[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η μεγάλη δημοκρατική ήττα

Το οδυνηρό αποτέλεσμα των εκλογών αποκαλύπτει μια κοινωνία στην οποία υπάρχουν τυπικές συναλλαγές μεταξύ των ατόμων, όχι όμως και τo βαθύτερο συναίσθημα της αλληλεγγύης.

Γιατί το λέω αυτό; Γιατί παρά το φοβερό γεγονός ότι συνέβη μια τεράστια οικολογική καταστροφή και πέθαναν 67 άνθρωποι, οι Έλληνες εκλογείς δεν θέλησαν να στείλουν ένα παραδειγματικό μήνυμα τιμωρίας προς τον Πρωθυπουργό, που ευθύνεται πολιτικά για τις απίθανες παραλείψεις των αρμόδιων κρατικών αρχών κατά την κατάσβεση των συγκεκριμένων πυρκαγιών. Με άλλα λόγια κάποιοι ψηφοφόροι είπαν συμβολικά προς τα θύματα «ότι η καταστροφή σας δεν μας άγγιξε και τόσο πολύ» και, επομένως, δεν πιστεύω ιδιαίτερα σε αυτό τον καινούργιο πατριωτισμό που εκφράστηκε αποκλειστικά με την αποστολή κάποιας χρηματικής ελεημοσύνης αλλά όχι με την ερμητική απομόνωση των πολιτικά ενόχων.

Όμως ο βασικός χαμένος των εκλογών ήταν πανηγυρικά το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Γιατί; Γιατί ενώ είχε να αντιμετωπίσει μια επιεικώς επικίνδυνη κυβέρνηση, η οποία βαρυνόταν με απίστευτες συνταγματικές και θεσμικές παρεκτροπές (υποκλοπές, ομόλογα κ.λπ.), εντούτοις κατάφερε να ηττηθεί!

Ποιες είναι οι αιτίες αυτής της δημοκρατικής συντριβής; Καταρχήν δεν έγινε ποτέ μια ειλικρινής συζήτηση, αν το εθνικό- πατριωτικό ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου μπορεί να «υπάρχει» σήμερα ανεμπόδιστα μέσα στο υπερεθνικό ευρωπαϊκό μόρφωμα εντός του οποίου είμαστε ενταγμένοι, αφού έχουμε ήδη εκχωρήσει ποσοστά της εθνικής μας κυριαρχίας στις Βρυξέλλες (όπως με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης).

Άρα ένα τμήμα αυτού του κόμματος- λόγω της παλιάς του διαπαιδαγώγησης- διέρρευσε σχετικά εύκολα σε άλλους χώρους, αφού τα «εθνικο-ανεξαρτησιακά» συνθήματα πλασάρονται σήμερα αφειδώς όχι μόνο από την παραδοσιακή Αριστερά, αλλά και από την Ακροδεξιά της Ελλάδας!

Επιπλέον η βαριά ήττα των πρόσφατων εκλογών οφείλεται καταλυτικά και σε διάφορες συγκεχυμένες πολιτικές, που ήταν αφελώς και προκλητικά ασύμβατες με τον αριστερό χαρακτήρα του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κανείς δεν γνωρίζει λ.χ. γιατί το ΠΑΣΟΚ δεν στήριξε καταλυτικά κατά τη διάρκεια των εκρηκτικών φοιτητικών καταλήψεων τον ακραιφνή δημόσιο χαρακτήρα των πανεπιστημίων ενώ γνώριζε καλά ότι δεν ζούμε στον Καναδά και, άρα, ότι δεν υπάρχουν εύρωστοι (από οικονομική άποψη) δήμοι ή άλλοι φορείς για να ιδρύσουν τα λεγόμενα δημόσια- αλλά μη κρατικά- τριτοβάθμια ιδρύματα.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ

πρέπει να ανιχνεύσει συντεταγμένα αν θα ξαναγίνει ένα κίνημα της Δημοκρατικής Αριστεράς

Λόγω αυτής της απίθανης ιδεολογικής σύγχυσης ο προκείμενος κομματικός οργανισμός έχασε την προνομιακή του επιρροή πάνω στις κρίσιμες κοινωνικές κατηγορίες των νέων, οι οποίοι θεωρούν ότι είναι αυθεντικά «ανθρώπινα σκουπίδια» στο παιχνίδι της ζωής!

Όμως η οδυνηρή καταβαράθρωση προήλθε και από το γεγονός ότι ο κόσμος κουράστηκε να βλέπει αδιάλειπτα τα ίδια και τα ίδια πρόσωπα, τα οποία δεν λένε να αφήσουν τις εξουσιαστικές τους καρέκλες!

Για όλα αυτά τα πράγματα σημαντική ευθύνη έχει και η σημερινή ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, η οποία άσκησε την κομματική εξουσία με έναν στενό κύκλο ανθρώπων, που δεν μπορούσαν να «παραγάγουν» πολιτική, γιατί είχαν απλώς τεχνοκρατική αλλά όχι ιδεολογική κουλτούρα!

Άρα ήταν επόμενο να τεθεί ζήτημα ηγεσίας, το οποίο όμως πρέπει να αντιμετωπιστεί με ιδεολογικούς όρους, γιατί το ουσιαστικό πρόβλημα της σημερινής αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι μόνο ένα: αν, δηλαδή, θα ξαναγίνει ποτέ ένα κίνημα της σύγχρονης Αριστεράς.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο μελλοντικός ηγέτης πρέπει, καταρχήν, να εκφράζει όλα τα ιστορικά ρεύματα τα οποία συγκροτούν το πολύμορφο κίνημα του ΠΑΣΟΚ (και, άρα, είναι αμφίβολο αν μια «κεντρογενής» φιγούρα μπορεί να καλύπτει και την αριστερή πτέρυγα) και στη συνέχεια πρέπει να έχει μια «ηθικότητα», ώστε να προστατεύει την αυτονομία της πολιτικής από τα επιχειρηματικά συμφέροντα, αφού αυτοτελώς η ευφυΐα δεν αρκεί (όπως μας θυμίζει τραγικά και η αρχαία μορφή του Αλκιβιάδη). Ποιο είναι το συμπέρασμα; Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ανιχνεύσει συντεταγμένα αν θα ξαναγίνει ένα κίνημα της Δημοκρατικής Αριστεράς και, επομένως, η οποιαδήποτε αλλαγή ηγεσίας πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο. Ίσως συμβολικά κάποιοι πρέπει να θυμούνται αυτό που έλεγε χαρακτηριστικά ο Λαφοντέν: «Η καρδιά χτυπά αριστερά και όχι στο χρηματιστήριο»!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.