[ Πρόσωπα ] «Μια επαίσχυντη πράξη»

Ο Τούρκος πανεπιστημιακός Τανέρ Ακτσάμ εναποθέτει πολλές ελπίδες στη νέα κυβέρνηση της χώρας του. «Το ΑΚΡ του Ερντογάν και του Γκιούλ είναι η μόνη μας ελπίδα για εκδημοκρατισμό», τονίζει.

Ιστορικός και κοινωνιολόγος εγκατεστημένος στις ΗΠΑ, ο Ακτσάμ είναι πεπεισμένος ότι ο εκδημοκρατισμός της τουρκικής κοινωνίας εξαρτάται από την αποδοχή εκ μέρους της τής αλήθειας για το μεγαλύτερο ταμπού της σύγχρονης Τουρκίας, τη γενοκτονία των Αρμενίων. Καθηγητής του Κέντρου Μελετών για το Ολοκαύτωμα και τη Γενοκτονία του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, ο Ακτσάμ έχει συγγράψει πολλές σοβαρές και αναγνωρισμένες μελέτες για την αρμενική γενοκτονία. Είναι συνηθισμένος στην οργή των εθνικιστών, όμως μετά την κυκλοφορία του τελευταίου βιβλίου του, στα τέλη του 2006, οι ομιλίες του στα αμερικανικά πανεπιστήμια γίνονται υπό αστυνομική προστασία…

Το βιβλίο φέρει τον τίτλο «Μια επαίσχυντη πράξη» (Εκδ. Μetropolitan Βook) και στις σελίδες του ο Ακτσάμ αποδεικνύει βασιζόμενος στα οθωμανικά αρχεία πως τα γεγονότα του 1915 είχαν σχεδιαστεί προσεκτικά από τους Νεότουρκους και πως ο ίδιος ο Μουσταφά Κεμάλ γνώριζε το έγκλημα και το είχε χαρακτηρίσει μάλιστα «επαίσχυντη πράξη». Όταν προσκλήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης να μιλήσει γι΄ αυτό, μέλη των ακροδεξιών Γκρίζων Λύκων τον απείλησαν με ξυλοδαρμό, από τον οποίο γλίτωσε μόνο χάρη στην επέμβαση της αστυνομίας. Τον Φεβρουάριο, όταν ταξίδεψε στο Μόντρεαλ προσκεκλημένος του Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ, κρατήθηκε τέσσερις ώρες στο αεροδρόμιο κατηγορούμενος για συμμετοχή σε ακροαριστερή τρομοκρατική οργάνωση αναμεμειγμένη στη δολοφονία προσωπικού του ΝΑΤΟ στη δεκαετία του 1980. Η απόδειξη που επικαλούνταν η καναδική αστυνομία ήταν μια καταχώριση για τον Ακτσάμ στη Wikipedia, την «ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια» του Ίντερνετ, όπου κάποιοι είχαν μετατρέψει τη φοιτητική του δράση- προκηρύξεις, αφισοκόλληση…- σε απόπειρες κατά της εθνικής ασφάλειας. Για να αφεθεί ελεύθερος, χρειάστηκε παρέμβαση του πρύτανη του ΜακΓκιλ. Ο Ακτσάμ μελετά τη γενοκτονία του 1915 από την πλευρά των σφαγέων, θέτοντας ερωτήματα για τους βαθείς ψυχολογικούς μηχανισμούς που έκαναν την Οθωμανική Αυτοκρατορία να γίνει δήμιος. «Αν πάω στην Τουρκία, κινδυνεύω να έχω την τύχη του φίλου μου Χραντ Ντινκ», λέει στο γαλλικό περιοδικό «Λε Νουβέλ Ομπσερβατέρ». «Οι τουρκικοί δρόμοι είναι γεμάτοι φανατικούς με αποστολή να μας εκφοβίζουν ή να μας σκοτώνουν. Ανήκουν σε συμμορίες δολοφόνων που διευθύνονται από απόστρατους στρατιωτικούς και εξτρεμιστές αστυνομικούς, όπως αποκάλυψε η έρευνα για τους δολοφόνους του Χραντ». Ο Ακτσάμ δεν ανησυχεί καθόλου για την εκλογή του Αμπντουλάχ Γκιούλ στην προεδρία, αντίθετα τη θεωρεί ελπιδοφόρα. «Η κυβέρνηση συνέλαβε καμιά εκατοστή φονιάδες και ετοιμάζεται να απαλλάξει την Τουρκία από το στρατιωτικό σύνταγμά της», εξηγεί και υπογραμμίζει πως «το ΑΚΡ του Ερντογάν είναι η μόνη μας ελπίδα για εκδημοκρατισμό».