[ Δρόμοι ]

Στα τέλη…
… του δέκατου ένατου αιώνα, ο μεγάλος κριτικός της τέχνης Τζον Ριντ, που ήταν καθηγητής στην Οξφόρδη, αποφάσισε μια μέρα να βγάλει τους φοιτητές του από την αντιπαραγωγική ομφαλοσκόπηση στην οποία ήταν καταδικασμένοι μέσα στους τέσσερις τοίχους του πανεπιστημίου. Έτσι, τους έβαλε να κάνουν μια χειρωνακτική εργασία: ούτε λίγο ούτε πολύ, να κατασκευάσουν έναν δρόμο. Οι φοιτητές έπιασαν δουλειά με ενθουσιασμό, αλλά άπειροι και άβγαλτοι καθώς ήταν σε τέτοια, δεν άργησαν να τα παρατήσουν χωρίς να καταφέρουν τίποτα σπουδαίο. Όμως, όσοι πήραν μέρος, ανάμεσά τους και ο νεαρός Όσκαρ Ουάιλντ, περηφανεύονταν κατόπιν σε όλη τους τη ζωή για εκείνη την απόπειρα.

Ο κοινωνιολόγος…
… Ντανίλο Ντόλτσι μάλλον αγνοούσε αυτό το προηγούμενο, όταν, ογδόντα χρόνια αργότερα, το 1956, επιχειρούσε κάτι παρόμοιο. Μόνο που οι μαθητές του δεν ήταν πλουσιόπαιδα, αλλά άνεργοι βιοπαλαιστές και μεροκαματιάρηδες της Σικελίας. Αντί να τους αφήσει να λειώνουν στην ανεργία και την αδράνεια, ο Ντόλτσι τους παρακίνησε να αναλάβουν εθελοντικά ένα κοινωφελές έργο: την επιδιόρθωση ενός δρόμου που οδηγούσε στα χωράφια. Έκανε όμως το λάθος να ονομάσει αυτήν την πρωτοβουλία- κάπως ειρωνικά για την κυβέρνηση- «απεργία από την ανάποδη». Ακόμη και στο άκουσμα της λέξης «απεργία», η κυβέρνηση είδε αμέσως μπροστά της το φάσμα της εξέγερσης. Κι έστειλε καραμπινιέρους να συλλάβουν τον Ντόλτσι. Η δίκη του προκάλεσε μεγάλη εντύπωση. Πολλές προσωπικότητες της εποχής στάθηκαν τότε στο πλευρό του (Νορμπέρτο Μπόμπιο, Ινάσιο Σιλόνε, Άλντους Χάξλεϊ, Ζαν Πιαζέ, Μπέρτραντ Ράσελ, Έριχ Φρομ), αλλά δεν κατόρθωσαν να τον γλιτώσουν από την καταδίκη σε 30 μέρες φυλακή, μαζί με ένα βαρύ πρόστιμο. Σε μια μοχθηρή ομιλία του, ο καρδινάλιος Ερνέστο Ρουφίνι είχε πει τότε πως «μαζί με τη Μαφία, ο Ντόλτσι είναι μια από τις κυριότερες αιτίες για το κακό όνομα που έχει βγάλει η Σικελία».

Ο δρόμος…
… της εργασίας φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους, ακόμη κι όταν περνάει μέσα από την απεργία. Αυτό ακριβώς προσπαθούν να αποτρέψουν σήμερα οι σύγχρονοι «καρδινάλιοι» του νεοφιλελευθερισμού, που θέλουν να πάρουν πίσω όλα όσα έχουν κερδίσει οι εργαζόμενοι τα τελευταία 150 χρόνια. Γιατί αυτές οι κυβερνήσεις βάζουν πάντα πρώτους στο στόχαστρο τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα; Επειδή, όπως παρατηρεί ο Κριστιάν Ντελαρί, ένας από τους ηγέτες της γαλλικής Γενικής Συνομοσπονδίας Εργαζομένων, το κοινωνικό μοντέλο των εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα χρησίμευσε πολλές φορές στους εργαζόμενους στον ιδιωτικό σαν ένα «μέτρο» για να διεκδικήσουν κι αυτοί καλύτερους όρους εργασίας. Τώρα, αυτοί που θέλουν να επιστρέψουμε στον δέκατο ένατο αιώνα, σπέρνουν τη διχόνοια ανάμεσα στους εργαζόμενους, ρίχνουν τους μεν εναντίον των δε, τους περισσότερο φτωχούς εναντίον των λιγότερο φτωχών, τους άνεργους εναντίον των εργαζομένων, τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό εναντίον των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα.

Οι πλούσιοι…
… γίνονται ακόμη πλουσιότεροι, αλλά εκείνο που έχουν να προτείνουν οι κυβερνήσεις των «καρδιναλίων» στα λαϊκά στρώματα δεν είναι παρά ένα μερτικό στη μιζέρια.