«Έγινε σπορ» η απαξίωση θεσμών»

Με τριάντα χρόνια στο θέατρο και θριάμβους στο ενεργητικό της, η Λυδία Κονιόρδου στράφηκε και πάλι στην περιφέρεια:
ανέλαβε καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας
Τριάντα χρόνια θέατρο. Καλοκαίρι του 1977 αποφοίτησε από τη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου, 30 Ιουλίου του 1977 έκανε και την πρώτη της «επίσημη» εμφάνιση στο θέατρο: μέλος του Χορού στις «Ικέτιδες» του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Τρεις μέρες πριν κλείσει αυτά τα τριάντα της χρόνια στο θέατρο- κάτι σαν δώρο γενεθλίων!- η Λυδία Κονιόρδου θα εκλεγόταν ομόφωνα από το Διοικητικό Συμβούλιο του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Πάτρας καλλιτεχνική διευθύντριά του.

Με μια πορεία πολύ προσεκτική, που ξεκίνησε από το Εθνικό αλλά το «Θέατρο Τέχνης», στο οποίο παρέμεινε επί δώδεκα ολόκληρα χρόνια, και ο Κάρολος Κουν ήταν που τη σημάδεψαν, και η οποία έφτασε στο απόγειό της το 1986 με την ηφαιστειακή έκρηξη της ερμηνείας της στην «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη με το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας/ «Θεσσαλικό Θέατρο» σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου- μια ερμηνεία- σταθμός που είχε πάρα πολλά χρόνια να δει το ελληνικό θέατρο και που έκτοτε δεν ξανάγινε- η Λυδία Κονιόρδου συνεχίζει να παραμένει στο προσκήνιο. Γιατί δεν ήταν ηθοποιός με ημερομηνία λήξης.

Έπαιξε ρόλο στην απόφασή της για την Πάτρα η αλλαγή διεύθυνσης στο Εθνικό με το οποίο συνδεόταν στενά τα τελευταία χρόνια και η μη πραγματοποίηση των σχεδίων της για Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος εκεί;

«Μια σύμπτωση ήταν. Όπως ξέρετε, έχω δώσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου στην αποκέντρωση. Και από την Λάρισα και από τον Βόλο. Και, γενικά, πάντα αισθάνομαι την ανάγκη, ύστερα από ένα διάστημα παραμονής στην Αθήνα, να βγαίνω “εκτός των τειχών”. Η αλλαγή αυτή με αναζωογονεί και καλλιτεχνικά και ως άνθρωπο. Η

«Επιδιώκω αυτό που κάνω να επικοινωνεί με το κοινό και να μην το κάνω για να εκτονώσω τις προσωπικές μου ανησυχίες»

ζωή μου έχει κύκλους. Και ο κύκλος αυτός συνέπεσε και με την κόπωσή μου από την παρουσία μου στην Αθήνα και με την αλλαγή πλεύσης στο Εθνικό. Χωρίς να έχει άμεση σχέση με το γεγονός καθαυτό».

Το νομοθετικό πλαίσιο και ο τρόπος που λειτουργούν σήμερα τα ΔΗΠΕΘΕ σάς επιτρέπουν να αισιοδοξείτε;

«Ξέρω πως τα πράγματα είναι δύσκολα. Ξέρω πως ζω στην Ελλάδα όπου αποτελεί σπορ να απαξιώνονται θεσμοί και να αφήνονται στην τύχη τους για να προστεθούν νέοι θεσμοί που κι αυτοί, με τη σειρά τους, σε λίγο θα αφεθούν στην τύχη τους. Είναι τραγικό πού έφτασαν τα ΔΗΠΕΘΕ, αν σκεφτούμε τη διαδρομή που έχουν διανύσει από τη στιγμή που η Μελίνα τα ίδρυσε και τα έσπειρε σε ολόκληρη την επικράτεια και την προσφορά τους- που έφεραν μια πολιτιστική αξιοπρέπεια στην περιφέρεια η οποία ήταν λεία στις πάσης φύσεως αρπαχτές.

