ΠΡΟΣΩΠΑ Ηρωίδα της Νότιας Αφρικής

Για σχεδόν 30 χρόνια, ήταν από τους ελάχιστους λευκούς στη Νότια Αφρική που ύψωναν τη φωνή τους κατά του απαρτχάιντ. Την Τετάρτη, η Έλεν Σούζμαν γιόρτασε τα 90ά γενέθλιά της. «Δεν χρειάζεται να πλέξει το εγκώμιό της ούτε εμείς ούτε κανένας», δήλωσε ο 89χρονος Νέλσον Μαντέλα συγχαίροντας την πρώην βουλευτή, που ήταν το πρώτο μέλος του νοτιοαφρικανικού Κοινοβουλίου που τον είχε επισκεφθεί στη φυλακή. «Η θέση της είναι εξασφαλισμένη στην ιστορία αυτής της χώρας. Το θάρρος, η ακεραιότητα και η προσήλωσή της στη δικαιοσύνη την έχουν κάνει μία από τις εξέχουσες φυσιογνωμίες στην ιστορία της δημόσιας ζωής στη Νότια Αφρική».

Παρά την προχωρημένη ηλικία της, η Σούζμαν εξακολουθεί να ασχολείται με την τρέχουσα πολιτική. «Είναι αδύνατο να την αγνοείς, αφού είναι συνεχώς στις εφημερίδες», λέει στον βρετανικό «Ιντιπέντεντ». «Μου αρέσει να ενημερώνομαι για το τι συμβαίνει». Στο Κοινοβούλιο εξελέγη το 1953 ως βουλευτής του Ενωμένου Κόμματος. Το 1959 μεταπήδησε στο Προοδευτικό Κόμμα και από το 1961 ώς το 1974 ήταν η μοναδική εκπρόσωπός του στο Κοινοβούλιο. Το 1974 το κόμμα εξέλεξε και άλλους βουλευτές, όμως η Σούζμαν ήταν αυτή που ξεχώριζε ως το αγκάθι στο πλευρό της κυβέρνησης του απαρτχάιντ. Αποχώρησε το 1989, έπειτα από 36 χρόνια στο Κοινοβούλιο. Η Έλεν Σούζμαν είναι κόρη Εβραίων μεταναστών από τη Λιθουανία, ο άνδρας της ήταν γιατρός (πέθανε το 1994) και απέκτησαν δύο κόρες, τη Φράνσις, ιστορικό τέχνης, και την Πατρίσια, που έγινε γιατρός. Πιστεύει πως η μεγαλύτερη απειλή σήμερα για τη χώρα της είναι η εγκληματικότητα και η ανεργία. «Υπερβολικά πολλοί άνθρωποι είναι χωρίς δουλειά, κι αυτό δεν είναι καλό. Άνθρωποι όπως εγώ που έχουν αρκετά χρήματα ζουν μια ευχάριστη ζωή, γενικά οι λευκοί τα φέρνουν βόλτα καλά, όπως και πολλοί πλούσιοι μαύροι, όμως είναι πάρα πολλοί αυτοί που δεν έχουν τίποτε», τονίζει. Στις επικείμενες εκλογές για την ηγεσία του ΑΝC, υποστηρίζει τον Σύριλ Ραμαφόζα. «Πιστεύω πως θα ήταν ένας καλός ηγέτης για το κόμμα και τη χώρα», εξηγεί. «Καταλαβαίνει την οικονομία της αγοράς, δεν είναι αριστερός και δεν είναι δεξιός – είναι ένας μετριοπαθής. Δεν έχουμε μιλήσει για καιρό, αλλά ήμασταν σε τακτική επαφή πριν από πολλά χρόνια, όταν ήταν επικεφαλής του συνδικάτου των εργατών ορυχείων. Άκουγε και σκεπτόταν πριν μιλήσει και αυτό είναι που χρειάζεται η χώρα μας».

Στην ερώτηση αν είναι αισιόδοξη για το μέλλον της Νότιας Αφρικής, η Σούζμαν απαντά πως έχει ελπίδες. Στα γενέθλιά της εισέπραξε και τα εγκώμια του βετεράνου ηγέτη των Ζουλού Μανγκοσούτου Μπουτελέζι: «Όταν ο Θεός έκανε την Έλεν, έσπασε το καλούπι. Δεν θα δούμε άλλους σαν αυτή για πολύ καιρό…».