Επιφυλλίδα

Χωρίς χαρτιά, χωρίς υγεία;

Είτε παράνομοι μετανάστες είτε sans papiers είτε illegal immigrants, παραμένουν ο πιο ευάλωτος πληθυσμός στην Ευρώπη. Μη έχοντας νόμιμα έγγραφα, στην ουσία δεν έχουν νομική προσωπικότητα, ταυτότητα, ύπαρξη. Αποστερημένες μη παρουσίες, σκιώδεις φορείς δικαιωμάτων. Μια έρευνα ήρθε να μας θυμίσει τι σημαίνει στην πράξη να ανήκεις σε αυτή την πληθυσμική γκρίζα ζώνη. Οι Γιατροί του Κόσμου (Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Πρόσβαση στην Περίθαλψη) ερεύνησε κατά πόσο έχουν δικαίωμα πρόσβασης στην ιατρική περίθαλψη οι μετανάστες χωρίς έγγραφα παραμονής. Τα αποτελέσματα λυπηρά. Μόνο το 1/3 όσων υποφέρουν από χρόνια ασθένεια επωφελούνται θεραπείας. Αγνοούν τα δικαιώματά τους στην περίθαλψη, τη δυνατότητα δωρεάν εξέτασης για ΑΙDS (84% άγνοια στη χώρα μας). Φοβούνται πιθανή καταγγελία και σύλληψη, και γι΄ αυτό αποφεύγουν τον εμβολιασμό των παιδιών. Παρατηρείται ένα χάσμα ανάμεσα στο θεωρητικό δικαίωμα πρόσβασης στην ιατρική κάλυψη (78% των παράνομων μεταναστών πανευρωπαϊκά) και στην πραγματική πρόσβαση (μόνο 24%).

Παρ΄ όλα αυτά, η Ευρώπη συνεχίζει να ζει με τους μύθους της. Νομίζει πως αποτελεί προορισμό ιατρικού τουρισμού, ενώ σχεδόν όλοι οι ασθενείς μετανάστες αγνοούν ότι είναι ασθενείς πριν φτάσουν. Αυταπατάται πως κάνει οικονομία, ενώ στην πράξη παίζει με τη φωτιά, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία του γενικού πληθυσμού. Επικαλείται τις ανθρωπιστικές αξίες, ενώ απελαύνει βαριά ασθενείς σε χώρες όπου είναι βέβαιος ο θάνατός τους.

Καθώς οι Γιατροί του Κόσμου προωθούν μια

Με τις περίφημες εμπιστευτικές εγκυκλίους του υπουργείου Υγείας έχει ποινικοποιηθεί η παροχή υπηρεσιών υγείας σε παράνομους μετανάστες

Χάρτα για την Υγεία στην Ευρώπη, στην Ελλάδα κινούμαστε στην αντίθετη κατεύθυνση. Νομίζουμε πως προστατεύουμε έτσι ως κόρην οφθαλμού το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Αυτό το σύστημα που καταλαμβάνει από πλευράς ποιότητας την τελευταία θέση στην παλαιά Ευρώπη των 15 και την 22η θέση στην Ευρώπη των 27 (πανευρωπαϊκή έρευνα της σουηδικής εταιρείας Ηealth Consumer Powerhouse). Στην προηγούμενη αντίστοιχη έρευνα, η Ελλάδα βρισκόταν στη 17η θέση. Ουραγοί λοιπόν της Ευρώπης, σε ένα από τα βασικότερα κοινωνικά αγαθά. Με στρατηγική επιλογή για την αναστροφή της κατάστασης, όχι την αύξηση της επένδυσης στην υγεία του γενικού πληθυσμού, αλλά τον αποκλεισμό εκείνων που έχουν περισσότερη ανάγκη από υπηρεσίες υγείας και αδυνατούν να τις διεκδικήσουν. Έτσι, η πρόσβαση του «παράνομου πληθυσμού» στην υγεία καθίσταται στην πραγματικότητα ανύπαρκτη. Η έρευνα διαπιστώνει πως στην Ελλάδα, το Σύστημα Υγείας ιδιωτικοποιείται ραγδαία και οι δίοδοι για τους παρίες είναι ερμητικά κλειστές: με τις περίφημες εμπιστευτικές εγκυκλίους του υπουργείου Υγείας έχει ποινικοποιηθεί η παροχή υπηρεσιών υγείας σε παράνομους μετανάστες, πλην εκτάκτων περιστατικών και μόνο αν διακυβεύεται η ανθρώπινη ζωή. Όμως, η έννοια «ποινικοποίηση υπηρεσιών υγείας» περιέχει τέτοια εσωτερική αντίφαση που υποθέτουμε πως θα έχει προκαλέσει ανήκεστο βλάβη στον ίδιο τον εγκέφαλο που τη συνέλαβε…

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.