Ο θεσμός έχει αφεθεί στη τύχη του χωρίς να ξανακοιταχτεί μέσα στο πλαίσιο του 21ου αιώνα, χωρίς να μπουν νέες, πιο αυστηρές προδιαγραφές μέσα από την εμπειρία που υπήρχε, χωρίς να καθοριστούν νέες “ταχύτητες” ώστε να προφυλαχτεί από τις κακοτοπιές. Είναι απαραίτητο να γίνει αυτό. Όπως και να επανεξεταστεί κάθε περίπτωση ΔΗΠΕΘΕ ξεχωριστά, γιατί δεν μπορεί να ισχύουν για όλα οι ίδιες νόρμες. Ο θεσμός αυτός πρέπει να διατηρηθεί και να πάψει να απαξιώνεται με επιπολαιότητα.

Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου γέννημα των ΔΗΠΕΘΕ. Έγινα ευρύτερα γνωστή και η δουλειά μου έφτασε σε περισσότερο κόσμο όχι μέσω της τηλεόρασης αλλά μέσω του θεάτρου, ακριβώς επειδή με το “Θεσσαλικό” παίξαμε σε πόλεις και χωριά όχι μόνο της Θεσσαλίας αλλά και όλης της Ελλάδας». Έχει κατά καιρούς ακουστεί η άποψη πως το κοινό των ΔΗΠΕΘΕ ζητάει το πιο βατό, το πιο εύπεπτο, το πιο εύκολο, το πιο καθημερινό και δεν ανέχεται πειραματισμούς και νέες προτάσεις…

«Νομίζω πως όταν οι παραστάσεις γίνονται με εντιμότητα και ειλικρίνεια και επιδιώκουν την επικοινωνία που είναι η βάση του θεάτρου αν δεν θέλουμε να ξεπέσουμε στον αυτισμό, αυτομάτως συνδέονται με το κοινό τους. Είναι ένα μεγάλο μάθημα που έχω πάρει από τον Κάρολο Κουν. Ο οποίος παρουσίαζε όλα τα σύγχρονα ρεύματα της Ευρώπης, τα καθόλου εύκολα, αλλά τον απασχολούσε και πώς θα καταλάβει ο κόσμος γιατί λέγεται αυτό ή γιατί γίνεται εκείνο στο κάθε έργο.

Επιδιώκω αυτό που κάνω να επικοινωνεί με το κοινό και να μην το κάνω για να εκτονώσω τις προσωπικές μου ανησυχίες. Δεν υποτιμώ αυτό το θέατρο. Αλλά δεν πιστεύω στο θέατρο αυτό. Θέλω οι ανησυχίες μου να συνδέονται με τον θεατή. Να εισπράξει ο καθένας αυτό που του αναλογεί. Χωρίς να κάνω “αβαρίες”. Με τίποτα».
Η χαμένη αξιοπιστία

Της ζητώ να μου δώσει την πρώτη εικόνα που έχει από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας που αναλαμβάνει. «Υπάρχουν, αφενός, πολύ θετικά δεδομένα: πρόκειται για μια πόλη πολύ ζωντανή, με πανεπιστήμιο, με νιάτα, με ενδιαφέροντες πολιτιστικούς θεσμούς με τους οποίους μπορούν να γίνουν πολύ καλές συνεργασίες, με παράδοση θεατρική… Το αρνητικό είναι η οικονομική πληγή που έχει το Θέατρο (σ.σ. το χρέος του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας υπολογίζεται σε πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ!) και που πρέπει με φρόνηση και σωστή πολιτική να επουλωθεί για να ανακτήσει το Θέατρο την αξιοπιστία του στην πόλη».

Το ιδανικό ΔΗΠΕΘΕ για σας ποιο θα ήταν;
«Ένας χώρος πραγματικά συνυφασμένος με τον ιστό της πόλης, ένα βήμα έκφρασης και συνάντησης της παλιάς με τη νεώτερη γενιά, ένα βήμα συνάντησης όλων των καλλιτεχνικών εκφράσεων- το σύγχρονο θέατρο, πια, όλο και περισσότερο τείνει στη συνάντηση όλων των τεχνών. Μακάρι να μπορέσω να το πραγματοποιήσω. Πιστεύω πως η Πάτρα έχει αυτές τις δυνατότητες. Αρκεί να δημιουργηθεί το κατάλληλο κλίμα για τη συνεργασία».