Μαθήματα θάρρους

Κατέλαβαν μοναστήρια. Απέκλεισαν το κέντρο της πρωτεύουσας. Διέκοψαν την πρόσβαση στο Ίντερνετ. Έχουν συλλάβει εκατοντάδες ανθρώπους. Έχουν ήδη σκοτώσει δεκάδες ανθρώπους. Οι στρατηγοί δείχνουν αποφασισμένοι να διατηρήσουν πάση θυσία τα κεκτημένα τους. Οι διαδηλωτές ήταν χθες λιγότεροι. Οι μοναχοί ανάμεσά τους, ελάχιστοι. Παρά την ωμή καταστολή, ωστόσο, οι διαφωνούντες στη Μυανμάρ εξακολουθούν να δίνουν μαθήματα θάρρους.

«Δεν πρόκειται να το βάλουμε κάτω» δήλωναν χθες βουδιστές μοναχοί σε ξένα βιρμανόφωνα μέσα, βρίσκοντας τρόπο να ξεπεράσουν τους αποκλεισμούς και τους περιορισμούς. «Έχουμε σχηματίσει ένα ενωμένο μέτωπο ιερωμένων, φοιτητών και ακτιβιστών για να συνεχίσουμε τον αγώνα» έλεγαν. Αδιαφορώντας για τη διεθνή κατακραυγή, η χούντα που κυβερνά με σιδηρά πυγμή τη Μυανμάρ τα τελευταία 45 χρόνια δεν διστάζει ακόμα και να πυροβολεί εξ επαφής ξένους δημοσιογράφους – η εκτέλεση του Ιάπωνα φωτογράφου Κέντζι Ναγκάι, την Πέμπτη, κοντά στην Παγόδα Σούλε, καταγράφηκε σε βίντεο και έκανε τον γύρο του κόσμου. «Ο αριθμός των νεκρών είναι πολλαπλάσιος των 10 που αναγνωρίζουν οι αρχές», δήλωσε χθες ο Αυστραλός πρεσβευτής στη Γιανγκόν, επικαλούμενος ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, αλλά ουσιαστικά επιβεβαιώνοντας όσα μετέδιδαν από την Τετάρτη, όταν άρχισαν οι βιαιότητες, τα μυστικά δίκτυα των πολιτών- δημοσιογράφων της χώρας. Τι μέλλει γενέσθαι; Από τις 19 Αυγούστου και την πρώτη (πρωτοφανή εδώ και χρόνια) διαδήλωση 400 Βιρμανέζων σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την απόφαση του καθεστώτος να πενταπλασιάσει τις τιμές των καυσίμων, οι αλυσιδωτές αντιδράσεις δεν ήταν πάντα προβλέψιμες. Έχουν κάποια ελπίδα οι διαδηλωτές στον αγώνα τους για δημοκρατία ή είναι καταδικασμένοι να ακολουθήσουν τη μοίρα των διαδηλωτών του 1988, να πνιγούν στο αίμα; Κάνοντας μια μικρή παραχώρηση, οι στρατηγοί συμφώνησαν να επιτρέψουν την είσοδο στη χώρα ενός ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ, του Ιμπραήμ Γκαμπάρι. Ο Τζορτζ Μπους-ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος- ευχαρίστησε το Πεκίνο για τη βοήθειά του στην εξασφάλιση της σχετικής άδειας… Ουδείς αμφισβητεί πως η μόνη χώρα που έχει τη δύναμη να επηρεάσει τις εξελίξεις είναι η Κίνα. Και κάποιοι πιστεύουν πως, ενόψει Ολυμπιακών, οι κινεζικές αρχές δεν θα διακινδυνεύσουν να θεωρηθούν συνένοχες σε ένα λουτρό αίματος. Άλλοι ωστόσο, όπως ο Μπέρτιλ Λίντερ, επισημαίνουν πως οι Κινέζοι, ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Μυανμάρ, «δεν θα τους πιέσουν να κάνουν τίποτα. Θέλουν σταθερότητα, όχι αλλαγή. Έχουν στενή σχέση με το σημερινό καθεστώς. Μια δημοκρατική κυβέρνηση που αλλάζει κάθε τέσσερα χρόνια; Δεν το θέλουν αυτό».


Οι διαδηλώσεις των μοναχών

● ΠΟΛΛΟΙ εξεπλάγησαν με τον πρωταγωνιστικό ρόλο των μοναχών στις διαδηλώσεις εναντίον της χούντας. Στην πραγματικότητα, πέρα από τον πνευματικό ρόλο τους, οι Βουδιστές μοναχοί έχουν στη Μυανμάρ μακρά ιστορία πολιτικού ακτιβισμού.

