Χρήμα / Επιχειρήσεις

Βγήκαν νυστέρια στην Υγεία

Το μάνατζμεντ των δημόσιων νοσοκομείων φαίνεται ότι θα είναι το επόμενο πεδίο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στους μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους της χώρας και τους ξένους συμμάχους τους. Το μοντέλο των συγχρηματοδοτούμενων έργων ιδιωτικού και δημόσιου τομέα (ΣΔΙΤ) που προωθεί η κυβέρνηση, φαίνεται ότι σπάει το άτυπο εμπάργκο που υπήρχε για την είσοδο ιδιωτικών κεφαλαίων στον χώρο της δημόσιας υγείας.

Ενδεικτική του θερμού ενδιαφέροντος που υπάρχει από τους ιδιωτικούς ομίλους υγείας και στον χώρο των δημόσιων νοσοκομείων είναι η παρέμβαση που έκανε ο γερμανικός όμιλος Αsklepios Ιnternational, που είναι σήμερα ένας από τους δύο μεγαλύτερους βασικούς μετόχους του «Ιατρικού» Αθηνών. Ο συγκεκριμένος όμιλος, όταν έμαθε ότι το «Ερρίκος Ντυνάν» διαπραγματεύεται την απ΄ ευθείας ανάθεση του μάνατζμεντ του νοσοκομείου στον όμιλο του «Υγεία», έσπευσε- με εξώδικο που έστειλε στον πρόεδρο του «Ντυνάν» και του «Ερυθρού Σταυρού», κ. Ανδρέα Μαρτίνη και υπογράφεται από τον κ. Νorbert Doemer (διευθύνοντα σύμβουλο του γερμανικού ομίλου)- να του «υπενθυμίσει» ότι για την ανάληψη του μάνατζμεντ δημόσιου νοσοκομείου απαιτείται διεθνής διαγωνισμός, «κάτι που αποτελεί διεθνή πρακτική και αρχή νομιμότητας για την ανάθεση τέτοιου είδους έργων» και επιβάλλεται από σχετική Κοινοτική Οδηγία. Ο γερμανικός όμιλος κοινοποίησε το εξώδικο αυτό στον Πρωθυπουργό, στην υπουργό Εξωτερικών, στον υπουργό Οικονομίας και στον Γερμανό πρεσβευτή στην Αθήνα.

Κοινοπραξία ΙατρικούΕuromedica
Αυτό σημαίνει ότι, αν το «Ερρίκος Ντυνάν» προχωρούσε σε συμφωνία με τον όμιλο Υγεία, η υπόθεση θα κατέληγε στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Στην πορεία, βέβαια, ο όμιλος του Υγεία έκανε πίσω, για δικούς του- όπως υποστηρίζει- λόγους, και αυτή τη στιγμή το μάνατζμεντ του «Ερρίκος Ντυνάν» διεκδικεί κοινοπραξία των ομίλων του «Ιατρικού» Αθηνών και της Εuromedica.

Στη μάχη για την απόκτηση του «Ερρίκος Ντυνάν» έχει εμπλακεί και ο υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο οποίος αφού ζήτησε διευκρινίσεις από τον κ. Μαρτίνη, παρέπεμψε στη συνέχεια την επίμαχη συμφωνία στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.

Προπομπός το «Ερρίκος Ντυνάν»
Σε κάθε περίπτωση, και άσχετα από την απόφαση του Νομικού Συμβουλίου, αυτό που διαφαίνεται στον ορίζοντα είναι το γεγονός

tips

Σπάει το άτυπο εμπάργκο που υπήρχε για την είσοδο ιδιωτικών κεφαλαίων στον χώρο της δημόσιας υγείας

ότι η είσοδος των ιδιωτικών ομίλων, ακόμη και στον χώρο των δημόσιων νοσοκομείων, δεν είναι και πολύ μακριά. Άλλωστε, ο γερμανικός όμιλος Αsklepios υπενθυμίζει στην επιστολή του ότι, από τα 101 νοσοκομεία που διαθέτει και διαχειρίζεται, δεν είναι λίγα αυτά που ανήκουν στο Δημόσιο. Είναι, μάλιστα, πολύ πιθανό το «Ερρίκος Ντυνάν» να αποτελέσει τον προπομπό για την είσοδο ιδιωτών στο μάνατζμεντ νοσοκομείων δημόσιου συμφέροντος.

