Τριπλό χτύπημα για τα νοικοκυριά

Βαρύς προβλέπεται ο χειμώνας που έρχεται για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς θα κληθούν να πληρώσουν το πετρέλαιο θέρμανσης σε τιμές- ρεκόρ, αλλά και να επιβαρυνθούν αργότερα από ένα γενικευμένο κύμα ακρίβειας, που θα φέρει η αναμενόμενη αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 2 μονάδες.

Την ίδια ώρα, ο δανεισμός, στον οποίο καταφεύγουν όλο και περισσότερα νοικοκυριά για να αντιμετωπίσουν τα οικονομικά τους προβλήματα, αποδεικνύεται βραχνάς, καθώς τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ξεπέρασαν ήδη τα 10 δισ. ευρώ.

Δυσάρεστες εκπλήξεις
Στη χθεσινή πρεμιέρα της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, τους καταναλωτές περίμενε διπλή δυσάρεστη έκπληξη.

Το πετρέλαιο έφτασε χθες αργά το βράδυ

ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΣΟΔΩΝ

Ο υπουργός δεν διέψευσε σενάρια για αύξηση ΦΠΑ και κατέγραψε τους λόγους για τους οποίους χρειάζεται ενίσχυση εσόδων

στην τιμή- ρεκόρ 86,13 δολαρίων το βαρέλι, γεγονός που προεξοφλεί ότι η τιμή του στις δεξαμενές των πολυκατοικιών θα ξεπεράσει τα 65 λεπτά το λίτρο, όπου ήδη έφτασε χθες σε ορισμένες περιοχές της χώρας.

Την άλλη έκπληξη επεφύλασσε ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης, ο οποίος άφησε για δεύτερη ημέρα στη σειρά ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης του ΦΠΑ, ενώ ταυτόχρονα οι πληροφορίες από το κυβερνητικό στρατόπεδο ανέφεραν ότι η απόφαση είναι ουσιαστικώς ειλημμένη και απομένει μόνο ο προσδιορισμός του κατάλληλου χρόνου για την ανακοίνωσή της.

Στροφή 180 μοιρών
Έτσι, έγινε φανερό πλέον ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει το έδαφος για μια πιθανή στροφή 180 μοιρών σε σχέση με τις προεκλογικές της δηλώσεις για την αύξηση του ΦΠΑ, χωρίς να έχει αλλάξει τίποτα που να δικαιολογεί τη στροφή αυτή.

Πηγή από το περιβάλλον του οικονομικού επιτελείου χαρακτήριζε χθες την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ ως έσχατο μέτρο, αλλά η ίδια προσέθετε ότι ίσως χρειασθεί να καταφύγει σ΄ αυτό η κυβέρνηση για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του προϋπολογισμού. Δηλαδή, τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος και του κοινωνικού κράτους, αλλά και τον μηδενισμό του ελλείμματος ώς το 2010.

Σενάρια για ΦΠΑ
Οι επισημάνσεις αυτές ερμηνεύουν και τη σιβυλλική χθεσινή δήλωση Αλογοσκούφη, ο οποίος απαντώντας σε σχετική ερώτηση, μετά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό, είπε: «Οι στόχοι της οικονομικής μας πολιτικής είναι σαφείς: η συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης σε συνθήκες υψηλής ανάπτυξης και επαρκούς χρηματοδότησης του κοινωνικού κράτους». Με άλλα λόγια ο υπουργός Οικονομίας όχι μόνο δεν διέψευσε τα σενάρια για αύξηση του ΦΠΑ, αλλά και κατέγραψε τους λόγους για τους οποίους χρειάζεται ενίσχυση των εσόδων του προϋπολογισμού.

Αλμούνια: Αισιόδοξος προϋπολογισμός
Το μόνο που διέψευσε ο κ. Αλογοσκούφης χθες είναι ότι υπάρχει σχετική μυστική συμφωνία με τον επίτροπο κ. Χοακίν Αλμούνια. Πράγματι, οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες επιβεβαιώνουν ότι δεν έγινε σχετική συζήτηση κατά τη συνάντηση των δύο ανδρών την περασμένη Τρίτη στο Λουξεμβούργο. Ωστόσο, ο κ. Αλμούνια χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό αισιόδοξο και διατύπωσε επιφυλάξεις για την άντληση των προβλεπόμενων εσόδων του, κάτι που ασκεί πίεση στον κ. Αλογοσκούφη να πάρει μέτρα για την υλοποίησή του.

Ως πιθανός χρόνος απόφασης αναφέρεται από κυβερνητικά στελέχη ο Ιανουάριος, ενώ δεν αποκλείεται το μέτρο να ανακοινωθεί και νωρίτερα, στο πλαίσιο της κατάθεσης του προϋπολογισμού, στο τέλος Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση αναζητεί μια περίοδο μειωμένων πιέσεων, κατά προτίμηση πριν ανοίξει το Ασφαλιστικό που θεωρείται η αχίλλειος πτέρνα της πολιτικής της, αφού μπορεί να προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων.

