«Οι συντηρητικοί μάς αντιγράφουν»

«Μόνο τα καλύτερα έχω να πω για τον φίλο μου, Γιώργο Παπανδρέου», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας, Γκόραν Πέρσον. «Οι ευθύνες σε ένα κόμμα είναι συλλογικές», τονίζει, παραδέχεται όμως ότι κι εκείνος, κατά τη δεκαετία της πρωθυπουργίας του (1996-2006), έκανε «χιλιάδες λάθη».

Αμέσως μετά την ήττα του σουηδικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, πέρυσι τον Σεπτέμβριο, ο Γκόραν Πέρσον ανέλαβε τις ευθύνες του, παραιτήθηκε από την ηγεσία του και άλλαξε δρόμο: ολοκλήρωσε την αυτοβιογραφία του- θα κυκλοφορήσει στις 23 Οκτωβρίου- και εργάζεται πλέον στον όμιλο συμβούλων επικοινωνίας JΚL, στην Στοκχόλμη.

Η δημογραφική αλλαγή. Θερμός υποστηρικτής του σουηδικού κοινωνικού μοντέλου, ο Πέρσον απορρίπτει την άποψη που το θέλει να έχει φθάσει στα όριά του. Εντοπίζει μάλιστα στο κοινωνικό σύστημα την απάντηση στη «μεγάλη πρόκληση της εποχής, στο δημογραφικό πρόβλημα». «Αν κοιτάξετε την κατάσταση στη Σουηδία» εξηγεί, «θα δείτε ότι η οικονομία είναι σε πολύ καλή κατάσταση, τα ποσοστά της ανεργίας είναι χαμηλά, ο πληθωρισμός είναι σχεδόν μηδενικός, αν και έχουμε υψηλή φορολογία και γενναιόδωρο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Έτσι, δεν είναι μόνο τα μεγέθη που πρέπει να μας απασχολούν στο σύστημα αυτό, αλλά το πώς το διαχειριζόμαστε, αν είμαστε αποτελεσματικοί, πώς χρησιμοποιούμε τα χρήματα με τον σωστό τρόπο». «Η Σουηδία», συνεχίζει, «είναι μια μικρή χώρα, η οποία επενδύει μεγάλο τμήμα των πόρων της στην κοινωνική ανάπτυξη και αυτό δεν μπορεί να μη συνδεθεί μακροπρόθεσμα με την ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, έχουμε υψηλό προσδόκιμο ζωής γιατί η κατάσταση στον τομέα της Υγείας είναι πολύ καλή. Και είμαι πεπεισμένος ότι, ακόμη και αν το δούμε οικονομικά, είναι σημαντικό να είναι υγιής ο πληθυσμός. Αν το εξετάσουμε λοιπόν έτσι, τα χρόνια που θα ακολουθήσουν, στη Σουηδία, την Ευρώπη, την Ελλάδα, θα είναι μια περίοδος κατά την οποία θα πρέπει να ανταποκριθούμε στη δημογραφική αλλαγή. Όλο και περισσότερο

ΕΙΠΕ:

Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι φίλος μου εδώ και χρόνια. Είναι από τους κορυφαίους Έλληνες πολιτικούς στον κόσμο κι έχει πολύ καλή φήμη. Μόνο τα καλύτερα έχω να πω για εκείνον

γινόμαστε κοινωνίες ηλικιωμένων. Δεν νομίζω ότι θα μπορέσουμε να χειριστούμε την κατάσταση αν δεν έχουμε καλά συνταξιοδοτικά προγράμματα και συστήματα Υγείας. Επανερχόμαστε λοιπόν στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Και καμία χώρα σήμερα δεν μπορεί να το επιτρέψει να χάσει έστω και έναν από τους πολίτες της, από τον πληθυσμό της».

