Τοξικός θάνατος στη λίμνη των βακτηρίων

Δεκάδες πουλιά πεθαίνουν μαζικά δεύτερη φορά μέσα σε τρία χρόνια στη λίμνη Κορώνεια. Οι ανησυχίες που είχαν εκφράσει οι επιστήμονες από τον περασμένο Φεβρουάριο όταν πρώτη φορά εντοπίστηκε στη λίμνη ένα νέο είδος τοξικού βακτήριου- ότι μπορεί να επαναληφθεί το φαινόμενο του 2004- αποδείχτηκαν βάσιμες.
Τα έργα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο για τη διάσωση του οικοσυστήματος καθυστερούν, ενώ ακόμα δεν έχει αρχίσει πρόγραμμα δειγματοληψιών για τον συστηματικό έλεγχο της ποιότητας των νερών.

Τα πρώτα κρούσματα θανάτων σημειώθηκαν την περασμένη Πέμπτη, όμως τα θύματα, κυρίως φλαμίνγκο και αβοκέτες, πολλαπλασιάστηκαν τις επόμενες μέρες, φτάνοντας περίπου τα 200. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, οι θάνατοι οφείλονται στις αυξημένες συγκεντρώσεις στα νερά της λίμνης τοξικών κυανοβακτηρίων, τα οποία προσλαμβάνουν τα πτηνά

ΗΤΑΝ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΟ

Το φαινόμενο ήταν αναμενόμενο αφού το βακτήριο είχε εντοπισθεί πριν επτά μήνες και πολλαπλασιάστηκε από την πτώση της στάθμης της λίμνης

μέσω της τροφής τους, σε συνδυασμό πιθανότατα με αλλαντίαση. Πάντως αποκλείστηκε σχεδόν με βεβαιότητα το ενδεχόμενο η αιτία να είναι η γρίπη των πτηνών, καθώς τα αποτελέσματα των πρώτων εξετάσεων (ΡRC) ήταν αρνητικά, ενώ σήμερα αναμένονται και οι ιολογικές εξετάσεις.

Το φαινόμενο ήταν αναμενόμενο κατά τους επιστήμονες, καθώς το βακτήριο που εντοπίστηκε πριν από επτά μήνες ήταν σχεδόν σίγουρο ότι θα πολλαπλασιαστεί από τη συνεχή πτώση της στάθμης της λίμνης, που οφείλεται στην παρατεταμένη ανομβρία και τις υψηλές θερμοκρασίες των τελευταίων μηνών. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι συγκεντρώσεις που τον Φεβρουάριο είχαν προσδιοριστεί σε 350.000 κύτταρα ανά κυβικό μέτρο νερού έφτασαν τον Σεπτέμβριο σε 1,6 δισεκατομμύρια κύτταρα. «Πρόκειται για ένα κυανοβακτήριο που παράγει νευροτοξίνες και ηπατοτοξίνες, δηλαδή προσβάλλει το νευρικό σύστημα και το συκώτι των πουλιών», εξήγησε στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Βιολογίας του ΑΠΘ Μαρία Μουστάκα που ανέλυσε τα δείγματα. «Το συγκεκριμένο βακτήριο βρίσκεται κυρίως στην τροφή των φλαμίνγκο. Τον Φεβρουάριο η τιμή ήταν στα όρια του φυσιολογικού και προφανώς υπήρξε αύξηση το τελευταίο δίμηνο. Αυτό που δεν ξέρουμε είναι τι ποσότητες έφαγαν τα πουλιά, αφού οι ουσίες αυτές δρουν συσσωρευτικά. Και βέβαια τα νερά της λίμνης έχουν κι άλλα τοξικά, που μπορεί να οδηγήσουν σε μαζικούς θανάτους».

«Δεν το περιμέναμε»
«Αναμενόμενη κρίση» χαρακτήρισε το φαινόμενο η έπαρχος Λαγκαδά Πόπη Καλαϊτζή. «Η στάθμη της λίμνης έπεσε πλέον στα 50 εκατοστά, οπότε αυξήθηκαν οι συγκεντρώσεις των βακτηρίων. Δυστυχώς δεν μπορούσαμε να το προλάβουμε. Επειδή όμως το περιμέναμε, ήμασταν σε ετοιμότητα και μόλις μάθαμε για τα κρούσματα ενημερώσαμε τις αρμόδιες αρχές. Το πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα πουλιά πέθαναν μέσα στη λίμνη ή πολύ κοντά σ΄ αυτήν, οπότε είναι πολύ δύσκολη η περισυλλογή τους», τόνισε.


Το πρόβλημα είναι στην αρχή του

ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ότι είναι μόνο η αρχή του προβλήματος εξέφρασε ο Φιλώτας Πάσιος, μέλος του Ελληνικού Κέντρου Περίθαλψης Άγριων Ζώων. «Έτσι είχε αρχίσει το φαινόμενο και το 2004. Ενώ είχαμε ενημερώσει από την αρχή, η κινητοποίηση έγινε ενάμιση μήνα αργότερα, όταν το πρόβλημα πήρε μεγάλες διαστάσεις. Ελπίζω πάντως ότι δεν θα πάρει τόσο μεγάλη έκταση, γιατί είναι αρκετά προχωρημένο καλοκαίρι και, αν βοηθήσει ο καιρός με βροχές, θα υπάρξει υποχώρηση», ανέφερε, τονίζοντας ότι είναι απαραίτητο να σταματήσει το κυνήγι, αφού τα πουλιά μετακινούνται και οι τοξίνες περνούν στην τροφική αλυσίδα.

Αγωγός
Το μόνο έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι η κατασκευή του αγωγού που θα οδηγεί τα αστικά λύματα της περιοχής στον βιολογικό καθαρισμό του Λαγκαδά, ο οποίος παραμένει σε αχρηστία, μολονότι ολοκληρώθηκε πριν από έξι χρόνια. Μόλις τον Αύγουστο ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για την κατασκευή των δεξαμενών για τα απόβλητα των βαφείων που βρίσκονται γύρω από τη λίμνη και σύντομα θα γίνει αξιολόγηση των προσφορών. Πρόβλημα υπάρχει και με τις δειγματοληψίες, οι οποίες σταμάτησαν να γίνονται από τον Μάρτιο, οπότε ολοκληρώθηκε η εργασία των φοιτητών της Βιολογίας, που περιελάμβανε μετρήσεις της ποιότητας του νερού. «Όλες οι μετρήσεις των τελευταίων ετών γίνονταν με δικά μας έξοδα. Όμως δεν υπήρχε διδακτορικό ή μεταπτυχιακή εργασία ώστε να συνεχίσουμε τις μετρήσεις. Τις τελευταίες αναλύσεις τις κάναμε με δείγματα που μας έστειλε η νομαρχία», ανέφερε η κ. Μουστάκα από το ΑΠΘ.

Σύμφωνα πάντως με τον κ. Αναστασιάδη, πρόεδρο του φορέα διαχείρισης της λίμνης, είναι θέμα χρόνου να λυθεί το θέμα, καθώς έχει εγκριθεί στον προϋπολογισμό του φορέα η διενέργεια συστηματικών δειγματοληψιών και το έργο είναι έτοιμο για δημοπράτηση.