Παγκόσμια φούσκα τιμών στο τραπέζι μας

Η παγκόσμια φούσκα στις τιμές των δημητριακών απειλεί και το τραπέζι του Έλληνα καταναλωτή. Η έκρηξη των τιμών στα δημητριακά- αποτέλεσμα μεγάλων ανατροπών στην προσφορά και τη ζήτηση παγκοσμίως- προκαλεί ντόμινο ανατιμήσεων και στην Ελλάδα, σε βασικά είδη διατροφής όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα τυριά, τα γαλακτοκομικά και το κρέας.

Πρόκειται για προϊόντα των οποίων οι τιμές επηρεάζονται αμέσως ή εμμέσως από τις τιμές του σιταριού, του καλαμποκιού και του κριθαριού, οι οποίες τους τελευταίους μήνες έχουν εκτοξευτεί στα ύψη προκαλώντας έντονες αντιδράσεις εκατομμυρίων καταναλωτών ανά τον κόσμο. Πρόσφατα μάλιστα στη γειτονική Ιταλία διοργανώθηκε από καταναλωτικές οργανώσεις μποϊκοτάζ στην αγορά ζυμαρικών, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τις μεγάλες αυξήσεις τιμών στα προϊόντα αυτά από τις ιταλικές βιομηχανίες.

Ήδη αρκετά αρτοποιεία έχουν αυξήσει την τιμή της φρατζόλας του ψωμιού κατά 10- 15 λεπτά, ανεβάζοντας το κόστος της ακόμα και στα 80 λεπτά, ενώ από τις αρχές του Σεπτέμβρη ακριβότερα έως και κατά 7% πωλείται στα σούπερ μάρκετ το αλεύρι. Ανατιμήσεις όμως βρίσκονται προ των πυλών και σε αλλά προϊόντα, όπως τα αρτοσκευάσματα (6%) και τα ζυμαρικά (5%-10%). Επίσης, σύμφωνα με τους τιμοκαταλόγους που έχουν αποσταλεί στα σούπερ μάρκετ, από τον επόμενο μήνα ένα νέο κύμα ανατιμήσεων έρχεται και σε προϊόντα όπως τα γαλακτοκομικά (2%-7%), τα τυροκομικά (2%-14%) και το κρέας (3,5%- 6%). Η άνοδος στις τιμές των σιτηρών συμπαρασύρει σε υψηλότερα επίπεδα το κόστος των ζωοτροφών, επηρεάζοντας έτσι τις τιμές των προϊόντων αυτών.

Αρτοποιοί και βιομήχανοι τροφίμων εκτιμούν, ότι εάν συνεχιστεί η άνοδος της τιμής στο σιτάρι και τα αλλά δημητριακά, τότε βασικά προϊόντα για το καλάθι της νοικοκυράς, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα γαλακτοκομικά, το κρέας και τα τυροκομικά, θα ανατιμηθούν ακόμα περισσότερο τους επόμενους μήνες. Ήδη οι αρτοποιοί ζητούν με επιστολή που απέστειλαν στον υπουργό Ανάπτυξης Χρήστο Φώλια και στον υφυπουργό για θέματα εμπορίου Γιώργο Βλάχο να παρέμβουν, ενώ παραδέχονται τις αναπροσαρμογές στην τιμή του ψωμιού τονίζοντας ότι αγοράζουν το αλεύρι 90% ακριβότερα σε σχέση με πέρυσι.

Γαλακτοκομικά- κρέατα
Την ίδια ώρα, στην αγορά των γαλακτοκομικών και του κρέατος η αύξηση της τιμής των δημητριακών που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές προκαλεί πονοκέφαλο στους παραγωγούς και τους βιομηχάνους. Μέσα σε έναν χρόνο η τιμή του καλαμποκιού σχεδόν διπλασιάστηκε και από 0,13 ευρώ το κιλό πέρσι οι κτηνοτρόφοι το αγοράζουν φέτος έναντι 0,23 ευρώ το κιλό, όσο για το σιτάρι, από 0,13 ευρώ το κιλό πέρσι, πωλείται φέτος προς 0,28 ευρώ το κιλό.

