Φαινόμενα

Μουσικά βραβεία… θολούρας

Εβδομάδα αντιπροσωπευτική της μουσικής παραγωγής, με τα Αρίων του τηλεοπτικού κιτσάτου ψευτογκλάμουρ να δίνουν τη σκυτάλη στο Φεστιβάλ Τραγουδιού της ΕΡΤικής πλήξης
Τι εβδομάδα και αυτή! Από τα Αρίων και την αισθητική του μπουζουκοσουξέ ντυμένη το πανηγυρτζίδικο σινιέ, βρεθήκαμε στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης με μουσική αισθητική που συνδυάζει αλλοτινό φεστιβάλ πολιτικής νεολαίας και μπουάτ της μεταπολίτευσης σε σκηνικό γιουροβιζιονικού γκλάμουρ. Αλλά και τι να σου κάνει το φιλοθεάμον και φιλόμουσο αυτό έθνος, όταν ακούει άσμα που το ΄χει συμπεριλάβει στις «ποιοτικές» επιλογές η ΕΡΤ (ήταν το νο 10 του τελικού του Φεστιβάλ), που- θου Κύριε, αλλά θα το πω- θύμιζε το επαναστατικοπατριωτικό της Άντζελας, για το οποίο τόσο αίμα χύθηκε στα πάνελα- με στίχους όπως «… μοντερνοκάπηλοι μας βάλανε στη λήθη» (σ.σ. τους Έλληνες).

Πόσο να αντέξει και αυτός ο λαός τον διχασμό; Την περασμένη Δευτέρα παρακολουθήσαμε την παρέλαση του τηλεοπτικού καρακιτσαριού και της ξενυχτάδικης σοουμπίζ στο «κόκκινο χαλί» των υποτίθεται μουσικών βραβείων, ενώ το βράδυ του Σαββάτου στη σκηνή της Πυλαίας στη Θεσσαλονίκη με γιουροβιζιονικού γκλάμουρ σκηνικό και χωρίς καμιά έμπνευση, σκηνοθεσία και παρουσίαση, παρακολουθήσαμε τον σκληρό αγώνα των «εναλλακτικών»- «ποιοτικών» νέων τραγουδιστών να βραβευθούν για να μπουν έτσι στην αγορά που οδηγεί στα Αρίων.

Είναι απίστευτο πόσο ευανάγνωστη είναι μία τουλάχιστον σφραγίδα στον πολιτισμό αυτού του τόπου, ενός σχηματικού «διχασμού» των αντιλήψεων περί ψυχαγωγίας, που ενώ μοιάζουν πολύ διαφορετικές, στην πραγματικότητα είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος της βιομηχανίας της διασκέδασης. Η μία όψη που την είδαμε στα Αρίων της τηλεοπτικής ψευτογκλαμουριάς και του σουσουδισμού (ο Μπίθουλας που «την είδε» Χόλιγουντ) και η άλλη όψη, που ταυτίζει την «ποιότητα» με το κουλτουριάρικο ύφος της μεταπολιτευτικής «αντίστασης» στην «ελαφρά μουσική» της χουντικής περιόδου και που την προωθεί η ΕΡΤ της οργανωτικής πλήξης, διόλου τυχαία, αφού έτσι αποθεώνεται ο μουσικός συντηρητισμός.

Και μόνο να σκεφτεί κανείς ότι προστάτιδα του «εναλλακτικού» και του «ποιοτικού» είναι η ΕΡΤ της γιουροβιζιονικής σπατάλης και της δρουζαίϊκης εκδοχής περί ψυχαγωγίας, αντιλαμβανόμαστε τη βολική σύγχυση που συντηρείται περί μιας δήθεν «αγοράς» του ποιοτικού και μιας άλλης του εμπορικού.

Η αλήθεια είναι ότι τα μεν Αρίων είναι βραβεία της μουσικής βιομηχανίας, ενώ το Φεστιβάλ Τραγουδιού είναι ένας διαγωνισμός μεταξύ εκείνων που ονειρεύονται να ενταχθούν στη μουσική βιομηχανία, μάλλον ερήμην της, αφού το περσινό, για παράδειγμα, πρώτο βραβείο (μια αντρική φωνή της «σχολής» Πέτρου Γαϊτάνου) ούτε που το ξανακούσαμε έκτοτε, παρά μόνο στη βραδιά του τελικού το περασμένο Σάββατο.

Όσο για την «ποιότητα» που προτείνεται ως αντίπαλον δέος της μεγάλης σουξεδοαγοράς, όχι μόνο ταυτίζεται επικίνδυνα με την πλήξη, αλλά συχνά με την αντιγραφή δοκιμασμένων «συνταγών» που έχουν καταγραφεί ως «ποιοτικές», όπως ακριβώς αντιγράφει δοκιμασμένες «συνταγές» σουξέ η βιομηχανία της διασκέδασης. Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής αναπαραγωγή γνώριμων ήχων και μελωδιών, που κάτι θυμίζουν διαρκώς και πάντως ουδόλως εντυπωσιάζουν με τολμηρές προτάσεις.

Έτσι ακούσαμε στο Φεστιβάλ Τραγουδιού λαϊκά που θύμιζαν μεγάλες παλιές επιτυχίες, έντεχνα μπαλαντοειδή που και αυτά όλο κάτι θύμιζαν, ενώ ένας συνδυασμός ραπ και ολίγον ροκ φυσικά ξεχώρισε και ας θύμιζε Going Τhrough (είναι φυσικό να γίνει «σχολή») και πήρε το πρώτο βραβείο. Ήταν ένα Φεστιβάλ με απ΄ όλα, σαν τα σουβλάκια. Και με τις αδελφές Μαγγίρα στην παρουσίαση μάλλον αδιάφορες, με αναιμικό χιούμορ, χωρίς ιδιαίτερη σπιρτάδα, ντυμένες άλλοτε με λαμέ και άλλοτε με κάτι σαν εμπριμέ στόφα για κουρτίνες.


Με έντονα τα στοιχεία της Κρήτης

Τα «ειδικά βραβεία» της επιτροπής (Πλέσσας, Δημητρίου, Χούκλη, Ζιώγα, Ζήκας, Μπάμπαλη, Τούλας) στήριξαν εμφανώς ένα είδος μουσικής που δεν έχει πλέον μεγάλο κοινό και σε αυτά «σάρωσε» το τραγούδι «Αρετούσα» (πήρε σύνθεσης, στίχου, αλλά και το τρίτο βραβείο του Φεστιβάλ) με έντονα τα στοιχεία της κρητικής καταγωγής μουσικής και στίχου- φαίνεται πως είναι η χρονιά της Κρήτης φέτος με την ταινία «Ελ Γκρέκο» να κάνει in το πεντοζάλι, αλλά όπως αποδεικνύεται και γενικώς τη μεγαλόνησο. Το πιο πληκτικό όμως κομμάτι της βραδιάς ήταν η επιμονή των επισήμων, από τον πρόεδρο της ΕΡΤ μέχρι τον υπουργό Μακεδονίας- Θράκης, οι οποίοι κλήθηκαν να απονείμουν τα βραβεία, να βγάζουν λογύδρια περιττά, που ουδείς ακούει, όλοι εξοντωμένοι είτε από την 4ωρη παρακολούθηση (αν ήταν συγγενείς ή φίλοι, ειδάλλως θα ΄χε κερδίσει το ζάπινγκ), είτε από την πολύωρη αγωνία για τα αποτελέσματα.