Οι ιδιωτικές κόντρες
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Ερρίκος Ντυνάν αναδεικνύεται σε μήλον της Έριδος ιδιωτικών συμφερόντων του χώρου της ιδιωτικής υγείας. Η πρώτη φορά ήταν όταν (πριν από περίπου έναν χρόνο) ήρθε σε συμφωνία με τον όμιλο του «Υγεία» για την αξιοποίηση της έκτασης στην οποία σήμερα βρίσκεται το Ασκληπιείον Βούλας. Η συμφωνία αυτή ακυρώθηκε ύστερα από ισχυρές και ποικίλες παρεμβάσεις. Πριν από λίγο καιρό οι δύο πλευρές ξαναβρέθηκαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με αντικείμενο αυτήν τη φορά την ανάληψη του μάνατζμεντ του «Ερρίκος Ντυνάν» από το «Υγεία». Αλλά ούτε αυτήν τη φορά δεν «τα βρήκαν», τελικά. Η πλευρά του «Υγεία» υποστηρίζει ότι έκανε μόνη της πίσω, όταν οι δικηγόροι της ανακάλυψαν ότι το καταστατικό του νοσοκομείου δεν επιτρέπει την ανάληψη του μάνατζμεντ από ιδιώτες. Παράγοντες της αγοράς, ωστόσο, λένε ότι στο ναυάγιο των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι η πλευρά του «Υγεία» θέλησε να υπάρξει ένα κοινό επιχειρηματικό πλάνο, κάτι που η άλλη πλευρά, για άγνωστους λόγους, δεν έκανε αποδεκτό. Επισημαίνεται ότι στο παρελθόν το Ιατρικό Αθηνών είχε αντιδικήσει με τη διοίκηση του «Ερρίκος Ντυνάν», και κάποιες από τις αντιδικίες αυτές έχουν φτάσει στα δικαστήρια.


Τα σχέδια των ομίλων

Οι εξελίξεις στον χώρο της ιδιωτικής υγείας δεν σηματοδοτούνται μόνο από τις κόντρες περί το «Ερρίκος Ντυνάν». Σε εκκρεμότητα βρίσκεται και το θερμό ενδιαφέρον του ομίλου της Εuromedica για τον πολυμετοχικό όμιλο του Ιασώ, στον οποίο κατέχει ήδη ποσοστό 10%. Η Εuromedica εξακολουθεί να φλερτάρει ασφυκτικά με τους γιατρούς-μετόχους του «Ιασώ», όμως οι περισσότεροι δεν φαίνεται να ενδίδουν στις προτάσεις που τους γίνονται.

Από την πλευρά του, ο όμιλος του Υγεία φαίνεται να έχει βάλει φρένο στις επιθετικές κινήσεις του στην ελληνική αγορά και επικεντρώνει το βάρος της μεγέθυνσής του στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου σχεδιάζει να κτίσει νοσοκομειακές μονάδες, όπως αυτή που κατασκευάζει την περίοδο αυτή στην Αλβανία.

Όσον αφορά τον όμιλο του Ιατρικού Αθηνών, η μεγέθυνσή του με τη δημιουργία νέων κλινικών (τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό) είναι ο πυρήνας του νέου πενταετούς επιχειρηματικού προγράμματός του.


