ΛΑΟΣ: ψήφος χαβαλέ και διαμαρτυρίας

Ψήφος χαβαλέ, αλλά και έκφραση διαμαρτυρίας προς τα μεγάλα κόμματα ήταν η ψήφος προς τον ΛΑΟΣ. Ήταν, όμως, και μία ψήφος με διακριτά χαρακτηριστικά (π.χ. ξενοφοβίας, εθνικισμού κ.λπ.) ψηφοφόρων της… διπλανής πόρτας.

Αυτό προέκυψε από τη χθεσινή ημερίδαγια το φαινόμενο της μεταπολιτευτικής Άκρας Δεξιάς στην ελληνική και την ευρωπαϊκή του διάσταση, που οργάνωσε ο διευθυντής του Κέντρου Πολιτικών Ερευνών, Γιάννης Βούλγαρης και το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Βέβαια, ο ΛΑΟΣ δεν δέχεται ότι ο χαρακτηρισμός ακροδεξιό κόμμα τον αφορά. Προτιμά να αυτοπροσδιορίζεται ως κόμμα της ριζοσπαστικής Δεξιάς. Όπως σημείωσε κατά την ομιλία της στην ημερίδα η επίκουρος καθηγήτρια

ΗΛΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

«Ψηφοφόροι όχι δεξιότεροι από αυτούς της Ν.Δ. και με διακριτά χαρακτηριστικά τον εθνικισμό και την ξενοφοβία»

στο Πάντειο, Βασιλική Γεωργιάδου: «Η Ακροδεξιά αποτελεί ένα σύνθετο και αντιφατικό φαινόμενο, μια πολύπλοκη αλχημεία». Ο λαϊκισμός αποτελεί συστατικό στοιχείο των κομμάτων του ακροδεξιού χώρου που «χαϊδεύουν τον λαό, εργαλειοποιούν τους φόβους του, δικαιώνουν τη δυσαρέσκειά του», προσθέτει. «Απολιτική και αντιπολιτική ψήφο»
Η αμφισημία του χώρου, προκύπτει και από την ανάλυση των εκλογικών αποτελεσμάτων της 16ης Σεπτεμβρίου. «Η μέση ιδεολογική τοποθέτηση των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ είναι αντίστοιχη με αυτή των ψηφοφόρων της Ν.Δ. και όχι δεξιότερη», λέει ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ηλίας Νικολακόπουλος, ο οποίος μάλιστα χαρακτηρίζει την ψήφο προς τον ΛΑΟΣ «ψήφο- χαβαλέ, με κάποια διακριτά χαρακτηριστικά ως προς την αποδοκιμασία των μεγάλων κομμάτων, τον εθνικισμό και την ξενοφοβία». Όπως σημειώνει και ο Γιάννης Τσίρμπας, διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης, «μπορεί στη συνείδηση του κόσμου ο ΛΑΟΣ να είναι ακροδεξιός, αλλά οι ίδιοι άνθρωποι που δηλώνουν ότι τον ψήφισαν, δεν είναι ακροδεξιοί. Ο ΛΑΟΣ προσελκύει μια απολιτική και αντιπολιτική ψήφο».

Στις μεγαλουπόλεις
Μάλιστα, σύμφωνα με την ανάλυση των ποσοστών του ΛΑΟΣ που έκανε ο Ηλίας Νικολακόπουλος, πρόκειται καθαρά για εκλογικό σώμα των δύο μεγαλουπόλεων και της περιφέρειάς τους. Το 55% της εκλογικής δύναμης του ΛΑΟΣ προέρχεται από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, ενώ είναι ελάχιστες οι εκλογικές περιφέρειες στις οποίες το κόμμα του Γ. Καρατζαφέρη ξεπέρασε τον μέσο όρο του 3,8%. Τα υψηλότερα ποσοστά του τα σημείωσε σε «μικροαστικές περιοχές». «Στην Αθήνα, όπως και στη Θεσσαλονίκη», λέει ο Η. Νικολακόπουλος, «πέτυχε ποσοστά του 7-8% σε περιοχές με εμφανή την επιρροή από την εγκατάσταση ξένων». Άλλο ενδιαφέρον σημείο είναι το γεγονός πως σε παραδοσιακά δεξιές περιοχές όπως η Λακωνία, η Μεσσηνία και η Καστοριά, τα ποσοστά του είναι πολύ χαμηλά. «Ο ΛΑΟΣ έκλεψε ψήφους από τη Ν.Δ., αλλά εκεί όπου δεν ήταν ισχυρή», συμπληρώνει.


Με δύο ταχύτητες η Ακροδεξιά στην Ευρώπη

ΓΙΑΤΙ ΣΕ ΑΛΛΕΣ χώρες η Ακροδεξιά πέτυχε εκλογικά και σε άλλες είναι αφανής; «Εξαρτάται από τις στρατηγικές αντιμετώπισής της από τα υπόλοιπα κόμματα», απαντά η Βασιλική Γεωργιάδου και προσθέτει: «Ένας βασικός λόγος που στην Αγγλία η Ακροδεξιά παρέμεινε καχεκτική υπήρξε η στρατηγική της συμπεριληπτικής οριοθέτησης που εφάρμοσε απέναντί της το Συντηρητικό Κόμμα». Απομόνωσε δηλαδή το Νational Front σε ένα «δακτυλοδεικτούμενο πολιτικό περιθώριο, αλλά οικειοποιήθηκε κάποιες ιδέες για τη μετανάστευση, την ιθαγένεια, καθιστώντας τες μέρος της δικής του ατζέντας». Αντίθετα, ένας από τους λόγους που το FΝ του Λεπέν στη Γαλλία απογειώνεται στις δημοτικές και σε επαναληπτικές εκλογές είναι η «επιτρεπτική στρατηγική» που ακολούθησε απέναντί του η γαλλική Δεξιά. «Όταν αργότερα κόμματα και πολιτικοί της Αριστεράς και της Δεξιάς προσπάθησαν να το βάλουν στο περιθώριο, ήταν αργά», σημειώνει. Ακόμη ένα στοιχείο που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με τους ερευνητές η Ακροδεξιά δεν σημειώνει ιδιαίτερη επιτυχία στα δικομματικά συστήματα και στις ανταγωνιστικές δημοκρατίες. Σε αυτά η διαμαρτυρία εκτονώνεται κυρίως με την αποχή. Αντίθετα, «έχει αναδειχθεί σε ισχυρή δύναμη στις συναινετικές δημοκρατίες αφού αντιπροσωπεύει την έκφραση της διαφωνίας», αναφέρει η Β. Γεωργιάδου. Όσο για τον θρίαμβο του ακροδεξιού Λαϊκού Κόμματος (SVΡ) στην Ελβετία, θεωρεί ότι ήταν αναμενόμενος: «Το SVΡ γίνεται συλλέκτης της διαμαρτυρίας, καθώς υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια για την οικονομία αλλά και ξενοφοβία. Κερδίζει επειδή ταρακουνάει το σύστημα και βάζει τον ανταγωνισμό σε μια ακινητοποιημένη δημοκρατία».