Χρήμα / Αγορές

Η ελληνική αγορά ανακαλύπτει τους μετανάστες

Αρχές Δεκεμβρίου και στο κατάστημα της σουηδικής Η&Μ στο εμπορικό κέντρο Αvenue η συνομιλία τριών γυναικών που βρίσκονται στο τμήμα παιδικών ρούχων παραπέμπει σε γλώσσα χώρας της Ανατολικής Ευρώπης. Το ίδιο διάστημα, μια ομάδα αλλοδαπών που προέρχονται από βαλκανική χώρα διασχίζει τους διαδρόμους του ΙΚΕΑ στο Αεροδρόμιο. Στο κέντρο της Αθήνας επιγραφές σε τρόλεϊ και λεωφορεία διαφημίζουν τις χαμηλές προμήθειες (από 3 ευρώ) για εμβάσματα μέσω της Εθνικής Τράπεζας, ενώ σε ραδιοφωνική καμπάνια δύο γυναικείες φωνές με ρωσική accent, απευθυνόμενες και σε μετανάστες, διαφημίζουν ένα αυτοκίνητο αποκαλώντας το «μικρό».

Έως και το 40% της πελατείας
Η ισχύς των μεταναστών- αποτελούν άλλωστε μιαν ανερχόμενη δύναμη της ελληνικής αγοράς – αυξάνεται συνεχώς. Το παραδέχονται λιανέμποροι, τραπεζίτες, μεσίτες, πωλητές αυτοκινήτων, ιδιοκτήτες σούπερ μάρκετ. Όλοι βλέπουν την πελατεία τους να διευρύνεται χάρη στους εν Ελλάδι αλλοδαπούς, οι οποίοι μπορεί να… «υστερούν» ακόμα σε καταναλωτικές συνήθειες συγκριτικά με τους Έλληνες, έχουν όμως αρχίσει να τις ενστερνίζονται. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα «εμφανίζονται πιο ορεξάτοι και καταναλώνουν με μεγαλύτερο κέφι», αγγίζοντας διψήφια ποσοστά μεριδίων επί του συνόλου των πελατών ορισμένων επιχειρήσεων! Είναι μάλιστα εντυπωσιακό το γεγονός ότι σε καταστήματα αλυσίδων λιανικής πώλησης- από ενδύματα μέχρι τηλεπικοινωνίες και ηλεκτρικές συσκευές- τα οποία βρίσκονται σε περιοχές με έντονη παρουσία μεταναστών, οι αλλοδαποί αγγίζουν μέχρι και το 30% ή 40% επί του συνόλου της πελατείας.

«“Διψούν” για κατανάλωση»!
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν αρχίσει να τους αποκαλούν «νέα δύναμη». Ορισμένοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι «”διψούν” για κατανάλωση», και επισημαίνουν ότι όσο περισσότερο ενσωματώνονται στην ελληνική κοινωνία τόσο η αγοραστική τους δύναμη αυξάνεται, με άμεσες θετικές επιπτώσεις στον τζίρο επιχειρήσεων, τραπεζών και λιανεμπόρων. Άλλωστε οι οικονομικοί μετανάστες εκτιμάται ότι είναι περίπου 1,1 εκατ. άνθρωποι και αντιπροσωπεύουν άνω του 12% του εργατικού δυναμικού, ενώ, όπως παρατηρεί στέλεχος μεγάλης ελληνικής τράπεζας, «συμπληρώνουν τη δημογραφική τρύπα». Και επεξηγεί: «Τα παιδιά τους, πέρα από τη συμβολή τους στην παραγωγική διαδικασία, θα αποτελέσουν και για εμάς τους μελλοντικούς πελάτες».