Βιομηχανίες ζυμαρικών σε δίαιτα

Μια από τις δυσκολότερες χρονιές των τελευταίων δεκαετιών έρχεται για τις βιομηχανίες ζυμαρικών. Η τρελή κούρσα των τιμών των αλεύρων τους τελευταίους μήνες και οι προβλέψεις για το επόμενο διάστημα που δείχνουν ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις, προκαλούν πονοκέφαλο στις βιομηχανίες ζυμαρικών που βλέπουν το άλλοτε φθηνό και δημοφιλές για εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο φαγητό, να κινδυνεύει να χάσει μερίδια στις πωλήσεις του εξαιτίας της ακρίβειας.

Στην Ελλάδα, οι τιμές των ζυμαρικών αυξήθηκαν 4 φορές από τις αρχές του έτους, ξεπερνώντας συνολικά το 33%, ενώ στη γειτονική Ιταλία οι καταναλωτές έφτασαν να κάνουν ακόμη και μποϊκοτάζ διαμαρτυρίας για τις απανωτές αυξήσεις.

Στροφή στα φθηνά
Λόγω των εξωφρενικών αυξήσεων στις πρώτες ύλες- έως και 112% στο γαλλικό μαλακό σιτάρι και 105% στο ελληνικό σκληρό σιτάρι- έχει σημάνει συναγερμός στα επιτελεία των βιομηχανιών, καθώς είναι αναγκασμένες να επωμιστούν ένα τεράστιο κόστος, το οποίο αλλάζει τα δεδομένα στην αγορά έχοντας σχεδόν διπλασιάσει την τιμή ενός προϊόντος που θεωρείται βασικό για το καλάθι του καταναλωτή. Ορισμένοι, μάλιστα, από τους επιχειρηματίες επισημαίνουν ότι η συνεχής αύξηση των τιμών θα επηρεάσει τη ζήτηση και ενδεχομένως να στρέψει περισσότερους καταναλωτές στα προϊόντα ζυμαρικών ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία είναι φθηνότερα. Ο κίνδυνος για τις επιχειρήσεις είναι μεγάλος. Ήδη στην Ελλάδα περίπου δύο στα δέκα πακέτα μακαρόνια που καταναλώνονται είναι ιδιωτικής ετικέτας, αντιπροσωπεύοντας σε όγκο το 16,6% της αγοράς και σε αξία το 8,2%.

Νέες κατηγορίες προϊόντων
Οι μεγάλες βιομηχανίες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά (Μelissa – Κίκιζας, Μisko- Βarilla και Ήλιος), αν και κατέχουν περίπου το 80% της συνολικής αγοράς, νιώθουν το ασφυκτικό περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί από τη φούσκα των διεθνών τιμών των σιτηρών και αναζητούν τρόπους αντίδρασης, ώστε να μη χάσουν μερίδια αλλά και κέρδη. Έτσι, η είσοδός τους σε νέες κατηγορίες προϊόντων, όπως τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως και τα βιολογικά ζυμαρικά, και οι αγορές του εξωτερικού, αποτελούν τρόπους να αντιμετωπίσουν την κρίση που οι αυξήσεις των τιμών δημιουργούν στην εγχώρια αγορά, ενώ στο παιχνίδι του ανταγωνισμού δεν λείπουν και οι εξαγορές, όπως αυτή της ΑΒΕΖ από

tips

Περίπου 2 στα 10 πακέτα μακαρόνια που καταναλώνονται σήμερα στην Ελλάδα είναι ιδιωτικής ετικέτας

τη Μέλισσα- Κίκιζας. Με την κίνηση αυτή η ελληνική βιομηχανία ζυμαρικών έθεσε, πριν από μερικούς μήνες, νέους όρους στην αγορά, καθώς ενίσχυσε τη θέση της στη Βόρεια Ελλάδα, όπου τα προϊόντα ΑΒΕΖ κατείχαν μερίδιο της τάξεως του 20%.

Εξάγεται η μισή παραγωγή
Η στροφή των εταιρειών προς τις διεθνείς αγορές, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, είναι επιβεβλημένη, εκτός των άλλων και διότι τα περιθώρια ανάπτυξης στην εγχώρια αγορά είναι μικρά και η κατανάλωση σε ετήσια βάση δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα, η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ελλάδα είναι 8,8 κιλά τον χρόνο (δεύτερη στην Ευρώπη), όταν πριν από μια δεκαετία ήταν 8 κιλά.

