ΔΡΟΜΟΙ

Αν ο κόσμος…
… ήταν ένα μελίσσι, το μέλλον της επόμενης γενιάς των εργατριών θα ήταν αβέβαιο. Τα ποσοστά της γονιμότητας – δηλαδή ο αριθμός των παιδιών που αντιστοιχούν κατά μέσον όρο σε κάθε γυναίκα- έχουν πέσει κάτω από το επίπεδο αντικατάστασης του πληθυσμού σε ενενήντα χώρες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται και προπύργια του καθολικισμού, όπως η Ιρλανδία (1,9 παιδιά), η Ισπανία (1,3), η Ιταλία (1,3) και η Πορτογαλία (1,4), όπου ισχύουν ηθικές και νομικές κυρώσεις κατά των αμβλώσεων. Όσο για τη διατυμπανιζόμενη αύξηση του αμερικανικού πληθυσμού, γράφει το «Περιοδικό των Τάιμς της Νέας Υόρκης», αυτή είναι κυρίως προϊόν της μετανάστευσης (ο πραγματικός δείκτης γονιμότητας είναι 2). Ακόμη και στη Σουηδία, που έχει κάνει τα περισσότερα από κάθε άλλη χώρα για να βοηθήσει τις εργαζόμενες μητέρες, ο δείκτης γονιμότητας είναι μόλις 1,7.

Στον σύγχρονο…
… κόσμο, οι παραδοσιακοί τρόποι να κάνει κάποιος οικογένεια με πολλά παιδιά έχουν αποτύχει- ιδιαίτερα εξαιτίας του κόστους ζωής που έχει εκτοξευτεί στα ύψη σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες. Ακόμη και σε κοινωνικά συντηρητικές χώρες όπως η Ελλάδα (1,3), τα κορίτσια προτιμούν τις σπουδές και τη δουλειά και αναβάλλουν τον γάμο, όπως κάνουν εδώ και χρόνια τα αγόρια. Οι ανεπτυγμένες χώρες τα έχουν βάψει μαύρα και επιχειρούν να αναστρέψουν τη φθίνουσα πορεία του πληθυσμού τους. Μα δεν είναι κάπως παράδοξο να προωθούμε την αύξηση του πληθυσμού, ενώ την ίδια ώρα θρηνούμε για την υπερθέρμανση του πλανήτη, τις οικολογικές καταστροφές, τον αφανισμό των φυτικών και ζωικών ειδών και τον γιγαντισμό των πόλεων; Ο ΟΗΕ προβλέπει πως το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός θα έχει φτάσει τα 9,2 δισεκατομμύρια. Όταν μιλάμε για υπερπληθυσμό, συνήθως ο νους μας τρέχει σε κάποια τριτοκοσμική παραγκούπολη. Και πράγματι, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού θα λάβει χώρα στις τριτοκοσμικές χώρες. Όμως, στην πραγματικότητα, αυτός που επιβαρύνει περισσότερο τον πλανήτη είναι ο ανεπτυγμένος κόσμος. Κάθε Αμερικανός ξοδεύει τόση ενέργεια όση σαράντα Πακιστανοί και τόσους φυσικούς πόρους όσους ένα ολόκληρο αφρικανικό χωριό, γράφει η Κάθα Πόλιτ στο περιοδικό «Νέισον». Οι Ευρωπαίοι και οι Γιαπωνέζοι δεν πηγαίνουν πίσω.

Εδώ και δεκαετίες…
… οι ειδικοί υποστήριζαν ότι τα προγράμματα ελέγχου των γεννήσεων είναι αναξιόπιστα και έλεγαν ότι η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου θα προκαλέσει φυσιολογική πτώση των γεννήσεων. Τώρα την έχουμε. Το κόλπο έπιασε. Αλλά γιατί δεν χαιρόμαστε; Έξι δισεκατομμύρια άνθρωποι, είμαστε ήδη υπεραρκετοί. Ναι, υπάρχει το πρόβλημα πώς η νέα γενιά εργαζομένων θα συντηρήσει τον γερασμένο πληθυσμό των ανεπτυγμένων χωρών. Αλλά αυτό δεν είναι πρόβλημα των τριτοκοσμικών χωρών. Εκεί οι άνθρωποι πεθαίνουν στα σαράντα.

Αυτό λοιπόν…
… που μπορεί να φαίνεται σωστό για κάθε ξεχωριστή χώρα του ανεπτυγμένου κόσμου (αυξάνεσθε και πληθύνεσθε) μπορεί να μην είναι καθόλου σωστό για το ανθρώπινο γένος στο σύνολό του- για να μην πούμε για τις πολικές αρκούδες.