Και οι τοίχοι έχουν… φωνή

«Αφού δουλεύεις για να ζεις, γιατί “σκοτώνεσαι” στη δουλειά;», ξεχωρίζει με μεγάλα γράμματα το σύνθημα σε τοίχο της οδού Τζαβέλλα στο κέντρο της Αθήνας. Και δεν είναι το μοναδικό. Ανάμεσα στα περίτεχνα γκράφιτι και τις μουντζούρες στους τοίχους των μεγαλουπόλεων, εμφανίζονται και τα δεκάδες συνθήματα, με μεγάλα ή μικρά γράμματα, με κόκκινη, μαύρη ή μοβ μπογιά, ακόμα και με σπρέι.

«O δρόμος είχε τη δική του ιστορία, κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά…»: Και παρ΄ όλο που το τραγούδι αυτό αναφέρεται σε μια άλλη εποχή, η ιστορία συνεχίζεται να γράφεται στους τοίχους ακόμη και σήμερα. Τα πολιτικού ή αθλητικού ενδιαφέροντος συνθήματα έχουν δώσει πια τη θέση τους στα ευφάνταστα, γραμμένα με μεγάλη δόση χιούμορ, στιχάκια. Δεν λείπουν βέβαια κι αυτά που σατιρίζουν μέσα σε λίγες μόνο λέξεις την καθημερινότητα του Έλληνα, αλλά και την πολιτική επικαιρότητα. Όπως αυτό που έγραψε κάποιος στην οδό Χρυσίππου στην περιοχή του Ζωγράφου, σατιρίζοντας τις πρόσφατες εκλογές και τη μεγάλη οικολογική καταστροφή: «Φωτιά στις κάλπες, όχι στα δάση».

«Δεν υπάρχει περίπτωση να δω σύνθημα σε τοίχο και να το προσπεράσω. Θα σταματήσω να το διαβάσω. Τα πιο ανάλαφρα και πιο χιουμοριστικά

ΜΗΔΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΝΟΥΜΕΡΑ

«Το lifestyle είναι μαγικό, μετατρέπει τα μηδενικά σε νούμερα», έγραψε κάποιος σε έναν τοίχο στο Γκάζι

πάντως, τα θυμάμαι και τα συζητώ με φίλους, που με τη σειρά τους έχουν δει κάποιο άλλο που τους κέντρισε το ενδιαφέρον. Πρόσφατα μάλιστα είδα ένα στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, το οποίο έλεγε: “Αν ο Θεός ήθελε να μη γράφουμε στους τοίχους, θα έδινε τις 10 εντολές σε τετράδιο”. Νομίζω ότι είναι ένα από τα πιο έξυπνα που έχω διαβάσει», λέει η Κατερίνα Πουρναροπούλου, φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Όπως αναφέρει, το σύνθημα που έχει κάνει πάταγο στη νεολαία δεν είναι άλλο από το: «Η βία δεν είναι λύση, η Λία όμως είναι Βίσση». «Ένα αστείο σύνθημα που ωστόσο έχει κοινωνικό περιεχόμενο», λέει η φοιτήτρια. Δεν είναι, όμως, μόνο οι τοίχοι που γεμίζουν με συνθήματα. Κι άλλες επιφάνειες αποτελούν… λευκό πίνακα πάνω στον οποίο μπορούν να γραφούν τα στιχάκια. «Όποιος ανακατεύεται με τις τράπεζες, τον τρώνε οι τόκοι», γράφει σε ένα κουτί του ΟΤΕ στην οδό Μπενάκη, δίπλα ακριβώς από περίπτερο. Υπάρχουν μάλιστα και συνθήματα, τα οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλή, γι΄ αυτό και τα συναντά κανείς σε περισσότερους από έναν τοίχους, αλλά και σε διαφορετικές περιοχές. «Το lifestyle είναι μαγικό, μετατρέπει τα μηδενικά σε νούμερα», είναι το σύνθημα που μπορεί να διαβάσει κανείς σε τοίχο στο Γκάζι, αλλά και σε πεζούλι της κεντρικής πλατείας στην Αγία Παρασκευή. Για πολλούς πάντως τα συνθήματα στους τοίχους των δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, στα πανεπιστήμια και τα σχολεία είναι η μυστική γλώσσα της πόλης. Όπως τονίζει η κοινωνιολόγος, κ. Λάουρα Αλιμπράντη- Μαράτου, τα συνθήματα στους τοίχους δεν είναι τίποτε άλλο από μια προσπάθεια έκφρασης κυρίως των νέων. «Λανθασμένα πιστεύουμε ότι αυτοί που γράφουν τα συνθήματα είναι μόνο οι νέοι που κινούνται στον αριστερό ή αναρχικό χώρο. Αντίθετα είναι μαθητές, φοιτητές, ακόμα και άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας που νιώθουν την ανάγκη να αντιδράσουν». Συμπληρώνει δε ότι μέσα από έναν τοίχο γεμάτο συνθήματα, μπορεί κανείς να καταλάβει πολλά πράγματα για τη σημερινή νεολαία. «Το πώς αντιλαμβάνονται την κοινωνία, την πόλη τους και όσα συμβαίνουν γύρω τους. Αυτοί οι… στιχουργοί αντιδρούν για τα κακώς κείμενα της καθημερινότητας».