Στην Ευρώπη
Άλλωστε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι μετανάστες, ως καταναλωτές, έχουν αρχίσει να απασχολούν ακόμα και τις ενώσεις καταναλωτών. Είναι χαρακτηριστικό το ότι σχετικά πρόσφατα το Ομοσπονδιακό Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών στη Γερμανία «έτρεξε» έρευνα με στόχο να αξιολογηθούν αλλά και να προστατευθούν ως καταναλωτές οι αλλοδαποί που κατοικούν στη χώρα.

tip

Σε καταστήματα αλυσίδων λιανικής πώλησης σε περιοχές με έντονη παρουσία μεταναστών, οι αλλοδαποί αγγίζουν ώς και το 30%- 40% της πελατείας

Σημαντικό κομμάτι της πελατείας αλυσίδων με χαμηλές τιμές

Μπορεί οι μετανάστες να απέχουν πολύ ακόμα από τη «ροπή προς την κατανάλωση» που χαρακτηρίζει τους Έλληνες, όμως προσαρμόζονται γρήγορα στα καταναλωτικά πρότυπα των καιρών. Σύμφωνα με έρευνες, το 46% εξ αυτών έχει προβεί σε αγορά ηλεκτρικών συσκευών και το 70%- 80% κατέχει DVD και τηλεόραση. Ο οικιακός εξοπλισμός γενικότερα αποτελεί μια αγορά η οποία συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τους. Μάλιστα παράγοντες του χώρου επισημαίνουν ότι σε αυτούς στηρίζεται σημαντικό κομμάτι του τζίρου τους.

Μπορεί οι δαπάνες για αγαθά οικιακής χρήσης να αντιστοιχούν μόνο στο 6,5% των συνολικών μηνιαίων δαπανών (υπολογίζονται σε 1.516 ευρώ) ενός νοικοκυριού μεταναστών, όμως επιχειρηματίες επισημαίνουν ότι «υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, τα οποία ενισχύονται και από τη σταδιακή άνοδο του βιοτικού επιπέδου τους». Έτσι, οι μετανάστες είναι πελάτες σε μεγάλες αλυσίδες ηλεκτρικών συσκευών, όπως είναι η Ηλεκτρονική Αθηνών και ο Κωτσόβολος, αλλά και σε εταιρείες εξοπλισμού για το σπίτι όπως είναι η ΙΚΕΑ. Μάλιστα για τη σουηδική εταιρεία, παρ΄ ότι το ποσοστό των μεταναστών στο σύνολο των πελατών της κινείται ακόμη κάτω από 10%, θεωρούνται «ένα μεγάλο κομμάτι της πελατείας με προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης».

Το καλάθι τους μεγαλώνει
Ανάλογη άποψη συμμερίζονται οι επικεφαλής ελληνικών σούπερ μάρκετ. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι το μεγαλύτερο κομμάτι (50%) από τις συνολικές δαπάνες των νοικοκυριών των μεταναστών απορροφούν τα είδη διατροφής, σύμφωνα με την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της περιόδου 2004/5. Αυτό σημαίνει ότι ξοδεύουν γύρω στα 750 ευρώ τον μήνα για τρόφιμα και ποτά, ποσό που, σύμφωνα με ειδικούς, έχει αυξηθεί λόγω των ανατιμήσεων σε βασικά είδη διατροφής. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, «τα χρήματα που αφήνουν οι μετανάστες αυξάνονται συνεχώς». Και επεξηγούν: «Το καλάθι τους μεγαλώνει σε μέγεθος και αξία, όσο πιο πολύ ανεβαίνει το βιοτικό τους επίπεδο». Μάλιστα, σύμφωνα με αποτελέσματα ερευνών τα οποία έχουν εντυπωσιάσει ακόμα και επικεφαλής των σούπερ μάρκετ, οι μετανάστες δίνουν μεγάλη σημασία στην ποιότητα ορισμένων προϊόντων όπως είναι το τυρί και το λάδι, και σε ορισμένες περιπτώσεις ξέρουν να τα διαλέγουν. «Ξέρουν ποια είναι η καλή ελληνική γραβιέρα ή το καλό κασέρι και επιμένουν σε αυτό», επισημαίνει στέλεχος μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ. «Μπορεί να αναζητούν τις προσφορές και να ψάχνουν για φθηνότερη κονσέρβα ή απορρυπαντικό, όμως επιλέγουν το σωστό φρέσκο προϊόν».

