Υποψήφιος Έκθεση

Αποσπάσματα από την ομιλία της Μελίνας Μερκούρη στην
Οxford Union το 1986
() Επιτρέψτε μου να απαντήσω τα μόνιμα επιχειρήματα ενάντια στην επιστροφή και να ασχοληθώ με αυτά ένα προς ένα:

Επιχείρημα 1ο. Τα μάρμαρα πάρθηκαν με νόμιμη διαδικασία. Ρωτώ αν η δωροδοκία και εξαχρείωση των αξιωματικών δεν αντιτίθενται στη νόμιμη διαδικασία΄. Όταν ορίστηκε η Εξεταστική Επιτροπή, μελετώντας την πρόταση να αγοραστούν τα μάρμαρα, ο Εlgin υπέβαλε ένα αναλυτικό πίνακα των δαπανών για την απόκτηση τους. Παραθέτω απόσπασμά του: “Τα εμπόδια, οι διακοπές και οι αποθαρρύνσεις που δημιουργήθηκαν από τις ιδιοτροπίες και τις προκαταλήψεις των Τούρκων: κονδύλι 21.902 λιρών για δώρα στις αρχές των Αθηνών”. Είναι νόμιμο ποσό. Και βεβαίως θα πρέπει να ρωτήσουμε. Είναι νόμιμο να διαπραγματεύεται με τους Τούρκους για το πιο πολύτιμο από τα ελληνικά υπάρχοντα όταν η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τουρκικό ζυγό;

Επιχείρημα 2ο. Παραμένει ένα δεύτερο επιχείρημα παρά το ότι έχει έκτοτε αμφισβητηθεί από πολλούς Βρετανούς περιηγητές στην Ελλάδα την εποχή αυτή. “Οι αδαείς και δεισιδαίμονες Έλληνες ήταν αδιάφοροι για την τέχνη τους και τα μνημεία τους”. Αυτό βέβαια υπονοεί ότι ήταν τυφλοί, ασυνείδητοι και άκαρδοι. Ποιοι; Οι Έλληνες που πολύ μετά τον Περικλή δημιούργησαν τα θαύματα της Βυζαντινής τέχνης. Οι Έλληνες που, ακόμα και κάτω από την Οθωμανική κατοχή, δημιούργησαν σχολές τέχνης και χειροτεχνίας. Οι Έλληνες που παρά 400 χρόνια τουρκικής κατοχής, διατήρησαν με πείσμα τη γλώσσα και τη θρησκεία τους. Οι ίδιοι Έλληνες που κατά τον αγώνα για την ανεξαρτησία τους έστειλαν στους Τούρκους στρατιώτες βόλια να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους. Ναι, εναντίον τους. Οι Τούρκοι στρατιώτες κλεισμένοι στην Ακρόπολη έμειναν από πολεμοφόδια και άρχισαν να καταστρέφουν τις κολώνες για να αφαιρέσουν το μολύβι να κάνουν με αυτό βόλια. Οι Έλληνες τους έστειλαν πολεμοφόδια με το μήνυμα: “Να τα βόλια, μην αγγίξετε τις κολώνες”. Μόλις έγινε ανεξάρτητη η Ελλάδα, ένα από τα πρώτα νονοθετικά διατάγματα που πέρασαν από την ελληνική κυβέρνηση ήταν εκείνο για την προστασία και συντήρηση των εθνικών μνημείων. Είναι αυτό αδιαφορία; Θεωρούμε αυτή την κατηγορία τερατώδη. (…)

Επιχείρημα 3ο. Αν τα μάρμαρα επιστραφούν, αυτό θα αποτελέσει ένα προηγούμενο που μπορεί να οδηγήσει στην εκκένωση των μουσείων. Συγχωρέστε με, αλλά αυτό είναι κοινή δημαγωγία. Ποιος πρόκειται να ζητήσει και ποιος πρόκειτα να επιτρέψει το άδειασμα των μουσείων; Επιτρέψτε μου να δηλώσω, για άλλη μια φορά, ότι πιστεύουμε πως οπουδήποτε και αν βρίσκονται τα μουσεία, αποτελούν ζωτική κοινωνική και πολιτιστική ανάγκη και πρέπει να προστατεύονται. Έχω επανειλημμένα δηλώσει ότι ζητούμε ένα αναπόσπαστο μέρος κτιρίου που ακρωτηριάστηκε. Σε όλο τον κόσμο το ίδιο όνομα της πατρίδας μας είναι συνδεδεμένο με τον Παρθενώνα. Ζητούμε απλώς κάτι μοναδικό, κάτι απαράμιλλο, κάτι ιδαίτερο της ταυτότητας μας. Αγαπητοί φίλοι, αν υπήρχε ο παραμικρός κίνδυνος για τα μουσεία, τότε γιατί το Διεθνές Συμβούλιο των Μουσείων πρότεινε μια ανοιχτόμυαλη στάση΄ στα μέλη του για το θέμα αυτό;

