Χρηματιστήριο

2008: Limit down στις προβλέψεις

Κίνδυνο για βουτιά στα χρηματιστήρια αλλά και για καθίζηση της παγκόσμιας οικονομίας λόγω πιθανής ύφεσης στις ΗΠΑ «βλέπουν» τραπεζίτες, οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της αγοράς. Αν επιβεβαιωθούν οι φόβοι αυτοί, το πλήγμα θα είναι ισχυρό για το Ελληνικό Χρηματιστήριο αλλά και για την εγχώρια οικονομία, που θα προσγειωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα ανάπτυξης.

Οι φόβοι ότι το 2008 θα είναι… δίσεκτο για επενδυτές και νοικοκυριά φουντώνουν, επειδή οι κεφαλαιαγορές και η οικονομία βρίσκονται υπό καθεστώς τριπλής «ομηρείας»: οι ζημιές των τραπεζών από τις επενδύσεις τους σε επισφαλή στεγαστικά δάνεια στις ΗΠΑ (subprimes) οδηγούν στα ύψη το κόστος δανεισμού, αναγκάζοντας θεσμικούς να πουλήσουν μετοχές για να αντλήσουν ρευστότητα. Η βουτιά στις τιμές των ακινήτων σε ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες, όπως είναι η Βρετανία και η Ισπανία, πλήττει την ανάπτυξη στην ευρωζώνη, ενώ η αμερικανική οικονομία θεωρείται πολύ πιθανό να πέσει σε ύφεση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την παγκόσμια οικονομία, η οποία βάλλεται ταυτόχρονα από την έκρηξη των τιμών του πετρελαίου και των τροφίμων που εκτινάσσει τον πληθωρισμό και ροκανίζει τα εισοδήματα και την κατανάλωση των νοικοκυριών.

Χρονιά αναταράξεων
Το ισχυρότερο χτύπημα, μέχρι στιγμής, το έχουν δεχθεί τα χρηματιστήρια, ενώ προβλέπεται ότι οι έντονες αναταράξεις θα είναι σήμα κατατεθέν των κεφαλαιαγορών το 2008. Χαρακτηριστικές είναι οι εκτιμήσεις του οικονομικού σύμβούλου της Εurobank, καθηγητή Γκίκα Χαρδούβελη, ο οποίος πιστεύει ότι η κρίση των subprimes όχι μόνο δεν έχει φτάσει στο τέλος της, αλλά μπορεί να είναι ακόμη χειρότερη το 2008 προκαλώντας προβλήματα κεφαλαιακής επάρκειας στις ξένες μεγάλες τράπεζες. Συγκρίνει, μάλιστα, το σημερινό σοκ που βιώνουν οι αγορές με μεγάλες χρηματιστηριακές κρίσεις- όπως αυτή του 1987- και «δείχνει» τον κίνδυνο των subprimes, τον υψηλό πληθωρισμό και τη «φούσκα» των ακινήτων στις ΗΠΑ ως τα ουσιαστικά προβλήματα που μπορεί να μειώσουν δραματικά την ανάπτυξη στην ευρωζώνη και πιθανώς να βυθίσουν σε ύφεση τις ΗΠΑ.

Η κατάσταση αυτή δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα χρηματιστήρια- και το Χρηματιστήριο Αθηνών που είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις εξελίξεις στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, καθώς πάνω από το 50% της κεφαλαιοποίησής του βρίσκεται στα χέρια ξένων. Σε κάθε περίπτωση, ο καθηγητής κ. Χαρδούβελης προβλέπει ότι οι έντονες διακυμάνσεις στους δείκτες και το ασανσέρ τιμών στις μετοχές μπορεί να συνεχιστούν και το 2008.

«Ασπίδα» τα αποτελέσματα
Συχνές και έντονες διακυμάνσεις «βλέπει» για τις τιμές των μετοχών και ο διευθυντής καταθετικών προϊόντων της Τράπεζας Πειραιώς, Γιώργος Γαλάνης, ο οποίος πάντως θεωρεί ότι τα καλά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την κερδοφορία των εισηγμένων εταιρειών θα είναι «ασπίδα» στην κρίση.

Άλλοι οικονομικοί αναλυτές αλλά και κορυφαία στελέχη της χρηματιστηριακής αγοράς είναι πιο απαισιόδοξοι. Κάνουν λόγο για ορατό κίνδυνο η Γουόλ Στριτ και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να υποχωρήσουν κατά 15% το 2008, γεγονός που θα προκαλέσει βουτιά και στη Σοφοκλέους. Αν επιβεβαιωθούν τα απαισιόδοξα αυτά σενάρια, ο Γενικός Δείκτης κινδυνεύει να βρεθεί από τις 5.000 μονάδες κάτω από τις 4.500. Σε τέτοια περίπτωση, οι απώλειες για τις τιμές των μετοχών- ειδικά στη μικρή και τη μεσαία κεφαλαιοποίηση- θα είναι πολύ μεγαλύτερες.