Αντίθετο το ΕΒΕΑ
Μια αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ κατά 2% (από το 9% στο 11% και από το 19% στο 21%) εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 2 δισ. ευρώ περίπου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης ή και σε έξαρση της φοροδιαφυγής, κάτι που είναι πολύ πιθανό να συμβεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι χθες ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ κ. Κ. Μίχαλος, ερωτηθείς σχετικά με τη σκοπιμότητα αύξησης του συντελεστή ΦΠΑ, τάχθηκε κατά, λέγοντας ότι αυτό θα οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης.

Παράλληλα, θα προκαλέσει βεβαίως κύμα ακρίβειας σε όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, επιβαρύνοντας τον πληθωρισμό.


Στο κόκκινο δάνεια πάνω από 10 δισ. ευρώ

ΚΑΝΟΝΙ με δάνεια πάνω από 10 δισ. ευρώ που βρίσκονται στο κόκκινο έχουν βαρέσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επιβεβαιώνοντας το κλίμα ασφυξίας που επικρατεί στην οικονομία. Πρόκειται για τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδας, ωστόσο ότι η πραγματικότητα είναι ακόμα πιο ζοφερή, αφού οι τράπεζες (προκειμένου να βελτιώσουν την εικόνα τους) το τελευταίο διάστημα διαγράφουν επισφαλή δάνεια δισεκατομμυρίων ευρώ. Αν το ποσό αυτό προστεθεί στις επίσημες επισφάλειες, η συνολική εικόνα του υπερδανεισμού είναι ακόμα πιο αποκαρδιωτική.

Πάνω από 200.000 δανειολήπτες και χιλιάδες επιχειρήσεις δυσκολεύονται ή και αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους απέναντι στις τράπεζες, οι οποίες με τη σειρά τους κρύβουν κάτω από το χαλί το πρόβλημα, διαγράφοντας επισφαλή δάνεια, προκειμένου να βελτιώσουν τους οικονομικούς τους δείκτες.

Στις πρώτες θέσεις
Μάλιστα, τα ελληνικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται στις πρώτες θέσεις της υπερχρέωσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς τα επισφαλή δάνεια- σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος- ανέρχονται στο 5,1% του συνόλου των οφειλών, οι οποίες αγγίζουν τα 200 δισ. ευρώ, ενώ την ίδια στιγμή ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 2,9%. Δηλαδή, το ελληνικό «κανόνι» είναι περίπου 70% υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αντικατοπτρίζοντας τη δυσμενή κατάσταση που βιώνουν ιδιώτες και επιχειρηματίες. Στην πραγματικότητα όμως η ψαλίδα είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς αν προστεθούν τα επισφαλή δάνεια που κρύβουν οι τράπεζες μέσω των διαγραφών, η υπερχρέωση των Ελλήνων είναι σχεδόν διπλάσια από τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Την ίδια στιγμή, η κούρσα του υπερδανεισμού καλά κρατεί, καθώς τα νοικοκυριά δανείζονται περισσότερα από 1,5 δισ. ευρώ κάθε μήνα σε καταναλωτικά, στεγαστικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες και συγκλίνουν με γοργούς ρυθμούς με τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ενδεικτικό είναι ότι στα τέλη Αυγούστου τα συνολικά χρέη των νοικοκυριών προς τις τράπεζες αντιστοιχούσαν στο 46,9% του ΑΕΠ έναντι 44% τον Δεκέμβριο του 2006, προσεγγίζοντας επικίνδυνα τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που στο τέλος Αυγούστου διαμορφωνόταν στο 53,5%.

Εικονική μείωση
Απόδειξη του ολοένα και πιο έντονου προβλήματος της υπερχρέωσης είναι ότι το τελευταίο διάστημα τα επισφαλή στεγαστικά δάνεια σημείωσαν οριακή αύξηση, φτάνοντας το 3,5% τον Ιούνιο του 2007 έναντι 3,4% το Δεκέμβριο του 2006. Αντίθετα, μείωση σημείωσαν τα καταναλωτικά δάνεια που βρίσκονται σε καθυστέρηση, καθώς το ποσοστό μειώθηκε στο 6,9% τον Ιούνιο έναντι 6,4% τον Δεκέμβριο του 2006, ενώ τα συνολικά επισφαλή δάνεια ανέρχονται στο 5,1% του συνόλου έναντι 5,4% έξι μήνες πριν.

