[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Κυβερνούν, δεν… παίζουν

Ανεξάρτητα από τις πολιτικές θέσεις που ο καθένας μας μπορεί να έχει, νομίζω ότι πρέπει να σταθούμε μπροστά σε δύο πρόσφατα παραδείγματα στιβαρής και ξεκάθαρης πολιτικής. Χρήσιμο, ακριβώς επειδή εδώ βιώνουμε την άκρως χαλαρή, ασαφή και εξόχως αναποτελεσματική διακυβέρνηση.

Αναφέρομαι στη γαλλική περίπτωση Σαρκοζί και την πρόσφατη βρετανική του Μπράουν. Ο πρώτος, χωρίς περιστροφές και μισόλογα, προχωρεί σε αυτό που ο ίδιος θεωρεί πραγματικέςέστω και οδυνηρές τομές σε ολόκληρο το φάσμα του βίου των Γάλλων πολιτών, γνωρίζοντας τι ακριβώς θέλει και τι κάνει. Δεν υποτιμά ούτε επιχειρεί να εντυπωσιάσει τον ψηφοφόρο όταν υιοθετεί ασυνήθιστες πρακτικές υπέρβασης των κομματικών γραμμών στην αναζήτηση στελεχών. Αναθέτοντας υψηλά καθήκοντα σε διαπρεπείς της αντίπαλης παράταξης διαχωρίζει τον ρόλο του ως κομματάρχη από τον ρόλο του ως υπεύθυνου για τη διακυβέρνηση της χώρας. Κάτι ανάλογο επιχείρησε και ο Μπράουν όταν πρότεινε θέση ευθύνης σε στέλεχος του κόμματος των Φιλελευθέρων. Άλλες αρχές, άλλες ιεραρχήσεις κι άλλη πολιτική ηθική. Παρεξηγήσιμη στον τόπο μας με το παρελθόν της πονηρής διεμβόλισης αντιπάλων κομμάτων. Ο Μπράουν δίδει κι άλλα ξεκάθαρα δείγματα της πολιτικής του. Λίγες μόλις ημέρες μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας παρουσίασε στη Βουλή των Κοινοτήτων 23 νομοσχέδια για την υγεία, την εκπαίδευση και το συνταξιοδοτικό. Με τρόπο σαφή και αυστηρό διευκρίνισε ότι δεν εγκρίνει το σχέδιο του προκατόχου του για τη δημιουργία υπερκαζίνου στο Μάντσεστερ. Αντιτίθεται στην πολιτική που εφαρμοζόταν και η κυβέρνησή του κάνει στροφή 180 μοιρών. Εξηγεί πως υπάρχουν καλύτεροι τρόποι για την ανάπτυξη πόλεων και παραθεριστικών κέντρων, και αυτούς θα αναζητήσει αδιαφορώντας για τη ματαίωση επενδυτικών σχεδίων. Αρκετή η ζημιά που είχαμε από την υπόθεση των υπερκαζίνων, δήλωσε. Και φυσικά

ΠΩΣ ΚΑΙ ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ

και η δική μας πολιτική πρακτική δεν οδηγεί σε ένα είδος στιβαρής και με ξεκάθαρους στόχους διακυβέρνησης, με ευθύνη και ειλικρίνεια;

εννοούσε τις κοινωνικές επιπτώσεις, το ηθικό κόστος από τη χαρτοπαιξία, τα τυχερά παιχνίδια, την «ηθική του καζίνου», τον εθισμό στον τζόγο.

Θυμόμαστε και τη δική μας περίπτωση για τα καζίνα. Την ένθερμη, απεριόριστη στήριξη από την αρμόδια τότε υπουργό των σχεδίων και των υποτιθέμενων τεράστιων επενδύσεων για νέα καζίνα στη χώρα μας. Δεν γνωρίζω τα οικονομικά αποτελέσματα αυτών των επενδύσεων ούτε την «καθαρή» συμμετοχή τους στην αύξηση του εθνικού προϊόντος ή, ακόμη σπουδαιότερο, την επίπτωση αυτών των δραστηριοτήτων στην κατανομή του εισοδήματος. Τι συμπληρωματικές δραστηριότητες έχουν προκαλέσει στις τοπικές κοινωνίες, πώς συνδέονται με τους μηχανισμούς της παραοικονομίας, τι είδους παράπλευρες θέσεις απασχόλησης έχουν δημιουργήσει (π.χ. στην τοκογλυφία, στον εκβιασμό κ.λπ.), ποια η επίπτωσή τους στον τουρισμό, στο πολιτισμικό στίγμα; Τι πρότυπα προσφέρουν για το νέο εργατικό δυναμικό; Υποθέτω, κανείς δεν έχει αξιολογήσει αυτό το «υπόδειγμα ανάπτυξης».

Επίσης, θυμόμαστε πως, σε κάθε προεκλογική περίοδο, πρακτική και των δύο κομμάτων εξουσίας ήταν η νομιμοποίηση αυθαιρέτων, η ανοχή στην οικοπεδοποίηση της καμένης γης. Και τούτη τη φορά δεν έχουμε λόγους να αισιοδοξούμε για κάτι διαφορετικό. Είναι φανερό ότι και πάλι δεν προνοούμε. Παράδειγμα: η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η οποία απασχολεί όλες τις κυβερνήσεις της υφηλίου. Εδώ, τι προτείνεται από κυβέρνηση και αντιπολίτευση γι΄ αυτά που θα αντιμετωπίσουμε σε λίγους μόλις μήνες;

Να σημειώσω, λοιπόν, την απορία: πώς και τι συμβαίνει στο βάθος των πραγμάτων και η δική μας πολιτική πρακτική, τελικά, δεν οδηγεί σε ένα είδος στιβαρής και με ξεκάθαρους στόχους διακυβέρνησης, με ένα ελάχιστο επίπεδο ευθύνης και ειλικρίνειας; Ακόμη, ποιες είναι οι επί της ουσίας διαφορές ανάμεσα στα δύο κόμματα εξουσίας. Και τα δύο κόμματα εξουσίας κόπτονται για την ανάπτυξη. Ποια όμως ανάπτυξη, με ποια χαρακτηριστικά;

Στην τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών διαπιστώνεται η αδιάλειπτη ανάπτυξη της οικονομίας για την τελευταία δεκαπενταετία. Πέραν από στατιστικές ή επίσημες μετρήσεις, είσθε βέβαιοι ότι πραγματικά προβληματιζόμαστε για την ποιότητα, το περιεχόμενο της ανάπτυξης; Για τη δικαιότερη κατανομή του εθνικού εισοδήματος ή τη μακροχρόνια δυναμική του ελληνικού μοντέλου ανάπτυξης;

Ο Δημήτρης Πεπελάσης είναι οικονομολόγος.