Η εξέλιξη αυτή πυροδοτεί ανατιμήσεις στο σύνολο των προϊόντων γάλακτος αλλά και το κρέας. Σύμφωνα με τους ήδη υπάρχοντες τιμοκαταλόγους, οι καταναλωτές από την 1η Οκτωβρίου θα κληθούν να πληρώσουν ακριβότερα έως και 14% τυριά, κρέμες γάλακτος, γιαούρτια αλλά και γάλατα, ενώ έως 6% αναμένεται να είναι οι πρώτες αυξήσεις στο κρέας.

Οι ανατιμήσεις που βρίσκονται προ των πυλών είναι από 2,3% έως 5,6% σε συμπυκνωμένα γάλατα, 2,6%-10,8% σε γάλατα υψηλής παστερίωσης, 1,6% έως 2,6% σε παιδικές τροφές- βρεφικά γάλατα, 4,3% έως 5,9% σε γιαούρτια και περίπου 4% σε επιδόρπια γιαούρτης, έως 14% στα τυριά και από 3,5% έως και 6% στα κρέατα.


Το διεθνές χρηματιστηριακό ράλι των σιτηρών

Η ΚΟΥΡΣΑ ανόδου των διεθνών τιμών των δημητριακών τους τελευταίους μήνες οφείλεται στη μειωμένη παγκόσμια παραγωγή λόγω της ανομβρίας και των πλημμυρών, της αυξημένης ζήτησης δημητριακών για την παραγωγή βιοκαυσίμων αλλά και τη μεγάλη ζήτηση των αγορών της Ασίας.

Πρόκειται για προϊόντα τα οποία διαπραγματεύονται στα διεθνή χρηματιστήρια και οι τιμές τους διαμορφώνονται ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση και βεβαίως από τα κερδοσκοπικά παιχνίδια που γίνονται με βάση τους δύο αυτούς παράγοντες. Έτσι, από τις αρχές του χρόνου έως σήμερα, οι τιμές στο σκληρό γαλλικό σιτάρι έχουν αυξηθεί κατά 60% με 70% (αντίστοιχα και στο ελληνικό), ενώ εξίσου σημαντικές είναι και οι αυξήσεις στις τιμές άλλων δημητριακών, όπως του καλαμποκιού και του κριθαριού.

Χαρακτηριστικό είναι ότι η τιμή του ελληνικού σκληρού σιταριού τον περασμένο Ιανουάριο ήταν 190 ευρώ/τόνο ενώ σήμερα ξεπερνά τα 310 ευρώ/τόνο. Ακόμη, ο σκληρός γαλλικός σίτος από 225 ευρώ/ τόνο στην αρχή του χρόνου, πωλείται σήμερα προς πάνω από 360 ευρώ/ τόνο.

Το γεγονός ότι το εμπορικό ισοζύγιο σιταριού στη χώρα μας είναι ελλειμματικό και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ουκρανία, από τις οποίες πραγματοποιούντα εισαγωγές αδυνατούν να καλύψουν- εξαιτίας της ανομβρίας- ακόμη και τις εσωτερικές τους ανάγκες, δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση και ανεβάζει πιο ψηλά τις τιμές στην εγχώρια αγορά.

Στην αύξηση της ζήτησης για δημητριακά συντελεί και η μεγάλη ζήτηση που προέρχεται κυρίως από χώρες της Ασίας όπως η Κίνα και η Ινδία, αλλά και η χρήση των δημητριακών για την παραγωγή βιοκαυσίμων Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι υψηλές τιμές αναμένεται να διατηρηθούν και το επόμενο διάστημα εξαιτίας της μειωμένης παραγωγής αλλά και της αυξανόμενης ζήτησης για σιτηρά, ιδίως για αραβόσιτο (καλαμπόκι), για την παραγωγή βιοαιθανόλης διεθνώς.