Τα σούπερ μάρκετ που προτιμούν Μάλιστα ορισμένα σούπερ μάρκετ ακολουθούν συγκεκριμένη πολιτική

Τ ο μεγαλύτερο μέρος (50%)
της συνολικής δαπάνης των νοικοκυριών των μεταναστών απορροφούν τα είδη διατροφής

προσέλκυσης των μεταναστών, όπως είναι για παράδειγμα η αποστολή εμβασμάτων μέσω των καταστημάτων τους. Ποια σούπερ μάρκετ προτιμούν; Σύμφωνα με πληροφορίες, οι μετανάστες ψωνίζουν τρόφιμα και αναλώσιμα είδη σπιτιού από το Lidl, το Carrefour αλλά και το ΑΒ Βασιλόπουλος. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά τα ΑΒ Βασιλόπουλος, αντιστοιχούν στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του 6% της συνολικής πελατείας, ενώ στα καταστήματα του κέντρου- και ειδικά σε περιοχές που ζουν, όπως είναι η Κυψέλη ή το Παγκράτι- το ποσοστό αυτό είναι κατά πολύ υψηλότερο.

Σε ρούχα, παπούτσια
Αντίστοιχη τάση παρατηρείται και στα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης, ιδίως τα τελευταία τρία χρόνια. «Για όλες τις αλυσίδες που διαθέτουν ρούχα σε προσιτές τιμές, οι μετανάστες είναι ένα σημαντικό κομμάτι της πελατείας», παρατηρεί στέλεχος γνωστής αλυσίδας. Μάλιστα επισημαίνει: «Τους βλέπεις μαζικά στις εκπτώσεις». Ποιες αλυσίδες χαίρουν της προτίμησης των μεταναστών; Sprider, Ζara, Μarks & Spencer, Η&Μ, Glou, Τoi&Μoi, ΒSΒ και Raxevsky. Σε καταστήματα περιοχών όπως οι Αμπελόκηποι, η Κυψέλη και η Νέα Ιωνία, οι μετανάστες αντιστοιχούν ακόμα και στο 30% της πελατείας. Κάποιες φορές μάλιστα ξεπερνούν αυτό το ποσοστό, όπως συμβαίνει με το Μarks & Spencer των Πατησίων για το οποίο εκτιμάται ότι το 40% των πελατών είναι αλλοδαποί. Μάλιστα παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι κάποιες αλυσίδες με εξαιρετικά φθηνά ρούχα «στηρίζονται» στους μετανάστες, καθώς αυτοί αποτελούν την κύρια πελατεία τους. Όσοι μετανάστες ψωνίζουν, υποστηρίζουν άνθρωποι της αγοράς, «αγοράζουν ρούχα πιο συχνά, έχουν όρεξη για καλή εμφάνιση, η οποία μάλιστα ενδυναμώνεται όσο αισθάνονται μεγαλύτερη κοινωνική και οικονομική ασφάλεια». Άλλωστε, ακόμα και πριν από δύο χρόνια το μερίδιο της συνολικής δαπάνης τους για ένδυση ήταν σημαντικό (7,9%).

Δάνεια για αυτοκίνητα
Πέρα όμως από το λιανεμπόριο της ένδυσης, και οι αυτοκινητοβιομηχανίες «βλέπουν» τις πωλήσεις τους να ανεβαίνουν χάρη στους μετανάστες – τουλάχιστον όσες διαθέτουν αυτοκίνητα οικογενειακά με κυβισμό μεταξύ 1.400 και 1.600 σε προσιτή τιμή και παρέχουν γενναιόδωρα προγράμματα αποπληρωμής. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, το 56% των νοικοκυριών μεταναστών έχει αγοράσει αυτοκίνητο ενώ το 20% σκοπεύει να αγοράσει. Μάλιστα, σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη που παρακολουθούν την κίνηση δανείων για αγορά αυτοκινήτου, ο ρυθμός αύξησής τους τα τελευταία τρία χρόνια κινείται γύρω στο 20% ετησίως. Ποιες μάρκες αγοράζουν; Σύμφωνα με παράγοντες του χώρου, οι μετανάστες προτιμούν τα Ηyundai, τα Ford και τα Οpel.