Ωστόσο, παρά την οριακή μεταβολή που παρουσιάζει η εγχώρια κατανάλωση, ο εκσυγχρονισμός των επιχειρήσεων έχει οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής, η οποία από 134.000 τόνους που ήταν το 2000, σήμερα έχει φτάσει τα 173.000 τόνους. Από την παραγωγή αυτή, το 2005 οι εξαγωγές κάλυψαν το 50%, ενώ το 1992 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 12%. Ο μεγαλύτερος όγκος των ελληνικών εξαγωγών πραγματοποιείται κυρίως σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, την Πολωνία, τη Βουλγαρία, την Αλβανία, την Κύπρο, τις ΗΠΑ, τα Αραβικά Εμιράτα, τη Νότια Αφρική, την Αιθιοπία, αλλά και σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης (Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Βρετανία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Σουηδία, Ελβετία, Ισπανία κ.λπ.).

Προσπάθεια διαφοροποίησης
Από την άλλη, η υψηλή συγκέντρωση της αγοράς και ο έντονος ανταγωνισμός έχει οδηγήσει τις εταιρείες του κλάδου σε συνεχή προσπάθεια διαφοροποίησης με τη δημιουργία νέων προϊόντων, τα οποία διευρύνουν τις επιλογές των καταναλωτών. Η Μelissa- Κίκιζας μπήκε στην αγορά των προϊόντων ολικής αλέσεως προτείνοντας στους καταναλωτές προϊόντα Ρrimo Gusto με διπλάσια ποσότητα φυτικών ινών, αλλά και παραδοσιακές γεύσεις με τα ζυμαρικά Βλάχα (τραχανάς καυτερός, τραχανάς μεσογειακός, τραχανάς λαχανικών νηστίσιμος, χυλοπίτες με ντομάτα και πλιγούρι). Αντίστοιχα και η ΜiskoΒarilla δημιούργησε τη σειρά «Γεύσεις Ελλάδος» προτείνοντας παραδοσιακά ζυμαρικά από διάφορες περιοχές της χώρας, αλλά και προϊόντα ολικής αλέσεως από τη σειρά Βarilla. Η Ήλιος διαθέτει ήδη στην αγορά ζυμαρικά από 100% σιμιγδάλι σκληρού σταριού βιολογικής καλλιέργειας, τα οποία είναι πιστοποιημένα από τη ΔΗΩ. Επιπλέον, οι δύο πρώτες εταιρείες- που αποτελούν και τους «μεγάλους» της ελληνικής αγοράς- προσφέρουν και ημιέτοιμα γεύματα ζυμαρικών αλλά και προϊόντων σάλτσας, τα οποία μάλιστα εμπλουτίζουν με νέες γεύσεις.


Λάτρεις του σπαγκέτιοι Έλληνες

Ανεξάρτητα, πάντως, από τις αλλαγές που θα φέρουν στην ελληνική αγορά οι ανατιμήσεις των προϊόντων αλλά και οι νέες κατηγορίες που λανσάρουν οι βιομηχανίες ζυμαρικών, οι Έλληνες καταναλωτές δείχνουν σταθερά την προτίμησή τους στο σπαγκέτι, το οποίο είναι η κύρια κατηγορία ζυμαρικού που καταναλώνεται στην Ελλάδα, αφού κάλυψε άνω του 55% της συνολικής εγχώριας παραγωγής το 2006.

Ακολουθούν οι πάστες με μερίδιο 40% (οι οποίες παρουσιάζουν αύξηση του μεριδίου τους τα τελευταία χρόνια), ενώ η παραγωγή των ειδικών- γεμιστών ζυμαρικών είναι περιορισμένη, καθώς το ποσοστό τους ανήλθε στο 5%.