Μεγάλες απώλειες
Ήδη ο αντίκτυπος από την εισαγόμενη κρίση στο Χρηματιστήριο, που οδήγησε τον Γενικό Δείκτη σε βουτιά 5% μέσα σε τέσσερις μόνο συνεδριάσεις, δεν έχει αφήσει ανεπηρέαστες τις εισηγμένες. Μία στις τρεις μετοχές του ηλεκτρονικού ταμπλό στο ΧΑ καταγράφει απώλειες από 13% έως 53%, σε σύγκριση με τη μέση τιμή που είχε όλο το 2007. Επίσης, δύο στις τρεις μετοχές του Ελληνικού Χρηματιστηρίου χάνουν πάνω από 20%, και έως 82%, σε σύγκριση με την υψηλότερη τιμή που «έπιασαν» φέτος.

Βουτιά στην ανάπτυξη
Σε ό,τι αφορά την πραγματική οικονομία, ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεψε βουτιά στον ρυθμό ανάπτυξης της ευρωζώνης στο 2,2% το 2008 από 2,6% το 2007, λόγω της αναταραχής στις διεθνείς αγορές χρήματος κάνοντας ανοιχτά λόγο για επιδείνωση των συνθηκών στον χρηματοοικονομικό κλάδο. Για την Ελλάδα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προβλέψει ανάπτυξη 3,9% φέτος και 3,6% το 2008, υποβαθμίζοντας τις προβλέψεις της κυβέρνησης για ανάπτυξη 4,1% το 2007 και 4% το 2008. Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Μέρβιν Κινγκ, προειδοποίησε ότι ο τραπεζικός τομέας βρίσκεται μπροστά σε «επίπονη διόρθωση» λόγω των subprimes, κρούοντας το καμπανάκι του κινδύνου για τις επιπτώσεις που θα έχει η κατάσταση αυτή στην οικονομία, ενώ ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Άλαν Γκρίνσπαν, κάνει λόγο για κίνδυνο ύφεσης στις ΗΠΑ.

Κρίσης συνέχεια
Τον φόβο ότι η κρίση των subprime μπορεί να συνεχιστεί αμείωτη και μέσα στο 2008 εκφράζει ο επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης της Ρroton Βank, Βασίλης Καραρίζος. Εκτιμά ότι αν η κρίση επεκταθεί, οι τράπεζες θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα ρευστότητας λόγω του αυξημένου κόστους δανεισμού κεφαλαίων. Επισημαίνει πάντως ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι λιγότερο εκτεθειμένες στα subprime από ό,τι οι ξένες. Σημαντικό όριο στήριξης του Γενικού Δείκτη από μια εισαγόμενη κρίση θεωρείται ότι είναι οι 4.700 μονάδες, ενώ η καθοδική διάσπαση του σημείου αυτού στήριξης θα μπορούσε να βάλει το ΧΑ σε μεγάλες περιπέτειες, αναφέρει ο χρηματιστηριακός εκπρόσωπος της Δυναμική ΑΧΕΠΕΥ, Κωνσταντίνος Φέγγος, που τονίζει ότι σήμερα οι αγορές περνούν τη δεύτερη φάση της κρίσης των subprimes.


Φρένο στην κρίση προσπαθεί να βάλει η ΕΚΤ

Σε μια προσπάθεια να τονώσει το κλίμα στις αγορές, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε την περασμένη εβδομάδα να δανείσει τις εμπορικές τράπεζες με φθηνό «ζεστό» χρήμα 350 δισ. ευρώ, ώστε να μπορέσουν να καλύψουν τις ανάγκες τους σε ρευστότητα. Το επιτόκιο δανεισμού μεταξύ των τραπεζών πριν από την παρέμβαση της ΕΚΤ είχε εκτοξευθεί στο 4,95% αναγκάζοντας θεσμικούς να προχωρήσουν σε πωλήσεις μετοχών για να αντλήσουν ρευστό. Μετά την ένεση ρευστότητας, το διατραπεζικό επιτόκιο υποχώρησε κατά 50 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε σε 4,45%, το οποίο ωστόσο παραμένει σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι πριν από την κρίση (4,05%- 4,2%).