● Η ΑΠΑΡΧΗ της χρονολογείται στην περίοδο της βιρμανικής μοναρχίας (μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα), όταν λειτουργούσαν ως διαμεσολαβητές ανάμεσα στον μονάρχη και τον λαό, πιέζοντας παρασκηνιακά για τη μη εφαρμογή ή την κατάργηση διαφόρων αντιλαϊκών μέτρων, για παράδειγμα της υψηλής φορολογίας. Έγιναν ακόμα πιο μαχητικοί επί βρετανικής αποικιοκρατίας, εξοργισμένοι από την άρνηση των ξένων να βγάζουν τα υποδήματά τους μπαίνοντας στους βουδιστικούς ναούς: η εκστρατεία τους έμεινε στην Ιστορία ως «Το Ζήτημα των Παπουτσιών».

● Ο ΑΡΙΘΜΟΣ των «επαγγελματιών» μοναχών υπολογίζεται σε 400.000-500.000, εκατομμύρια Βιρμανοί όμως θητεύουν πλάι τους σε κάποιο στάδιο της ζωής τους, ώστε να κερδίσουν πνευματικούς «πόντους».

● ΣΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ της οποίας οι κάτοικοιείναι σε ποσοστό 80%-90% βουδιστές, οι μοναχοί χαίρουν, όπως είναι φυσικό, μεγάλου σεβασμού. Ζουν από τις δωρεές και το να αρνηθούν μια δωρεά είναι «η σοβαρότερη τιμωρία που μπορεί να περιμένει ένας βουδιστής». Από αυτό μπορεί να κατανοήσει κανείς και το νόημα αλλά και την ισχύ της ανακοίνωσής τους, πως αρνούνται πλέον κάθε δωρεά από τη χούντα.

● ΣΥΜΦΩΝΑ με τους αναλυτές, μόνο ένα 10% των μοναχών έχει μέχρι στιγμής εμπλακεί στις διαδηλώσεις. Πολλοί στα απομακρυσμένα μοναστήρια ενδεχομένως να μην έχουν επίγνωση της δύναμής τους: εάν η κινητοποίησή τους γενικευθεί, θα είναι πολύ δύσκολο για τους στρατηγούς να τα βγάλουν πέρα.


Η χούντα των στρατηγών

● Ο ΣΤΡΑΤΟΣ, υπό τον στρατηγό Νε Βιν, κατέλαβε την εξουσία το 1962, εφαρμόζοντας τον «Βιρμανικό Δρόμο προς τον Σοσιαλισμό»: εθνικοποίηση της οικονομίας, εγκαθίδρυση μονοκομματικού κράτους με μοναδική πολιτική δύναμη το Κόμμα Σοσιαλιστικού Προγράμματος, απαγόρευση των ανεξάρτητων εφημερίδων.

● ΤΟ 1988, έπειτα από ένα μεγάλο κύμα διαδηλώσεων που πνίγηκε στο αίμα 3.000 ανθρώπων, το απολυταρχικό αυτό σύστημα αντικαταστάθηκε από ένα άλλο απολυταρχικό σύστημα: οι πραξικοπηματίες του Βιν εκδιώχθηκαν από τους πραξικοπηματίες του στρατηγού Σάου Μάουνγκ, οι οποίοι επέβαλαν στρατιωτικό νόμο και εγκαθίδρυσαν το Κρατικό Συμβούλιο Αποκατάστασης Νόμου και Τάξης.

● ΣΗΜΕΡΑ τα ηνία της χούντας κρατούν τρεις στρατηγοί: ο 73χρονος Ταν Σούε, πρώην ταχυδρομικός υπάλληλος, θεωρείται και ο πλέον σκληροπυ ρηνικός, έχει όμως αδύναμη υγεία· ο Μαούντ Άγιε, ο δεύτερος ισχυρότερος άνδρας στη χώρα, είναι διαβόητος για την αναλγησία, την ξενοφοβία και την αγάπη του για το αλκοόλ· τέλος, ο 58χρονος Σόε Βιν, υπήρξε διοικητής της μεραρχίας που πρωταγωνίστησε στην άγρια καταστολή του 1988.

● ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ της πολυτελούς ζωής που διάγουν οι στρατηγοί σε μία εξαθλιωμένη χώρα ήταν ένα βίντεο που κρυφά «ανέβηκε» στο Ίντερνετ πέ ρυσι, από τον γάμο της κόρης του Σούε, όπου εικονίζεται η νύφη «λουσμένη» στα χρυσαφικά να πίνει σαμπάνια.

● ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΟΙ, διαβόητοι για τις δεισιδαιμονίες και την τυφλή εμπιστοσύνη τους στους αστρολόγους: αστρολόγοι επέβαλαν τη μετονομασία της Βιρμανίας σε Μυανμάρ, το 1989, αστρολόγοι επέβαλαν και τη μεταφορά της κυβερνητικής έδρας από την Ραγκούν σε μια πόλη βαθιά στη ζούγκλα, το 2005.