Πρόκειται όμως για εικονική μείωση στην πραγματικότητα, καθώς προκειμένου να κρύψουν τη δυσμενή εικόνα του υπερδανεισμού αλλά και να βελτιώσουν τους οικονομικούς τους δείκτες οι μεγαλύτερες τράπεζες έχουν επιδοθεί σε μπαράζ διαγραφών επισφαλών δανείων, μειώνοντας αντίστοιχα την κερδοφορία τους. Μέσα στο 2007, τα κορυφαία χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας εκτιμάται ότι θα διαγράψουν επισφαλή δάνεια συνολικού ύψους άνω του 1,6 δισ. ευρώ. Στόχος τους είναι να μειώσουν- έστω και από το…παράθυρο- το συνολικό ύψος των δανείων σε καθυστέρηση κοντά στο 3% – 3,5% του συνολικού τους χαρτοφυλακίου, όπως επανειλημμένα έχει ζητήσει ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νικόλαος Γκαργκάνας, ακόμα και αν αναγκάζονται με τον τρόπο αυτό να μειώσουν την ούτως ή άλλως παχυλή κερδοφορία τους.


Ρεκόρ όλων των εποχών έκανε η διεθνής τιμή πετρελαίου

ΠΡΕΜΙΕΡΑ με 65 λεπτά το λίτρο στη Βόρεια Ελλάδα και με τη ζήτηση σε υψηλά επίπεδα, έκανε χθες το πετρέλαιο θέρμανσης. Την ίδια στιγμή, η διεθνής τιμή του μαύρου χρυσού έκανε ρεκόρ όλων των εποχών ξεπερνώντας για πρώτη φορά τα 86 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας φόβους για νέες επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά τις επόμενες εβδομάδες.

Στην αγορά της Νέας Υόρκης χθες, η τιμή του αργού έσπασε τα ρεκόρ όλων των εποχών, φθάνοντας αργά χθες το βράδυ τα 86,13 δολάρια το βαρέλι, με τους κερδοσκόπους να εκμεταλλεύονται, αυτή τη φορά, τη συνεχιζόμενη ένταση στα σύνορα Τουρκίας- Ιράκ. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η χθεσινή πρόβλεψη της αμερικανικής τράπεζας Citigroup, σύμφωνα με την οποία «μια κούρσα του πετρελαίου στα 90 δολάρια το βαρέλι φαίνεται τώρα πιθανή!».

Η δύσκολη κατάσταση την οποία βιώνουν χιλιάδες νοικοκυριά κάνει ακόμη περισσότερο επιτακτική την ανάγκη χορήγησης επιδόματος θέρμανσης, την οποία έως τώρα αρνείται η κυβέρνηση. Κόμματα και φορείς ζητούν από την κυβέρνηση να αποδεχθεί το αίτημα αυτό, ενώ ενδεικτικό είναι ότι ακόμη και οι εκπρόσωποι του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών έθεσαν ευθέως θέμα χορήγησης του επιδόματος στη Βόρεια Ελλάδα.

Το ντεμπούτο του πετρελαίου θέρμανσης στην αγορά σημάδεψαν οι ασυνήθιστα πολλές παραγγελίες, που οφείλονται- όπως λένε οι εταιρείεςόχι τόσο στις καιρικές συνθήκες όσο στους φόβους ότι οι τιμές θα αυξηθούν κι άλλο τις επόμενες ημέρες, μετά και την εκτίναξη της τιμής του αργού.

● Όσο για την απεργία των εργαζομένων στα ΕΛΠΕ, φάνηκε ότι δεν επηρέασε τις παραδόσεις. Χαρακτηριστικό του κλίματος ανατιμήσεων είναι ότι από χθες το πρωί τα δίκτυα όλων σχεδόν των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών δέχονταν παραγγελίες που σε ποσότητες ήταν αντίστοιχες με τις περυσινές τέτοια εποχή, με τη διαφορά ότι ο Οκτώβριος του 2006 ήταν ένας από τους πιο κρύους μήνες του χρόνου. Η ΕΚΟ, για παράδειγμα, πώλησε χθες στην Αττική περίπου 2.100 κυβικά πετρελαίου θέρμανσης, έναντι περίπου 2.200 κυβικών που είχε πωλήσει πέρυσι την αντίστοιχη ημέρα εκκίνησης της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου. Τιμές και ζήτηση θα ανεβαίνουν, όπως εκτιμούν οι εταιρείες, ημέρα με την ημέρα και δεν είναι λίγοι εκείνοι που προβλέπουν ακόμη και 64 λεπτά στην Αττική για την επόμενη εβδομάδα από τα 61-63 λεπτά που επωλείτο χθες.

Σε επίπεδο ζήτησης και τιμών, χθες τα ρεκόρ σημειώθηκαν στη Βόρεια Ελλάδα, όπου και οι θερμοκρασίες ήταν από τις χαμηλότερες.

Η διακύμανση στην Αττική
Η διακύμανση των τιμών στην Αττική ήταν μεταξύ 61 και 63 λεπτών το λίτρο, ενώ σε κάποια απομακρυσμένα σημεία του Λεκανοπεδίου έφθασε και τα 64-65 λεπτά το λίτρο. Στην περιφέρεια η τιμή πώλησης ήταν κατά δύο λεπτά ψηλότερη, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Χαλκιδική (64-65 λεπτά), τη Θεσσαλία (63-66 λεπτά), ενώ στην Κρήτη οι τιμές διαμορφώθηκαν στα επίπεδα των 65-68 λεπτών σε κάποιες περιπτώσεις.