Επιχείρημα 4ο. Αυτή είναι η πρόσφατη σοδειά. Ρύπανση. Ρύπανση πάνω από την Ακρόπολη. Τι σας λέει αυτό; Όταν το Λονδίνο αντιμετώπιζε το σοβαρό πρόβλημα ρύπανσης, υπήρξαν κραυγές πανικού για τα μάρμαρα; Βεβαίως όχι. Για τον απλούστατο λόγο ότι τα μάρμαρα ήταν στεγασμένα στο Βρετανικό Μουσείο. Εμείς δεν προφασιζόμαστε ότι τα γλυπτά θα επανατοποθετηθούν. Νομίζουμε ότι αυτό δεν γίνεται, αλλά η κυβέρνηση μου έχει διατυπώσει την άποψη ότι την ημέρα που θα επιστραφούν τα μάρμαρα στην Αθήνα θα υπάρχει έτοιμο να τα δεχθεί ένα όμορφο μουσείο με τα πιο προηγμένα συστήματα ασφάλειας και συντήρησης, δίπλα στην Ακρόπολη. Μπορώ να προσθέσω ότι είμαστε περήφανοι για τις συνεχιζόμενες εργασίες στην Ακρόπολη. Η δουλειά αυτή παρουσιάστηκε σ΄ ένα συμβούλιο κορυφαίων αρχαιολόγων από όλο τον κόσμο που προσκλήθηκαν στν Αθήνα ειδικά. Ο έπαινος ήταν ομόφωνος και ενθουσιαστικός. Από τότε έχει παρουσιαστεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις. Με χαρά την υποδέχθηκε και το Βρετανικό Μουσείο. Οι Financial Τimes αναφέρθηκαν στην ποιότητα της εργασίας αυτής και την παραδειγματική ικανότητα των Ελλήνων συντηρητών.

ΑΣΚΗΣΗ
– Να αναγνωρίσετε το είδος (μορφή) των επιχειρημάτων (συλλογισμών) που χρησιμοποιεί η Μελίνα Μερκούρη για να αποκρούσει τους ισχυρισμούς των Άγγλων (και να υποστηρίξει το αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα) και να παρουσιάσετε τη δομή τους.

Επιχείρημα 1ο. Με το οποίο απαντά στον ισχυρισμό των Άγγλων “τα μάρμαρα πάρθηκαν με νόμιμη διαδικασία” Προκείμενη α ( “Ρωτώ αν η δωροδοκία και εξαχρείωση των αξιωματικών δεν αντιτίθενται στη νόμιμη διαδικασία”)

Η δωροδοκία είναι παράνομη Προκείμενη β (“ο Εlgin υπέβαλε ένα αναλυτικό πίνακα των δαπανών για την απόκτηση τους: κονδύλι 21.902 λιρών για δώρα στις αρχές των Αθηνών”)

Ο Έλγιν δωροδόκησε Συμπέρασμα Ο Έλγιν έδρασε παράνομα Πρόκειται για παραγωγικό συλλογισμό με κατηγορικές προκείμενες που ακολουθεί την πλέον συνηθισμένη δομή της παραγωγής, δηλαδή Α (δωροδοκία)-> Β (παράνομη) Γ (Έλγιν)-> Α (δωροδόκησε)

άρα Γ (Έλγιν)-> Β (παρανόμησε)

Επιχείρημα 2. Με το οποίο απαντά στον ισχυρισμό των Άγγλων “Οι αδαείς και δεισιδαίμονες Έλληνες ήταν αδιάφοροι για την τέχνη τους και τα μνημεία τους” Προκείμενη α. “Οι Έλληνες που πολύ μετά τον Περικλή δημιούργησαν τα θαύματα της Βυζαντινής τέχνης”.

