[ Δρόμοι ]

Ο πανικός…
… είναι κακός σύμβουλος. Πάνω από τα «συντρίμμια» των διεθνών χρηματιστηρίων, οι οπαδοί της ελεύθερης αγοράς βρήκαν τι τους φταίει: η αντικαπιταλιστική προπαγάνδα.

Στην πυρά!
Αυτό θα είναι κατά πάσα πιθανότητα το επόμενο αίτημα της γαλλικής εργοδοσίας, που δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι τα βιβλία από τα οποία οι Γάλλοι μαθητές διδάσκονται την επιστήμη της οικονομίας. Για την ώρα, όπως έγραψε η «Φιγκαρό», θα επανεξεταστούν από επιτροπή του υπουργείου Παιδείας. Εδώ και πέντε χρόνια, οι Γάλλοι εργοδότες δεν παύουν να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους γι΄ αυτά τα βιβλία. Πριν από ένα χρόνο, η γαλλική ένωση εργοδοτών Μedef συνιστούσε την αναθεώρηση των σχολικών εγχειριδίων, ώστε οι μαθητές να μυούνται από νεαρή ηλικία σε «μια κουλτούρα που θα βλέπει με καλό μάτι τον επιχειρηματικό κόσμο». Μια άλλη τέτοια οργάνωση, η Ρositive Εntreprise, κατηγορεί τώρα το εκπαιδευτικό σύστημα ότι διαπνέεται από «μαρξιστική ιδεολογία». Μάλιστα, η πρότασή της να συμμετάσχουν στη σύνταξη των οικονομικών εγχειριδίων και προσωπικότητες του επιχειρηματικού κόσμου προκάλεσε την αγανάκτηση του Σιλβέν Νταβίντ, προέδρου της ένωσης καθηγητών οικονομικών και κοινωνικών επιστημών. Ο στόχος της εκπαίδευσης «δεν είναι η προαγωγή των ιδεών του ενός ή του άλλου παράγοντα της οικονομικής ζωής», δήλωσε ο Νταβίντ, αλλά η επιστημονική γνώση. Θα μπορούσαμε πάντως να φανταστούμε κάποια συγκεκριμένα κείμενα από τα γαλλικά σχολικά βιβλία που δεν αρέσουν στους εργοδότες. Όπως αυτό: «Οι συλλογικές διαπραγματεύσεις, οι κανόνες και οι κλαδικές διαπραγματεύσεις εξουδετερώνουν την ανισότητα της απευθείας διαπραγμάτευσης ανάμεσα στο άτομο και την κυρίαρχη επιχείρηση». Το περιοδικό…
… «Φόρεϊν Πόλισι» παραπονείται: «Στη Γαλλία και τη Γερμανία, οι μαθητές πέφτουν θύματα μιας επικίνδυνης προπαγάνδας. Αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα στην προκατάληψη, καθώς διδάσκονται ότι οικονομικές αρχές όπως ο καπιταλισμός, η ελεύθερη αγορά και η επιχειρηματικότητα είναι κτηνώδεις, νοσηρές και ανήθικες. Από το ξερίζωμα αυτής της προκατάληψης μπορεί να εξαρτηθεί αν οι οικονομίες της Ευρώπης θα ευημερήσουν ή θα εξακολουθήσουν να μένουν πίσω». Το αμερικανικό περιοδικό δυσκολεύεται να συγκρατήσει την οργή του: «Τόσο στη Γαλλία όσο και στη Γερμανία, τα σχολεία έχουν συντελέσει στην ενστάλαξη μιας βαθιάς αποστροφής προς τον καπιταλισμό. Σε δημοσκόπηση το 2005, μόλις το 36% των Γάλλων δήλωνε την υποστήριξή του στο σύστημα της ελεύθερης αγοράς. Όσο για τη Γερμανία, η πίστη στα σοσιαλιστικά ιδεώδη ποτέ άλλοτε δεν βρισκόταν τόσο ψηλά: 47% το 2007 έναντι 36% το 1991».

Με μια ακόμη…
… οικονομική κρίση να μοιάζει αναπόφευκτη, όμως, ένα από τα εγκυρότερα έντυπα του καπιταλισμού, οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης», αμφιβάλλει για την ελεύθερη αγορά. «Ήταν ένα ψεύτικο είδωλο τελικά;», γράφει κι αναρωτιέται μήπως είναι απαραίτητη μια μεικτή οικονομία. Εδώ και τρεις δεκαετίες νόμιζαν ότι είχαν θάψει τον σοσιαλισμό για τα καλά. Στους εφιάλτες που στοιχειώνουν, όμως, τον ύπνο τους, οι οπαδοί της ελεύθερης αγοράς βλέπουν πάλι να πρωταγωνιστεί το φάντασμά του.