Λίγα παράπονα
Ελάχιστοι είναι αυτοί που φτάνουν μέχρι τα γραφεία των δήμων για να παραπονεθούν για τα συνθήματα. «Δεν υπάρχουν καταγγελίες για το γράψιμο στους τοίχους. Ωστόσο, ως δήμος είμαστε υποχρεωμένοι να σβήνουμε τα συνθήματα, παρ΄ όλο που την επόμενη μέρα ξαναγράφονται», λέει ο αντιδήμαρχος Αθηναίων, υπεύθυνος για θέματα καθαριότητας, κ. Γιώργος Δημόπουλος.


Πεδίον δράσης λαμπρόν και το Ίντερνετ

ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ εβδομάδες κυκλοφορούν στο Ίντερνετ πολλά από τα συνθήματα που είναι γραμμένα στους τοίχους μεγάλων πόλεων με τις αντίστοιχες φωτογραφίες. Αρκετά είναι παλιά, αλλά υπάρχουν και τα φρεσκογραμμένα, τα περισσότερα από τα οποία είναι ιδιαίτερα χιουμοριστικά. Μάλιστα σε πολλά ελληνικά blogs καταχωρούνται τα 20 καλύτερα, ενώ τα κατηγοριοποιούν με βάση το θέμα τους. Έτσι, υπάρχουν τα έξυπνα: «Προτιμώ ένα σκύλο από μια γυναίκα. Δεν μιλάει και έχει ήδη γούνα» αλλά και τα κυνικά: «Μην τα περιμένετε όλα από την αστυνομία.

Χτυπηθείτε μόνοι σας», σύνθημα γραμμένο απέναντι από το κτίριο του Πολυτεχνείου στην οδό Στουρνάρη. Κατά καιρούς έχουν γραφτεί και βιβλία που παρουσιάζουν πολλά από αυτά τα συνθήματα. Το τρίτο της βιβλίο, με τίτλο «Πες το με sms», στο οποίο καταγράφει περισσότερα από 150 συνθήματα, κυκλοφόρησε πέρυσι τα Χριστούγεννα η συγγραφέας Κατερίνα Χριστοδούλου. «Τα συνθήματα μού αρέσουν πολύ γιατί είναι πάνω απ΄ όλα περιεκτικά. Μέσα σε πέντε μόλις λέξεις μπορούν να αποτυπώσουν μία κατάσταση», λέει στα «ΝΕΑ». Στο βιβλίο της, όπως αναφέρει, έχει συμπεριλάβει τα πιο χιουμοριστικά στιχάκια των τοίχων. «Ένα από τα τελευταία που διάβασα και το βρήκα ιδιαίτερα έξυπνο είναι: “Δεν φτάνουν τα προβλήματα του κόσμου, τώρα έχουμε και τα δικά μας”».