[ Πρόσωπα ] Η ώρα της δίκης

Το κορυφαίο επιζών πρωτοπαλίκαρο του Πολ Ποτ, ο «Αδελφός Αριθμός Δύο» Νουόν Τσέα, συνελήφθη χθες και το δικαστήριο του ΟΗΕ για τα καμποτζιανά «Χωράφια του Θανάτου» απήγγειλε εις βάρος του κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

O Νουόν Τσέα, 82 χρόνων, συνελήφθη στην κατοικία του, ένα μικρό σπίτι στο Παϊλίν, κοντά στα σύνορα με την Ταϊλάνδη, μεταφέρθηκε στην Πνομ Πενχ και κρατείται στο δικαστήριο που έχει συσταθεί για να δικάσει τους υπεύθυνους των εγκλημάτων των Κόκκινων Χμερ, της γενοκτονίας που, από το 1975 ώς το 1979, στοίχισε τη ζωή σε 2 εκατομμύρια ανθρώπους. Κατά τη σύλληψή του «έτρεμε» και «πιστέψαμε πως θα κατέρρεε», είπε μια γειτόνισσά του. Δεξί χέρι του Πολ Ποτ, του αρχηγού των Κόκκινων Χμερ, ο Νουόν Τσέα ήταν υπεύθυνος για την εσωτερική ασφάλεια και άρα ο αρχιτέκτονας της αιματηρής καταστολής. Ζούσε ελεύθερος μετά την ειρηνευτική συμφωνία που συνήφθη τον Δεκέμβριο του 1998 ανάμεσα στους τελευταίους Κόκκινους Χμερ και την κυβέρνηση της Καμπότζης. Σε μια συνέντευξη για τη συμφωνία αυτή, είχε κάνει μια δήλωση συγγνώμης που κάθε άλλο παρά είχε συγκινήσει όσους γλίτωσαν από τα «Χωράφια του Θανάτου», όπου οι άνθρωποι πέθαιναν από την πείνα, τις αρρώστιες, την εξάντληση- ή απλώς εκτελούνταν. «Λυπούμαστε όχι μόνο για τις ζωές των ανθρώπων», είχε δηλώσει, «αλλά και γι΄ αυτές των ζώων που υπέφεραν επειδή θέλαμε να κερδίσουμε τον πόλεμο»…

Ο Νουόν Τσέα (το αληθινό όνομά του είναι Λονγκ Μπουνρουότ) είναι γόνος σινο-καμποτζιανής οικογένειας, σπούδασε στη γειτονική Ταϊλάνδη και επέστρεψε στην Καμπότζη, όπου στρατεύθηκε στον αγώνα για την ανεξαρτησία από τη Γαλλία και εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ινδοκίνας. Ήταν ο ιδεολόγος του καθεστώτος, αυτός που εκπόνησε το ουτοπικό «μεγάλο σχέδιο» των Κόκκινων Χμερ για την κατάργηση του χρήματος και της θρησκείας και την εκδίωξη όλων των βιετναμικής καταγωγής κατοίκων της Καμπότζης. Ο ίδιος υποστηρίζει πάντως πως δεν έχει αίμα στα χέρια του…

Όμως ο μοναδικός ώς τώρα Κόκκινος Χμερ που δικάζεται από το δικαστήριο του ΟΗΕ, ο Κανγκ Κεκ Ιέου, γνωστός ως Ντους, πρώην διευθυντής του ανακριτικού κέντρου S-21, έχει καταθέσει πως ο Νουόν Τσέα τον διέταξε στις 5 Ιανουαρίου 1979, δέκα ημέρες πριν πέσει η Πνομ Πενχ στα χέρια των Βιετναμέζων, να σκοτώσει όλους τους κρατουμένους στο κέντρο αυτό- επτά κρατούμενοι που επέζησαν της σφαγής είναι οι μάρτυρες κατηγορίας. «Είμαι ευτυχής που τον συνέλαβαν, φοβόμουν ότι θα πεθάνει και δεν θα δικαστεί ποτέ, όπως ο Πολ Ποτ», που πέθανε το 1998, λέει ένας εξ αυτών ο Τσουμ Μαν. «Δεν θέλουμε να πάρουμε εκδίκηση τιμωρώντας τους σωματικά, θέλουμε να ζητήσουν συγγνώμη από τον λαό ώστε να καταστεί δυνατό να υπάρξει ειρήνη».