ΠΡΟΣΩΠΑ Τα μυστικά της πέτρας

Εδώ και 29 χρόνια, ο Ιάπωνας Ετσούρο Σοτόο ζει στον καθεδρικό ναό της Σαγράδα Φαμίλια στη Βαρκελώνη έχοντας αφιερωθεί στην αποπεράτωση της πιο χαρούμενης και ουτοπιστικής εκκλησίας της χριστιανοσύνης. Ακολουθεί τα βήματα του Αντόνι Γκαουντί που ο ξαφνικός θάνατος, το 1926, τον εμπόδισε να ολοκληρώσει τον «τελευταίο μεγάλο ναό της χριστιανοσύνης». Ξεκίνησε ήσυχα και ταπεινά, όμως τώρα τον ανακάλυψαν οι τηλεοράσεις και η ιστορία του αρχίζει να ξεπερνά τα όρια της Εκκλησίας και της Βαρκελώνης. Στην ιαπωνική ΤV εμφανίσθηκε στο σποτ για τη συγκέντρωση χρημάτων για την αποπεράτωση της βασιλικής.

Ο Ετσούο Σοτόο γεννήθηκε πριν από 55 χρόνια στο Κουφουόκα της Ιαπωνίας. Ήθελε να γίνει γλύπτης και αναζητούσε τα μυστικά της ύλης: «Η πέτρα είναι μητέρα, η πηγή όλων. Και το τέλος τους.

Στο τέλος του σύμπαντος, θα μείνουν μόνο πέτρες». Αφού πήρε πτυχίο από την Ακαδημία Καλών Τεχνών του Κιότο, ήρθε στην Ευρώπη, τη Γηραιά Ήπειρο που είναι γεμάτη αρχαίες πέτρες, βουτηγμένες στην ιστορία και τον πολιτισμό. Πρώτα στη Γερμανία, μετά στην Ισπανία. Στη Βαρκελώνη, μπροστά στη Σαγράδα Φαμίλια βρήκε αυτό που αναζητούσε. «Όλοι κοιτούσαν ψηλά, τους πύργους», θυμάται ο Σοτόο μιλώντας στην ιταλική «Λα Στάμπα», «εγώ μαγεύτηκα από τους σωρούς με τις πέτρες που υπήρχαν παντού τριγύρω. Ζήτησα από τους μαθητές του Γκαουντί να δουλέψω. Με πήραν ως λιθοξόο».

Ήταν το 1978 και η Σαγράδα Φαμίλια ήταν ένα ανοικτό εργοτάξιο. Μετά τον θάνατο του Γκαουντί, διάφοροι αρχιτέκτονες είχαν συνεχίσει τη δουλειά του. Την επόμενη χρονιά, ο Σοτόο ανέλαβε να συμπληρώσει τους αγγέλους που έλειπαν από την πρόσοψη της Γεννήσεως. «Οι οδηγίες του Γκαουντί προς τους γλύπτες που είχαν φθάσει μέχρις εμάς ήταν ελάχιστες και αόριστες», λέει ο Σοτόο. «Για να τα καταφέρω, έπρεπε να ταυτιστώ μαζί του, να τον αισθανθώ, να δω με τα μάτια του και να σκεφτώ με τα χέρια του…».

Σήμερα ο Σοτόο ζει ουσιαστικά σαν ερημίτης στο μικρό εργαστήριό του στο εσωτερικό του ναού. Λαξεύει τις πέτρες και σταματάει μόνο για να κοιμηθεί, να φάει ή να προσευχηθεί (το 1991 έγινε χριστιανός). Έχει περάσει εκεί τη μισή ζωή του. Και πιθανόν να μείνει ώς το τέλος της, όπως ο δάσκαλός του. Οι εργασίες προχωρούν. Θεωρητικά η βασιλική έχει ολοκληρωθεί κατά 55%. Και όταν θα τελειώσει, θα είναι ίσως η μεγαλύτερη της χριστιανοσύνης. Μπορεί πάλι να μην τελειώσει ποτέ. Γιατί κατά βάθος ο Γκαουντί την είχε συλλάβει ως ένα έργο που έπρεπε να αναπτύσσεται σαν ένας οργανισμός, για δεκαετίες, ακόμη και αιώνες, μετά τον θάνατό του. «Στη σύγχρονη εποχή, το να τελειώνεις κάτι μοιάζει να είναι ο κύριος στόχος όλων», λέει ο Σοτόο. «Στη φύση αντίθετα, το να τελειώνεις σημαίνει να πεθαίνεις».