Έχουν υψηλότερες καταθέσεις από τους Έλληνες!

Σήμερα, περίπου 250.000 καταθετικοί λογαριασμοί των ελληνικών τραπεζών ανήκουν σε νοικοκυριά οικονομικών μεταναστών. Οι καταθέσεις τους αγγίζουν, πλέον, τα 3 δισ. ευρώ, ενώ τα εμβάσματα που στέλνουν στις πατρίδες τους έφτασαν πέρυσι τα 500 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, το ύψος των καταθέσεών τους κυμαίνεται, κατά μέσον όρο, γύρω στα 12.000 ευρώ, με αποτέλεσμα να ξεπερνά τη μέση κατάθεση των 8.000

ευρώ που έχουν οι Έλληνες, παρ΄ ότι το μέσο μηνιαίο εισόδημα των νοικοκυριών των μεταναστών είναι 1.538

ευρώ, χαμηλότερο δηλαδή κατά 28% από το αντίστοιχο των ελληνικών.

Ως πελάτες των τραπεζών, οι μετανάστες εμφανίζονται πιο συντηρητικοί και επιφυλακτικοί σε σύγκριση με τους Έλληνες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται κυρίως σε καταθετικά προϊόντα και σε κινήσεις κεφαλαίων. Όμως, όπως παρατηρεί τραπεζικό στέλεχος, «η πρόσβασή τους στο τραπεζικό σύστημα της χώρας μεγαλώνει, καθώς η διαμονή τους προσλαμβάνει χαρακτηριστικά μόνιμης εγκατάστασης». Έτσι, οι μετανάστες έχουν αρχίσει να παίρνουν ακόμα και καταναλωτικά δάνεια, καθώς και πιστωτικές κάρτες και αντιπροσωπεύουν σήμερα το 0,7% του χαρτοφυλακίου των καταναλωτικών δανείων και το 0,5% των πιστωτικών καρτών.

Όμως, παρ΄ ότι το μερίδιό τους κινείται ακόμη σε χαμηλά επίπεδα, αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς. Ας μην ξεχνάμε, παρατηρεί τραπεζικό στέλεχος, ότι ολοένα και περισσότεροι ξένοι- κυρίως Αλβανοί- «στήνουν» δουλειές στην Ελλάδα μετατρέποντάς τις σιγά σιγά σε μικρές επιχειρήσεις. Αυτοί ενισχύουν τη στροφή προς την λήψη πιστωτικών καρτών και καταναλωτικών δανείων.

Καλοί πελάτες στα στεγαστικά
Αλλά και στα στεγαστικά δάνεια, οι «επιδόσεις» τους βελτιώνονται σταδιακά, καθώς- όπως δηλώνει τραπεζικό στέλεχος- «αναμένεται σημαντική αύξηση προσφοράς «πακέτων» προς τους μετανάστες, αφού υπάρχει πλέον μεγάλη ζήτηση». Το ενδιαφέρον τους για στεγαστικά δάνεια άρχισε να εκδηλώνεται εδώ και τέσσερα χρόνια, ενώ τα δύο τελευταία είναι εντονότερο. Σύμφωνα με στοιχεία μεγάλης ελληνικής τράπεζας, σε κάθε 100 νέες αιτήσεις που δέχεται για στεγαστικά δάνεια, δύο- τρεις αφορούν μετανάστες. Άλλωστε, τα στεγαστικά που παίρνουν αυξάνονται ετησίως κατά 50%, ενώ το μέσο ποσό κυμαίνεται γύρω στα 110.000- 120.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής τα 25- 30 χρόνια.