Όσον αφορά τη λύση του προβλήματος, ο Γκόραν Πέρσον εμφανίζεται βέβαιος πως η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία έχει τις λύσεις. Είναι επίσης ιδιαίτερα αισιόδοξος για την πορεία των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην Ευρώπη: «Αν δείτε τα συντηρητικά κόμματα, προσπαθούν να αντιγράψουν το σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο. Μπροστά σε αυτήν τη μεγάλη πρόκληση του δημογραφικού προβλήματος, εκείνοι επιχειρούν να μας αντιγράψουν. Δεν τους αντιγράφουμε εμείς. Αν ακούσετε, για παράδειγμα, τους συντηρητικούς ή τους φιλελεύθερους στην Νότια Ευρώπη, θα συνειδητοποιήσετε ότι ακούγονται όλο και περισσότερο πια σαν σοσιαλδημοκράτες».


Πολιτική, μια συνεχής διαδικασία

Γίνεται προφανές πως παρά την αποστασιοποίηση του από την πολιτική ο Γκόραν Πέρσον παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον την κατάσταση στην Ευρώπη. «Όπως αντιλαμβάνεστε, δεν θα παρέμβω στα ζητήματα του ΠΑΣΟΚ», λέει στα «ΝΕΑ». «Είναι δικό τους θέμα να αποφασίσουν ποιος θα είναι ο ηγέτης τους στο μέλλον. Δεν μπορώ εγώ να έχω γνώμη. Γνωρίζω όμως πάρα πολύ καλά τον κ. Παπανδρέου. Είναι φίλος μου εδώ και χρόνια. Είναι από τους κορυφαίους Έλληνες πολιτικούς στον κόσμο κι έχει πολύ καλή φήμη. Μόνο τα καλύτερα έχω να πω για τον φίλο μου Γιώργο Παπανδρέου. Για τους αντιπάλους του δεν γνωρίζω τίποτα και δεν θα προχωρήσω σε κρίση για το ποιος είναι ο καλύτερος».

Η ήττα στις εκλογές. Ποιος ήταν όμως ο βασικός λόγος, εξαιτίας του οποίου έχασε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα την εξουσία στη Σουηδία, πριν από έναν χρόνο; Ο 58χρονος Πέρσον λέει ξεκάθαρα πως «ήταν ώρα για αλλαγή. Βρισκόμασταν επί 12 χρόνια στην εξουσία και αντιμετωπίσαμε αρκετές δυσκολίες, αν και στο τέλος φέραμε αποτελέσματα. Ύστερα από 12 χρόνια όμως δεν στάθηκε δυνατό να πετύχουμε μια νέα πλειοψηφία». Στη Σουηδία, όμως, επικρίθηκε δριμύτατα και ο ίδιος για την ήττα. «Όπως διαμορφώνεται σήμερα η πολιτική, το μεγάλο βάρος πέφτει στις προσωπικότητες», εκτιμά ο Πέρσον. «Αυτό όμως δεν ανταποκρίνεται στη δική μας πολιτική παράδοση, στο σουηδικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα. Έχουμε δηλαδή μια συλλογική προσέγγιση στην παρουσίαση και στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων.

Έτσι πιστεύω ότι, ακόμη και στην Ελλάδα, δεν μπορούμε να μιλήσουμε απλώς για τον ηγέτη ενός κόμματος αλλά για το ίδιο το κόμμα. Και αν σταματήσουμε να βλέπουμε τα πράγματα από αυτήν την προσέγγιση, των προσωπικοτήτων στην ηγεσία, θα έχουμε κάνει πρόοδο».

Οι αλλαγές. Δεν αρνείται όμως ότι έκανε λάθη. Αρνείται να τα θυμηθεί, να τα ονομάσει- «ας το αφήσουμε σε άλλους αυτό», λέει χαρακτηριστικά. Ωστόσο το παραδέχεται: «Ασφαλώς και έκανα. Για χιλιάδες πράγματα μετανιώνω. Βλέπετε, η πολιτική είναι μια συνεχής διαδικασία. Αλλάζει συνεχώς. Συνδέεται με την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και τη δημιουργία αποτελεσμάτων. Εμείς δημιουργήσαμε αποτελέσματα, όμως δεν οικοδομήσαμε την εμπιστοσύνη που χρειαζόταν για να επανεκλεγούμε».