Η… «Αριστερά του Κυρίου»

«Όταν θα πάμε στη Βασιλεία του Θεού, θα μας ζητήσουν ταυτότητα για να μπούμε μέσα; Κατά συνέπεια, καλόν είναι να χαμηλώσουμε τους τόνους γύρω από το θέμα. Η μεν Εκκλησία να περιοριστεί στα του οίκου της και η Πολιτεία στα δικά της».

Με αυτήν τη φράση ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος διαχώρισε τη θέση του από την πλειονότητα των μητροπολιτών, οι οποίοι είχαν συνταχθεί με τη…«δεξιά του κυρίου» το 2000 στο θέμα των ταυτοτήτων. Η πρότασή του όμως δεν έγινε αποδεκτή και ακολούθησαν οι γνωστές λαοσυνάξεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και η άσκοπη, όπως αποδείχτηκε, συλλογή υπογραφών.

Την ίδια «προοδευτική» στάση διατηρεί εντός και εκτός Ιεραρχίας και σήμερα ο κ. Θεόκλητος. Έίναι ένας από τους λεγόμενους «αριστερούς» ιεράρχες που χρόνια τώρα δίνουν μάχη με τους «δεξιούς» της Ιεραρχίας. Άνθρωποι που γνωρίζουν τα εκκλησιαστικά πράγματα τονίζουν ότι η σύγκρουση προοδευτικών- συντηρητικών μέσα στην Εκκλησία δεν αποκλείεται να παίξει τον δικό της ρόλο σε μια ενδεχόμενη κούρσα διαδοχής, όποτε αυτή ξεκινήσει. Οι συσχετισμοί ευνοούν τους «συντηρητικούς», αφού είναι πολύ περισσότεροι. Ωστόσο, αρκετοί από τους προοδευτικούς μητροπολίτες θεωρούνται προσωπικότητες με κύρος που μπορούν να επηρεάσουν.

Δεν υψώνουν λάβαρα για εθνικά θέματα και δεν αναμειγνύονται στην πολιτική

Ολιγάριθμοι. Μολονότι οι μητροπολίτες δεν τοποθετούνται ποτέ ανοιχτά υπέρ ενός ή άλλου κόμματος, οι προοδευτικοί ιεράρχες θεωρούνται πιο κοντά στις θέσεις του ΠΑΣΟΚ. Η ομάδα τους είναι ολιγάριθμη και δεν ξεπερνούν τους 10. Πρόκειται για τους μητροπολίτες που δεν υψώνουν λάβαρα για εθνικά θέματα και δεν αναμειγνύονται στην πολιτική. Αντίθετα, προτιμούν να ασχολούνται με το έργο στις μητροπόλεις τους. Οι δε συντηρητικοί συνήθως συντάσσονται με τις ιδέες της Ν.Δ., ενώ υπάρχουν και οι ακόμη πιο «σκληροπυρηνικοί» που συμβαδίζουν με το κόμμα του ΛΑΟΣ. Οι αμιγώς συντηρητικοί μητροπολίτες υπολογίζονται σε 30, ενώ ακόμη 40 είναι αυτοί που έχουν συντηρητικές απόψεις αλλά σε κάποια θέματα αμφιταλαντεύονται.

Εκτός πολιτικής. Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος είναι ίσως η πιο ενδεικτική περίπτωση προοδευτικής φωνής μέσα στην Εκκλησία. Είναι γνωστός ως ο ιεράρχης που λέει τα πράγματα με τ΄ όνομά τους και τολμάει να τα βάζει με το εκκλησιαστικό κατεστημένο. Όταν η συντριπτική πλειονότητα των ιεραρχών το 2000 σήκωνε τα λάβαρα κατά των νέων ταυτοτήτων, ο κ. Θεόκλητος έλεγε ανοιχτά ότι πρόκειται για θέμα της Πολιτείας και ότι δεν χρειάζονται κινητοποιήσεις. Δεν έχει διστάσει να πει ότι οι ίδιοι οι ιεράρχες έχουν ευθύνη διότι ενθαρρύνουν την ειδωλολατρία «όταν περιάγουμε τα λείψανα των αγίων για να γεμίσουμε τα παγκάρια της Εκκλησίας». Παρόμοια διαδρομή ακολουθεί στην Εκκλησία και ο Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας κ. Ιερώνυμος. Ιεράρχης χαμηλών τόνων, αποφεύγει τη συχνή έκθεση στα μέσα ενημέρωσης. Ήταν κι αυτός αντίθετος με τις κινητοποιήσεις στο θέμα των ταυτοτήτων. Καυστικές ατάκες…. Στο μπλοκ των προοδευτικών βρίσκεται και ο Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος. Μπορεί να κάνουν περισσότερο αίσθηση οι καυστικές ατάκες του, ωστόσο σε πολλά κρίσιμα ζητήματα έχει εκφράσει την αντίθεσή του με τις συντηρητικές θέσεις που διατυπώνει η Ιεραρχία. Έχει χαρακτηρίσει προσάναμμα τις υπογραφές για τις ταυτότητες- ενώ εδώ και χρόνια ζητάει επιτακτικά τον χωρισμό Πολιτείας και Εκκλησίας. Στο παρελθόν είχε δηλώσει σε συνέντευξη πως δεν ήταν αντίθετος με τις προγαμιαίες σχέσεις των νέων, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στα συνοδικά δικαστήρια. Κοντά στους νέους. Μητροπολίτης με προοδευτικές απόψεις θεωρείται και ο Μητροπολίτης Φιλίππων κ. Προκόπιος. Φιλοπατριαρχικός ιεράρχης, από τους πρώτους που καθιέρωσαν και δεύτερη Θεία Λειτουργία για να μπορούν οι νέοι που δεν ξυπνούν πρωί να την παρακολουθήσουν. Είναι φίλος με τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων. Από τους νεώτερους μητροπολίτες, στους προοδευτικούς εντάσσεται και ο Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος. Ιεράρχης με πτυχίο Νομικής που έχει βελτιώσει τις σχέσεις καθολικών- ορθοδόξων στη μητρόπολή του. Έχει ιδρύσει κέντρο δημιουργικής απασχόλησης και παιδικό σταθμό για τα παιδιά. Στη μικρή ομάδα των προοδευτικών εντάσσονται ακόμα ο Μητροπολίτης Γρεβενών κ. Σέργιος, ο Μυτιλήνης κ. Ιάκωβος (πατριαρχικός και επίσης ανοιχτός στην κοινωνία) αλλά και ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος. Μπορεί να είναι «παιδί» της Χρυσοπηγής, είναι όμως κοντά στη νεολαία.


Οι… δεξιοί του Κυρίου

Στο συντηρητικό μπλοκ της Εκκλησίας ανήκει η συντριπτική πλειονότητα των ιεραρχών. Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμος πρωταγωνίστησε στις λαοσυνάξεις για τις ταυτότητες. Πρόσφατα έκανε κήρυγμα- πολιτική παρέμβαση από άμβωνος για το σκοπιανό ενώ ζητούσε επιμόνως την απόσυρση του βιβλίου ιστορίας της ΣΤ Δημοτικού.

Στο ίδιος μήκος κύματος ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιος- από τους ιδρυτές της αδελφότητας της Χρυσοπηγής- έχει ζητήσει από τη Σύνοδο να εκδοθεί διάγγελμα κατά της ομοφυλοφιλίας, ενώ το 2005 είχε καταφερθεί με πρωτοφανείς χαρακτηρισμούς κατά του πρώην πρωθυπουργού Κ. Σημίτη, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμα και μέσα στην ιεραρχία.