Δεν είναι τυχαίος, λοιπόν, ο ανταγωνισμός που έχει ξεσπάσει μεταξύ των τραπεζών για να προσεγγίσουν ολοένα και περισσότερους πελάτες από τη δεξαμενή των οικονομικών μεταναστών. Ορισμένες προσφέρουν εξειδικευμένα προϊόντα τα οποία συνδυάζουν εμβάσματα, καταθέσεις, πιστωτική κάρτα, καταναλωτικό και στεγαστικό δάνειο. Τέτοια πολιτική ακολουθεί η Εθνική, η οποία κατέχει τη μερίδα του λέοντος (65%) των μεταναστών-πελατών στις τράπεζες. Ακολουθούν η Εurobank και η Αlpha με 15%, ενώ η Αγροτική, η Πειραιώς και η Εμπορική κατέχουν μερίδια 5%. Μάλιστα ορισμένες τράπεζες προσλαμβάνουν και μετανάστες ως υπαλλήλους, προκειμένου να εξυπηρετήσουν καλύτερα τους συμπατριώτες τους.


Κινούν την αγορά ακινήτων στο κέντρο της Αθήνας

Τον περασμένο μήνα, μετανάστης από το Πακιστάν αγόρασε ένα μικρό διαμέρισμα κοντά στην Πλατεία Βικτωρίας. Στις γιορτές σκόπευε να επιστρέψει στην πατρίδα του, για να φέρει την οικογένειά του. Οι περιπτώσεις αυτές είναι πλέον καθημερινές για τους κτηματομεσίτες του κέντρου της Αθήνας, ιδίως στην Κυψέλη, στην περιοχή του Αγίου Νικολάου, στα Κάτω Πατήσια, στον Άγιο Ελευθέριο, στα Σεπόλια, στα Εξάρχεια, αλλά και στους Αμπελόκηπους και στο Παγκράτι. Τρεις στους πέντε πελάτες των μεσιτικών γραφείων τέτοιων περιοχών είναι μετανάστες, γεγονός που οδηγεί τους μεσίτες να δηλώνουν ότι αποτελούν μία από τις ισχυρές κινητήριες δυνάμεις της αγοράς ακινήτων στο κέντρο της Αθήνας.

Ολοένα και περισσότεροι φαίνονται διατεθειμένοι να πάρουν δάνειο διάρκειας 25- 30 ετών για να αγοράσουν σπίτι

Αγοράζουν έως και 120 τ.μ.
Οι περισσότεροι ενδιαφέρονται για διαμερίσματα όπου το τετραγωνικό κοστίζει μεταξύ 1.000 και 1.200 ευρώ, σε παλιές πολυκατοικίες και με εμβαδόν από 50 τ.μ. έως 100 τ.μ. Τα δύο τελευταία χρόνια πάντως έχουν αρχίσει να αγοράζουν και μεγαλύτερα διαμερίσματα (ακόμα και 120 τ.μ). Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι φαίνονται διατεθειμένοι να πάρουν δάνειο με διάρκεια αποπληρωμής 25- 30 ετών για να αγοράσουν σπίτι.

Η σημασία που δίνουν στο σπίτι φαίνεται και από έρευνα που δείχνει ότι το 40% των νοικοκυριών των μεταναστών έχουν κάνει ανακαίνιση στο σπίτι τους κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου. Μάλιστα η συμβολή τους στη διατήρηση της ζήτησης στην αγορά κατοικίας- και δη των παλαιών σπιτιών- αναδεικνύεται και από το ότι κατά την τελευταία εξαετία οι μετανάστες συνέβαλαν στη δημιουργία του 25% των νέων νοικοκυριών, καθώς προστέθηκαν 106.000 νοικοκυριά μεταναστών. Αυτά λοιπόν στρέφονται σταδιακά από την ενοικίαση, στην αγορά κατοικίας.