Προκείμενη β. “ Οι Έλληνες που, ακόμα και κάτω από την Οθωμανική κατοχή, δημιούργησαν σχολές τέχνης και χειροτεχνίας”.

Προκείμενη γ. “ Οι Έλληνες που παρά 400 χρόνια τουρκικής κατοχής, διατήρησαν με πείσμα τη γλώσσα και τη θρησκεία τους”.

Προκείμενη δ.“ Οι ίδιοι Έλληνες που κατά τον αγώνα για την ανεξαρτησία τους έστειλαν στους Τούρκους στρατιώτες βόλια να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους”.

Προκείμενη ε. “ Μόλις έγινε ανεξάρτητη η Ελλάδα, ένα από τα πρώτα νονοθετικά διατάγματα που πέρασαν από την ελληνική κυβέρνηση ήταν εκείνο για την προστασία και συντήρηση των εθνικών μνημείων”.

Συμπέρασμα ( ”Είναι αυτό αδιαφορία; Θεωρούμε αυτή την κατηγορία τερατώδη” )

Οι Έλληνες δεν ήταν ποτέ αδιάφοροι για την τέχνη και τα μνημεία τους Πρόκειται για επαγωγικό συλλογισμό με 5 προκείμενεςτεκμήρια που υποστηρίζουν πειστικά το συμπέρασμα Επιχείρημα 3.Με το οποίο απαντά στο επιχείρημα των Άγγλων “Αν τα μάρμαρα επιστραφούν, αυτό θα αποτελέσει ένα προηγούμενο που μπορεί να οδηγήσει στην εκκένωση των μουσείων” Προκείμενη α (…πιστεύουμε πως οπουδήποτε και αν βρίσκονται τα μουσεία, αποτελούν ζωτική κοινωνική και πολιτιστική ανάγκη και πρέπει να προστατεύονται)

Τα Μουσεία δεν πρέπει να απειλούνται αλλά να προστατεύονται Προκείμενη β (Έχω επανειλημμένα δηλώσει ότι ζητούμε ένα αναπόσπαστο μέρος κτιρίου που ακρωτηριάστηκε)

Τα γλυπτά του Παρθενώνα δεν αποτελούν έκθεμα Μουσείου (αλλά αναπόσπαστο μέρος κτηρίου)

Συμπέρασμα Η επιστροφή των γλυπτών δε θα απειλήσει τα Μουσεία Πρόκειται για παραγωγικό συλλογισμό με κατηγορικές προκείμενες που ακολουθεί την πλέον συνηθισμένη δομή της παραγωγής, δηλαδή Α (Μουσεία)- Β (να προστατεύονται)

Γ (Τα γλυπτά)- όχι Α (δεν είναι εκθέματα Μουσείου)

άρα Γ (αίτημα επιστροφής γλυπτών)- όχι Β (δεν απειλεί τα Μουσεία)

Επιχείρημα 4. Με το οποίο απαντά στο επιχείρημα των Άγγλων “Ρύπανση πάνω από την Ακρόπολη” Προκείμενη α(“ Όταν το Λονδίνο αντιμετώπιζε το σοβαρό πρόβλημα ρύπανσης,… στεγασμένα στο Βρετανικό Μουσείο”)

Στο Λονδίνο. παρά τη ρύπανση, τα γλυπτά προστατεύονταν στο Βρετανικό Μουσεία Προκείμενη β (“…την ημέρα που θα επιστραφούν τα μάρμαρα στην Αθήνα θα υπάρχει έτοιμο να τα δεχθεί ένα όμορφο μουσείο με τα πιο προηγμένα συστήματα ασφάλειας και συντήρησης, δίπλα στην Ακρόπολη)

Στην Αθήνα, παρά τη ρύπανση, τα γλυπτά θα προστατεύονται στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης” Συμπέρασμα Τα γλυπτά θα παραμείνουν προστατευμένα από τη ρύπανση Πρόκειται για αναλογικό συλλογισμό, (κυριολεκτική αναλογία)

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ
ΣΥΓΧΡΟΝΟ