[ Πρόσωπα ] Ο θάνατος του αρχηγού

Ο Κελεσάου Ναάν δεν πήγε ποτέ σχολείο. Υπέγραφε με το αποτύπωμα του αντίχειρά του και πέρασε όλη του τη ζωή στις ζούγκλες του νησιού Βόρνεο. Όμως για τη φυλή του, τους Πενάν, ήταν ένας εμπνευσμένος οραματιστής.

Επί χρόνια οργάνωνε τον λαό του για να υπερασπιστεί τη γη και την κληρονομιά του- τα παρθένα τροπικά δάση στα βάθη του κρατιδίου Σαραουάκ της Μαλαισίας. Ως αρχηγός του χωριού Λονγκ Κερόνγκ, ο Ναάν διεκδίκησε τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των Πενάν επί της γης στην οποία γεννήθηκαν. Οργάνωσε αποκλεισμούς των δρόμων που έχουν ανοίξει στη ζούγκλα οι εταιρείες υλοτομίας και προσπάθησε να εμποδίσει τις μπουλντόζες και τα αλυσοπρίονα να καταστρέψουν τη γη τους, όπως κατέστρεψαν το υπόλοιπο νησί. Το τροπικό δάσος υπάρχει στο Σαραουάκ εδώ και δέκα εκατομμύρια χρόνια, όμως τα τελευταία 45 περισσότερο από το 90% της παρθένας ζούγκλας έχει υλοτομηθεί.

Τώρα ο Ναάν είναι νεκρός, πιθανόν δολοφονημένος από τους ανθρώπους των εταιρειών υλοτομίας. Στις 23 Οκτωβρίου είχε πάει να ελέγξει τις παγίδες του στη ζούγκλα και δεν επέστρεψε ποτέ. Ο σκελετός του, με σπασμένα οστά, γεγονός που δείχνει πως είχε δεχθεί επίθεση, βρέθηκε τον Δεκέμβριο. Και την περασμένη εβδομάδα, 100 συγγενείς και γείτονές του προσέφυγαν στη δικαιοσύνη απαιτώντας τη διεξαγωγή αστυνομικής έρευνας. «Πιστεύουμε ότι τον σκότωσαν άνθρωποι που εμπλέκονται στην υλοτομία», δήλωσε ο Μάικλ Ίπα, ο ανιψιός του, στους «Τάιμς» του Λονδίνου.

Ο Ναάν ήταν ο ένας από τους τέσσερις Πενάν που υπέγραψαν το 1998 μια προσφυγή διεκδικώντας τα δικαιώματα της φυλής τους επί της γης στην οποία κατοικεί. Η προσφυγή δεν έχει ακόμη εκδικαστεί και η κυβέρνηση του κρατιδίου Σαραουάκ επιμένει πως, επειδή οι Πενάν δεν καλλιεργούν, δεν μπορούν και να διεκδικήσουν δικαιώματα επί των εδαφών στα οποία ζουν… Οι Πενάν είναι το ανθρώπινο αντίστοιχο των απειλούμενων ειδών, αυθεντικοί νομάδες, οι τελευταίοι κυνηγοί- συλλέκτες στην Ασία. Επί χιλιάδες χρόνια ζούσαν βαθιά στη ζούγκλα του Βόρνεο από το κυνήγι και τα φυτά της ζούγκλας. Σήμερα όμως μόνο λίγες εκατοντάδες από τους 9.000 Πενάν ζουν εντελώς νομαδική ζωή. Οι περισσότεροι, όπως ο Ναάν, έχουν εγκατασταθεί σε χωριά και καλλιεργούν ρύζι. Μερικοί το επέλεξαν, άλλοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τις νομαδικές παραδόσεις τους εξαιτίας της καταστροφής της ζούγκλας από τις εταιρείες υλοτομίας. Η υλοτομία καταστρέφει τα φυτά του δάσους, που τρέφουν τόσο τους ανθρώπους όσο και τα ζώα που οι άνθρωποι κυνηγούν. Και το χώμα, απροστάτευτο πλέον από το κάλυμμα που προσφέρουν τα φυτά και τα δένδρα, παρασύρεται από τις βροχές στα ποτάμια, τα οποία μολύνονται και γίνονται αφιλόξενα για τα ψάρια. Έτσι, η περιοχή καθίσταται αφιλόξενη για τους ανθρώπους, που υποχρεώνονται να καταφύγουν στις πόλεις, οι οποίες χρειάζονται ξυλεία για να αναπτυχθούν, και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται…