Στάχτη και η Πεντέλη

Ξύπνησαν όταν κάηκαν σπίτια

Με καθυστέρηση τουλάχιστον δύο ωρών αντελήφθησαν χθες το μεσημέρι στο Μαξίμου τις ανεξέλεγκτες διαστάσεις που είχε πάρει η πυρκαγιά στην Πεντέλη και το μέγεθος της απειλής στις κατοικημένες περιοχές, καθώς είχαν απορροφηθεί από τους εκλογικούς σχεδιασμούς. Μάλιστα, η μεγάλη φωτιά δεν άλλαξε τελικά τους εκλογικούς σχεδιασμούς του Πρωθυπουργού.

O Πρωθυπουργός κατά τις διαδοχικές συναντήσεις του με την κ. Μπακογιάννη και τους κ.κ. Αλογοσκούφη και Σιούφα, οι οποίες περιορίστηκαν στο σχέδιο των εκλογών, δεν είχε ουσιαστική ενημέρωση για την πυρκαγιά, όπως παραδέχονταν κυβερνητικές πηγές. Στο Μαξίμου σήμανε συναγερμός όταν πλέον οι φλόγες έκαιγαν σπίτια στη Βόρεια Αθήνα!

Την ίδια ώρα, ανήσυχοι οι περισσότεροι βουλευτές της Ν.Δ., ιδίως της Β΄ Αθήνας, από τις επιπτώσεις που θα έχει η νέα μεγάλη καταστροφή στην εικόνα της κυβέρνησης, έπνεαν μένεα κατά της ηγεσίας της

ΒΟΛΕΣ ΑΠΟ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

Οι περισσότεροι βουλευτές της Ν.Δ. έπνεαν μένεα κατά της ηγεσίας της Πυροσβεστικής και εναντίον του υπουργού Δημόσιας Τάξης κ. Βύρ. Πολύδωρα

Πυροσβεστικής- κατ΄ ουσίαν εναντίον του υπουργού Δημόσιας Τάξης κ. Βύρ. Πολύδωρα- ενώ εκτιμούσαν ότι θα έπρεπε τουλάχιστον να αναβληθεί για την προσεχή Δευτέρα η σύγκληση του Υπουργικού Συμβουλίου και η πανηγυρική ανακοίνωση για τη διάλυση της Βουλής και την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Ο ίδιος προβληματισμός «βραχυκύκλωσε» και τους επιτελείς σε Μαξίμου και Ρηγίλλης, αλλά ύστερα από πυρετώδεις διαβουλεύσεις, εισηγήθηκαν νωρίς το απόγευμα στον Κων. Καραμανλή να προχωρήσει χωρίς καμία αλλαγή στον σχεδιασμό που προέβλεπε να πραγματοποιηθεί σήμερα το πολυδιαφημισμένο εκλογικό «ραντεβού» με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και η τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Θα ήταν χειρότερα
Στο κυβερνητικό επιτελείο κατέληξαν ότι θα ήταν χειρότερα για την κυβέρνηση να ανατρέψει τον εκλογικό προγραμματισμό, γιατί έτσι «θα αναδείκνυε σε κυρίαρχο ζήτημα την πυρκαγιά» κι επιπλέον «θα ήταν σαν να αποδεχόταν ότι κατά την αντιμετώπισή της υπήρξαν εσφαλμένοι χειρισμοί». «Οι εκλογές είναι το κορυφαίο πολιτικό γεγονός και κανένα θέμα δεν μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό τους», έλεγε χαρακτηριστικά επιτελικό στέλεχος της Ν.Δ., ενώ αυτή τη «γραμμή» περνούσε και η Ρηγίλλης στους βουλευτές.

Στο κομματικό επιτελείο τις πρώτες ώρες της φωτιάς έκαναν λόγο για «ύποπτο μέτωπο σε ύποπτη ημέρα», επιχειρώντας να συνδέσουν τη μεγάλη πυρκαγιά με τις πολιτικές εξελίξεις. Η εικόνα, ωστόσο, που μετέφεραν στη Ρηγίλλης οι βουλευτές για ολιγωρία του μηχανισμού δασοπυρόσβεσης, ανάγκασε τους επιτελείς της Ν.Δ. να αλλάξουν ρότα και να μην πυροδοτήσουν την πολιτική αντιπαράθεση, με φόντο την πυρκαγιά.

«Εγκληματικά λάθη»
Οι «γαλάζιοι» βουλευτές του Λεκανοπεδίου έκαναν λόγο για «εγκληματικά λάθη» τις πρώτες κρίσιμες ώρες και δεν θεωρούσαν επαρκείς τις δικαιολογίες του υπουργείου Δημόσιας Τάξης για τη μεγάλη ένταση των ανέμων. «Σε μια ημέρα και σε μια περιοχή υψηλού κινδύνου για πυρκαγιές, που υποτίθεται μάλιστα ότι βρισκόταν στο επίκεντρο του σχεδιασμού δασοπυρόσβεσης, θα περίμενε κανείς άλλα αποτελέσματα. Το πάθημα της Πάρνηθας δεν έγινε μάθημα…», έλεγε εξοργισμένος βουλευτής της Ν.Δ. στη Β΄ Αθήνας, κρίνοντας παράλληλα ότι η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη μετρήσει τη ζημιά που έχει υποστεί αυτό το καλοκαίρι από τις πυρκαγιές.


Χάθηκε πολύτιμος χρόνος

ΓΙΑ «ΠΡΟΔΗΛΗ ολιγωρία» κατηγόρησε χθες το ΠΑΣΟΚ την κυβέρνηση με αφορμή την καταστροφική πυρκαγιά της Πεντέλης. Ο υπεύθυνος Δημοσίων Έργων και Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Λοβέρδος αμέσως μετά την επίσκεψή του στις πληγείσες περιοχές επεσήμανε ότι χάθηκε πολύτιμος χρόνος στην αντίδραση των αρμόδιων υπηρεσιών, ενώ άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση λέγοντας ότι «δουλειά της δεν είναι ενώ καίγονται οι περιοχές του Λεκανοπεδίου να συνεδριάζει περί άλλων θεμάτων».

Στο ίδιο πνεύμα και ο Πέτρος Ευθυμίου σχολίασε πως «όλοι οι Έλληνες έκπληκτοι, και μάλιστα κάτω από το τρομερό θέαμα της πυρπόλησης της Πεντέλης, είδαν τον υπουργό Οικονομίας κ. Αλογοσκούφη να εξέρχεται από το Μέγαρο Μαξίμου και να έχει το κουράγιο να συνεχίζει με το ανέκδοτο της τετραετίας, ομιλώντας περί μεταρρυθμίσεων».

Ο κ. Λοβέρδος σχολιάζοντας κάποιους υπαινιγμούς που διατυπώθηκαν σε σχέση με πιθανούς εμπρηστές τόνισε με αυστηρό ύφος πως όποιος μιλάει για εμπρηστές πρέπει να έχει και στοιχεία.

ΚΚΕ- ΣΥΝ
Από την πλευρά της η Αλέκα Παπαρήγα, που πήγε στην περιοχή της Πεντέλης, τόνισε ότι δεν υπήρχε ένα αποτελεσματικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς και παρατήρησε πως η Αττική έχει καταστεί φιλέτο για οικονομικά και άλλα συμφέροντα. «Όλη η Αττική είναι το επίκεντρο της συγκέντρωσης των ενδιαφερόντων των κερδοσκόπων, πολιτικών και οικονομικών» τόνισε η γενική γραμματέας του ΚΚΕ, ωστόσο παρατήρησε πως η ευθύνη ανήκει στην κυβέρνηση που δεν είχε σχέδιο επαγρύπνησης. Επίσης, ο Νίκος Βούτσης, επικεφαλής κλιμακίου του ΣΥΝ, σχολίασε πως για μία ακόμη φορά χρεοκόπησε πλήρως η αναγκαία όσο ποτέ στρατηγική πρόληψης. «Εδώ και δύο μήνες είδαμε ότι υπάρχει ενδεχομένως σχέδιο να καούν και οι τρεις ορεινοί όγκοι της Αττικής. Εν όψει και της προεκλογικής περιόδου ήταν φανερό ότι όλοι οι καταπατητές θα προσπαθούσαν να αξιοποιήσουν το “κλείσιμο ματιού” της κυβερνητικής πλειοψηφίας για το άρθρο 24», είπε χαρακτηριστικά.
«Εγκληματικά λάθη από την Πυροσβεστική»

«Δεν έφταιξε ούτε ο αέρας ούτε τα Μπωφόρ. Το μόνο που έφταιξε είναι η ανικανότητα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Μια μικρή φωτιά που θα μπορούσε να είχε αντιμετωπισθεί σύντομα, εξελίχθηκε σε ολοκαύτωμα. Κάηκαν σπίτια σε κεντρικούς δρόμους, επειδή δεν υπήρχε ούτε ένα πυροσβεστικό όχημα».

O δημοτικός σύμβουλος της Νέας Πεντέλης κ. Γιώργος Μαμελετζής, ξέσπασε στα «ΝΕΑ» την ώρα της μεγάλης φωτιάς, ενώ ο δήμαρχος της Πεντέλης κ. Δ. Στεργίου ήταν κατηγορηματικός: «Τα εναέρια μέσα άργησαν να φτάσουν».

Ικανοποιημένος ο Πολύδωρας
Για μια ακόμα φορά, η υποτίμηση του κινδύνου και ο λάθος σχεδιασμός στην αρχική αντιμετώπιση μιας μικρής πυρκαγιάς προκάλεσαν την καταστροφή. Τα λάθη της Πάρνηθας και του Αιγίου επαναλήφθηκαν, με αποτέλεσμα

ΣΤΟ ΠΕΤΑΛΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ

κάηκαν τουλάχιστον 40 σπίτια, άλλα 50 έπαθαν ζημιές, καταστράφηκαν αυτοκίνητα, ενώ εκκενώθηκαν κατασκηνώσεις και νοσοκομεία

να βρεθούν σε πύρινο κλοιό τα βόρεια προάστια της Αθήνας και οι καπνοί από τις φλόγες να φθάσουν μέχρι το κέντρο της Αθήνας. Ο μόνος που εξέφρασε ικανοποίηση… για την αποτελεσματική επέμβαση της Πυροσβεστικής ήταν ο υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Πολύδωρας!

Από την καταστροφική φωτιά, όλο το πέταλο της Πεντέλης, το οποίο περιλαμβάνει τις περιοχές της Νέας Πεντέλης, των Άνω Μελισσίων, το Κεφαλάρι και τον Κοκκιναρά, βρέθηκε σε πύρινο κλοιό. Από την πρώτη καταμέτρηση στη Νέα Πεντέλη και στα Άνω Μελίσσια καταστράφηκαν τουλάχιστον 40 σπίτια, άλλα 50 έπαθαν ζημιές, ενώ καταστράφηκαν αυτοκίνητα, εκκενώθηκαν κατασκηνώσεις και νοσοκομεία. Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης με απόφαση του νομάρχη Αθηνών κ. Σγουρού κηρύχθηκαν οι Δήμοι Μελισσίων, Βριλησσίων και Νέας Πεντέλης.

Μόλις 12 οχήματα
Σημειώνεται ότι στο πρώτο μέτωπο της φωτιάς, σύμφωνα με την Πυροσβεστική, έφθασαν μόλις 12 οχήματα με 36 πυροσβέστες, καθώς και δύο αεροσκάφη και τρία ελικόπτερα – που αμέσως αποχώρησαν. Κινητοποίηση που αποδείχθηκε ανεπαρκέστατη, για τις πρώτες κρίσιμες και καθοριστικές ώρες για την εξέλιξη μιας φωτιάς. Μάλιστα, ακόμα και όταν γιγαντώθηκε η πυρκαγιά, τα πυροσβεστικά που διατέθηκαν, δεν ξεπέρασαν τα 61- με 180 πυροσβέστες- ενώ θεωρητικά μόνο η Πυροσβεστική της Αττικής έχει τη δυνατότητα να κινητοποιήσει έως και 300 οχήματα. Μάλιστα, για να συγκεντρωθεί αυτός ο αριθμός πυροσβεστικών χρειάστηκε να έλθουν ενισχύσεις από τις γειτονικές περιφέρειες- που τώρα έχουν μείνει «γυμνές» στο πεδίο της πυρόσβεσης!

«Δείχνει την ανοργανωσιά της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας», υποστηρίζει ο δημοτικός σύμβουλος Νέας Πεντέλης κ. Γιώργος Μαμελετζής. «Αυτή ήταν και η κυριότερη αιτία που η φωτιά πήρε τέτοια εξέλιξη. Αν είχαν σηκωθεί έγκαιρα τα πυροσβεστικά αεροπλάνα, θα προλάβαιναν τη φωτιά. Αλλά και οι επίγειες δυνάμεις της Πυροσβεστικής δεν λειτούργησαν σωστά. Σε κατοικημένη περιοχή, με ασφαλτοστρωμένους δρόμους κάηκαν σπίτια, επειδή δεν υπήρχε ούτε ένα πυροσβεστικό όχημα». Αιχμές αφήνει και ο νομάρχης Αθηνών κ. Γιάννης Σγουρός. «Γύρισα όλη την περιοχή από νωρίς και διαπίστωσα πως η κατάσταση είναι τραγική. Η φωτιά μπήκε στον θεωρητικά πιο καλά οργανωμένο δήμο. Το πυροφυλάκιο που υπάρχει στην περιοχή είδε τις φλόγες, ειδοποίησε άμεσα την Πυροσβεστική, ωστόσο, μέχρι να αντιμετωπιστεί η φωτιά είχε επεκταθεί και είχε αρχίσει να εξαπλώνεται. Δεν ήταν δυνατή η αντιμετώπισή της λόγω της έλλειψης μέσων».

Μόνο με υδροφόρες
Καθυστέρηση στην επέμβαση της Πυροσβεστικής καταγγέλλει και ο δήμαρχος Μελισσίων κ. Μανώλης Γραφάκος. Από τον δήμο έγινε μεγάλη προσπάθεια, αλλά με τις τρεις υδροφόρες που διαθέτει, δεν ήταν δυνατόν να καλυφθούν οι ανάγκες και να περιορισθεί η φωτιά.

Μέχρι αργά το βράδυ, η καταστροφική πυρκαγιά δεν είχε περιορισθεί και οι κάτοικοι των περιοχών πέρασαν τη νύχτα με τον φόβο για τα σπίτια τους. «Φοβόμαστε τις αναζωπυρώσεις, αφού ανά πάσα στιγμή μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα. Ιδιαίτερα τώρα τη νύχτα που θα σταματήσουν οι ρίψεις από τα αεροπλάνα, φοβόμαστε τα χειρότερα. Το ωραιότερο κομμάτι του δάσους έχει καταστραφεί ολοσχερώς», δήλωσε χθες το βράδυ στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Πεντέλης κ. Δημήτρης Στεργίου: «Οι επίγειες δυνάμεις της Πυροσβεστικής έφτασαν εγκαίρως, αλλά, δυστυχώς, καθυστέρησαν πολύ τα αεροπλάνα, με αποτέλεσμα η φωτιά να έχει πάρει ήδη ανεξέλεγκτες διαστάσεις, όταν ξεκίνησαν τις ρίψεις».


Τα ελικόπτερα έριξαν κι έφυγαν

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ για την καθυστέρηση και ανεπάρκεια των εναέριων μέσων είναι η μαρτυρία – καταγγελία τού δημοτικού συμβούλου της Νέας Πεντέλης κ. Μάρκου Δρόσου, ο οποίος ως υπεύθυνος της Πολιτικής Προστασίας ήταν από τους πρώτους που έσπευσαν στη χαράδρα μόλις ξέσπασε η φωτιά.

«Με οχήματα της Νέας Πεντέλης και της Πυροσβεστικής πήγαμε στο μέτωπο της φωτιάς. Είχαμε αντιμετωπίσει την πρώτη εστία και εκεί που πιστέψαμε ότι τα είχαμε καταφέρει, ξέσπασαν ταυτόχρονα άλλες δύο φωτιές δεξιά και αριστερά, και μας κύκλωσαν». Το πρώτο εναέριο μέσο, ένα ελικόπτερο Έρικσον ήρθε έπειτα από περίπου μισή ώρα. «Έριξε μια βολή και έφυγε. Ύστερα από 20 λεπτά ήρθαν ξανά άλλα δύο ελικόπτερα, αλλά έριχναν από πολύ ψηλά. Δεν λειτούργησε σωστά η Πυροσβεστική ως προς την επέμβαση των εναέριων μέσων. Δεν υπάρχει δικαιολογία. Είχε αέρα, αλλά γύρω στα πέντε- έξι Μπωφόρ, όταν ξέσπασε η φωτιά. Οι καιρικές συνθήκες δεν δικαιολογούν το γεγονός ότι τα πυροσβεστικά αεροπλάνα έμειναν καθηλωμένα τις κρίσιμες ώρες. Εμείς με τα επίγεια μέσα που διαθέτουμε, κάναμε ό,τι μπορούσε. Δεν είχαμε την υποστήριξη των εναέριων μέσων και η φωτιά απλώθηκε τόσο, που δεν σωζόταν τίποτα».


Οι μετεωρολόγοι διαψεύδουν για τις κακές καιρικές συνθήκες

ΤΑ ΠΡΩΤΑ εναέρια μέσα έφτασαν στην περιοχή της φωτιάς στις 10.30 το πρωί. Έκαναν μια ρίψη νερού και αποχώρησαν. Όπως υποστήριξε ο εκπρόσωπος της Πυροσβεστικής, στη συνέχεια από τις «11 το πρωί μέχρι τις 12.30 το μεσημέρι υπήρχε αδυναμία να επιχειρήσει το σύνολο των εναέριων μέσων, λόγω των ισχυρών αναταράξεων που επικρατούσαν στην περιοχή και των έντονων στροβιλισμών που δημιουργούσε η ίδια η πυρκαγιά». Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι είναι σαφείς: Την ώρα που ξέσπασε η φωτιά στην περιοχή της Πεντέλης επικρατούσαν άνεμοι βόρειοι- βορειοανατολικοί με ένταση που δεν ξεπερνούσε τα έξι Μπωφόρ. Δεν επικρατούσαν ακραία καιρικά φαινόμενα, ούτε σε ό,τι αφορά τη θερμοκρασία ή την υγρασία.

«Οι υψηλές θερμοκρασίες από τις φλόγες έχουν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν έντονες ανοδικές κινήσεις αερίων μαζών. Αυτές οι απανωτές κινήσεις έχουν ως αποτέλεσμα την εκδήλωση στροβίλων, με αποτέλεσμα η ένταση του αέρα να αυξάνεται τοπικά έως και κατά δύο Μπωφόρ. Όλα αυτά ωστόσο συμβαίνουν όταν η φωτιά πάρει μεγάλες διαστάσεις», σημειώνουν οι μετεωρολόγοι.


Το τελειωτικό χτύπημα

«Οι συνέπειες από τη φωτιά της Πεντέλης είναι πολύ μεγάλες, όχι τόσο γιατί η Αθήνα έχασε άλλον έναν πνεύμονα πρασίνου όσο γιατί αυτήν τη φορά η καταστροφή θα είναι ανεπανόρθωτη», αναφέρει ο δασολόγος- περιβαλλοντολόγος κ. Νίκος Χλύκας.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, περίπου 40% της έκτασης που είχε καεί έως αργά το απόγευμα είχε γίνει ξανά κάρβουνο στο παρελθόν.

«Αυτό σημαίνει ότι η φυσική αναγέννηση του δάσους αποκλείεται. Τα μεσογειακά οικοσυστήματα διαθέτουν δικούς τους μηχανισμούς προσαρμογής

ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΞΕΡΟΤΟΠΟΣ

Όταν καούν δέντρα μικρής ηλικίας, τότε χάνονται και οι σπόροι και οι εκτάσεις με τα πευκάκια που κάηκαν θα μετατραπούν σε ξερότοπο

ως προς τη φωτιά», λέει ο δασολόγος. «Η φυσική αναγέννηση είναι δυνατή μόνο αν προστατευτεί το έδαφος από μελλοντική υποβάθμιση, όπως μια νέα πυρκαγιά. Στο έδαφος, μετά την πρώτη φωτιά μένει η στάχτη που είναι πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία και βοηθάει τους σπόρους να φυτρώσουν».

Η χαλέπιος πεύκη όμως διατηρεί τους κώνους της κλειστούς για 10, 15 ακόμα και 50 έτη. Ο καρπός των νεαρότερων δέντρων δεν είναι αρκετά δυνατός. Οι κώνοι των μεγαλύτερων σε ηλικία δέντρων δεν καίγονται και δεν ανοίγουν κατά τη διάρκεια της- πρώτης πάντα- πυρκαγιάς, παρά 24 με 48 ώρες έπειτα από αυτήν, όταν πια έχει κρυώσει το έδαφος και φυτρώνουν το φθινόπωρο, όταν έχουν πέσει πάνω από 25 χιλιοστά βροχής και έχει βραχεί το έδαφος.

Όταν όμως καούν δέντρα μικρής ηλικίας- όπως ήταν αυτά της Πεντέλης- τότε χάνονται και οι σπόροι. «Οι εκτάσεις με τα πευκάκια που κάηκαν θα μετατραπούν σε ξερότοπο. Η μόνη λύση είναι η τεχνητή αναδάσωση. Σε ένα έδαφος όμως απογυμνωμένο, κανείς δεν εγγυάται ότι μια τέτοια ενέργεια θα πετύχει», λέει ο δασολόγος. «Το πευκοδάσος έχει τη φυσική ιδιότητα να αναγεννάται απο την τέφρα του. Αυτήν την ιδιότητα όμως την έχασε το πευκοδάσος της Πεντέλης». «Η πορεία ανάκαμψης μιας περιοχής που έχει καεί στο παρελθόν περιλαμβάνει συνεχή διαδοχή ειδών φυτών και ζώων.

Όταν αυτή η διαδοχή διακοπεί βίαια, τότε η ανάκαμψη γίνεται σχεδόν αδύνατη», λέει από τη δική του πλευρά ο κ. Παναγιώτης Λατσούδης, δασολόγος. «Πολλά είδη ζώων και φυτών θα χαθούν, οι πληθυσμοί τους θα μειωθούν», υπογραμμίζει.


«Παλεύαμε μόνοι μας τη φωτιά»

«Είμαστε απελπιστικά μόνοι. Από τις 10 που ξέσπασε η φωτιά δεν έχει περάσει ούτε ένα πυροσβεστικό από την περιοχή. Παλεύουμε με λάστιχα, κουβάδες και βρεγμένες πετσέτες για να σβήσουμε τη φωτιά, αλλά μάταια…», κατήγγειλε χθες στα «ΝΕΑ» ο κ. Γεώργιος Κωνσταντινίδης, που είδε τις φλόγες να περνάνε κυριολεκτικά δίπλα από το σπίτι του, στα σύνορα Κηφισιάς με Νέα Πεντέλη.

Oργή, απελπισία και απόγνωση από τους κατοίκους των βορείων προαστίων της Αθήνας που βρέθηκαν σε πύρινο κλοιό και είδαν τα σπίτια τους να καίγονται ή να απειλούνται από τη φωτιά. Από τη Νέα Πεντέλη μέχρι τα Άνω Μελίσσια και το Κεφαλάρι οι περιοχές φλέγονταν ενώ απειλούνταν από το τεράστιο μέτωπο η Πολιτεία και ο Διόνυσος. Η κορυφογραμμή της Πεντέλης καιγόταν από το ένα άκρο στο άλλο και η φωτιά κατέστρεφε ό,τι υπήρχε στο πέρασμά της. Ολόκληρες γειτονιές παραδόθηκαν στις φλόγες στα Άνω Μελίσσια και κυρίως στη Νέα Πεντέλη.

«Βλέπαμε τα πυροσβεστικά και καθησυχάσαμε. Πού να φανταστούμε ότι θα καιγόμασταν. Δεν μπορώ να πω ότι υπήρχε τόσο δυνατός αέρας ώστε να προκαλέσει τέτοια καταστροφή. Ήταν ένας παράδεισος και μετατράπηκε από τη μια στιγμή στην άλλη σε κόλαση» είπε η κ. Βάσω Αλεξανδρή, κάτοικος της Νέας Πεντέλης, που επλήγη περισσότερο από τη φωτιά. «Από τις 10 μέχρι τις 11.30 ήμουν εδώ, γιατί είχα το εγγόνι μου που είναι ενός έτους και δεν μπορούσα να το αφήσω. Ήρθε ένας γείτονας που έμενε πιο κάτω και μου είπε να πάρω το παιδί και να εγκαταλείψω το σπίτι. Μέσα στον πανικό μου πήρα το παιδί και δυο κυρίες που ήταν ανάπηρες και φύγαμε. Βλέπαμε το σπίτι να καίγεται, αλλά δεν μπορούσα να ρισκάρω με το παιδί».

Η κ. Αλεξανδρή δούλευε από τα δεκαπέντε της για να φτιάξει το σπίτι που μέσα σε ελάχιστα λεπτά το είδε να γίνεται στάχτες. «Χρωστάω ακόμα στην τράπεζα και δεν έχω ούτε μια δεκάρα για να το επισκευάσω. Δούλευα μια ζωή για να φτιάξω ένα σπίτι για τα παιδιά μου. Δεν μου έμεινε πια τίποτα…».


«Θα βρει στάχτες όταν γυρίσει»

«ΤΟ ΣΠΙΤΙ ανήκει στον αδελφό μου που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο πλοίο και επιστρέφει εσπευσμένα από τη Σίφνο όπου βρισκόταν για διακοπές. Πώς να του πεις από το τηλέφωνο ότι το σπίτι που έμενε έχει γίνει στάχτες;». Ο κ. Δημήτρης Κρητικός, αδελφός του κ. Νίκου Κρητικού, ιδιοκτήτη της οικίας που κάηκε ολοσχερώς, προσπαθεί να περιμαζέψει ό,τι απέμεινε από το σπίτι του αδελφού του. Ο αδελφός του έμαθε από το τηλέφωνο για τη μεγάλη καταστροφή ενώ βρισκόταν στη Σίφνο. Αμέσως πήρε το πρώτο πλοίο για να επιστρέψει στα Άνω Μελίσσια. «Ήταν το εξοχικό της οικογένειας για περισσότερα από πενήντα χρόνια. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο αδελφός μου το είχε ανακατασκευάσει και ήταν ο τόπος μόνιμης κατοικίας όπου ζούσε μαζί με την οικογένειά του», λέει ο κ. Κρητικός.


«Τραγική ολιγωρία από την Πυροσβεστική»

«ΜΟΛΙΣ ΕΙΔΑ τις φλόγες να μπαίνουν στην αυλή του διπλανού σπιτιού, έτρεξα αμέσως για να τις σβήσω, καθώς οι ιδιοκτήτες του λείπουν. Δεν τα κατάφερα καθώς δεν είχα βοήθεια από κανέναν», είπε ο κ. Χρήστος Μακροδημήτρης, που μένει στην οδό Σκουφά στην Κηφισιά και είδε το σπίτι που βρίσκεται δίπλα από το δικό του να παραδίδεται στις φλόγες.

«Σκέφτηκα ότι την ίδια τύχη θα μπορούσε να είχε και το δικό μου σπίτι» συμπλήρωσε και υποστήριξε ότι η ολιγωρία της Πυροσβεστικής ήταν μεγάλη καθώς το πρώτο αεροσκάφος εμφανίστηκε μια ώρα μετά την εκδήλωση της πυρκαγιάς.


«Κανένας δεν ήρθε για να μας βοηθήσει»»

«ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΣΑΜΕ από το πρωί, τελείως μόνοι, με ένα λάστιχο, να σώσουμε το σπίτι. Δυστυχώς δεν τα καταφέραμε», λέει ο κ. Παναγιώτης Χουσμουδάκης που κάνει λόγο για τραγική απουσία της Πυροσβεστικής. Όπως ανέφερε, από το πρωί που η φωτιά βρισκόταν σε εξέλιξη, στα σύνορα Κεφαλαρίου- Κηφισιάς όπου βρίσκεται το σπίτι του, δεν είχε εμφανιστεί ούτε ένα όχημα της Πυροσβεστικής, με αποτέλεσμα πολλά σπίτια να καούν και δεκάδες ακόμα να κινδυνεύσουν. «Μόλις άκουσα για τη φωτιά από την τηλεόραση το πρωί, πήρα το αυτοκίνητό μου και ξεκίνησα από τον Ωρωπό για να δω από κοντά τι συμβαίνει. Ούτε που περνούσε από το μυαλό μου ότι θα δω το σπίτι μου ζωσμένο από τις φλόγες», σημείωσε ο κ. Χουσμαδάκης που πρόσθεσε, «προσπαθείς να φτιάξεις ένα σπίτι, το βλέπεις να γίνεται πραγματικότητα και από τη μια στιγμή στην άλλη, δεν υπάρχει τίποτα…».


«Τελευταία στιγμή το έσωσα»

«ΚΑΗΚΑΝ ΟΛΟΣΧΕΡΩΣ τα δύο αμάξια που είχα σταθμευμένα έξω από το σπίτι, το οποίο το σώσαμε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, την ώρα που οι φλόγες είχαν κυκλώσει τη σοφίτα», έλεγε χθες ο κ. Νικόλαος Ανδριανόπουλος από τα Άνω Μελίσσια που μετράει τις πληγές που άφησε πίσω της η πύρινη λαίλαπα. «Την ώρα που ξέσπασε η πυρκαγιά βρισκόμουν στους Αγίους Θεοδώρους. Με ειδοποίησαν να έρθω γρήγορα γιατί το σπίτι μου κινδύνευε από τη φωτιά.

Αμέσως πιάσαμε τα λάστιχα και κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Τουλάχιστον καταφέραμε να σώσουμε το σπίτι».


Γλιτώσαμε το μπλακάουτ λόγω διακοπών

Η χαμηλή ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος λόγω διακοπών των Αθηναίων έσωσε χθες, γι΄ άλλη μια φορά, τη ΔΕΗ από πιθανό μπλακάουτ στο Λεκανοπεδίου, αφού η πυρκαγιά στην Πεντέλη είχε ως αποτέλεσμα να απειληθούν οι γραμμές μεταφοράς 400 ΚV ηλεκτρικού ρεύματος.

Μάλιστα η τύχη ήταν με το μέρος της ΔΕΗ καθώς εκτός λειτουργίας ήταν χθες, συμπτωματικά, δύο μονάδες παραγωγής ρεύματος στη Μεγαλόπολη και στην Πτολεμαΐδα αλλά και το υποβρύχιο καλώδιο Ιταλίας- Ελλάδας, στερώντας συνολικά ισχύ 900 ΜW από το σύστημα ηλεκτροδότησης της χώρας.

Άγνοια του Σιούφα
Χαρακτηριστικό πάντως είναι ότι η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης δεν είχε συνείδηση του κινδύνου. Την ώρα

ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Η ΔΕΗ

μετά τις 12 το μεσημέρι έθεσε εκτός λειτουργίας τις γραμμές μεταφοράς

της πυρκαγιάς και των πρώτων προβλημάτων στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στην πρωτεύουσα, ο υπουργός Ανάπτυξης Δημήτρης Σιούφας εξερχόμενος από το Μέγαρο Μαξίμου έπειτα από συνεργασία με τον Πρωθυπουργό δήλωνε άγνοια για την κατάσταση. Σε ερώτηση που του έγινε για εκρήξεις στο δίκτυο της ΔΕΗ στην Πεντέλη, απάντησε: «Δεν το γνωρίζω αλλά δεν νομίζω ότι θα υπάρξει πρόβλημα».

Ταλαιπωρία
Πάντως οι κάτοικοι της Αττικής ταλαιπωρήθηκαν μόνο με μικρές πτώσεις τάσης στο ρεύμα καθώς ο συνδυασμός του καπνού με το νερό (που έριχναν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στην Πεντέλη) προκάλεσε ιονισμό και βραχυκυκλώματα στα δύο διπλά κυκλώματα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 ΚV της γραμμής υψηλής τάσης Παλλήνης- Αγίου Στεφάνου. Μάλιστα για λόγους ασφαλείας η ΔΕΗ κατόπιν εντολών του ΔΕΣΜΗΕ μετά τις 12 το μεσημέρι έθεσε εκτός λειτουργίας τις συγκεκριμένες γραμμές μεταφοράς και η αποκατάσταση αναμενόταν το βράδυ. Στα Βριλήσσια και στην Πεντέλη δεν υπήρχε ρεύμα, καθώς η Πυροσβεστική ζήτησε από τη ΔΕΗ να διακόψει την παροχή, ώστε να μπορέσει η Πυροσβεστική να προχωρήσει σε ρίψεις νερού. Εκτός λειτουργίας τέθηκαν και πολλοί φωτεινοί σηματοδότες στο Χαλάνδρι, στην Αγία Παρασκευή και στον Χολαργό. Πάντως εκτός των τοπικών προβλημάτων οι υπόλοιπες περιοχές στο Λεκανοπέδιο δεν είχαν προβλήματα αν και ηλεκτροδοτούταν μόνο από τις γραμμές Διστόμου- Αχαρνών. Σύμφωνα με πληροφορίες η πυρκαγιά στην Πεντέλη κατέκαψε περίπου 30 στύλους μέσης τάσης της γραμμής Αγίου Σύλλα- Αγίου Παντελεήμονα. Εκτός λειτουργίας τέθηκαν επίσης οκτώ υποσταθμοί στη Νέα Πεντέλη και στα Μελίσσια, και για λόγους ασφαλείας χωρίς ρεύμα έμειναν οι περιοχές της Πεντέλης που καίγονταν.


Αττική… Σαχάρα

Με οικολογική καταστροφή απειλείται η Αττική μετά τη χθεσινή φωτιά στην Πεντέλη και την πυρκαγιά που έκαψε την Πάρνηθα στο τέλος Ιουνίου. Οι επιστήμονες λένε ότι ο συνδυασμός των δύο πυρκαγιών αποδεικνύεται καταστροφικός για την Αττική:
περιμένουν συχνότερους και μεγαλύτερης διάρκειας καύσωνες, περισσότερους ρύπους, ξηρασίες, ακόμα και ερημοποίηση.
«Με τη νέα πυρκαγιά στην Πεντέλη είναι πολύ πιθανόν οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου να βιώνουν, από το επόμενο καλοκαίρι, ακόμη εντονότερους καύσωνες με 47 και 48 βαθμούς Κελσίου. Κι αυτό διότι τα δάση που χάσαμε ρύθμιζαν τη θερμική ισορροπία της Αττικής», λέει στα «ΝΕΑ» ο περιβαλλοντολόγος- πρόεδρος της οικολογικής εταιρείας ανακύκλωσης κ. Φίλιππος Κυρκίτσος. Και συνεχίζει: «Μέχρι πρότινος είχαμε δυτικά έναν πνεύμονα πρασίνου, την Πάρνηθα, και ανατολικά έναν άλλο, την Πεντέλη, οι οποίοι δημιουργούσαν καλύτερο μικροκλίμα

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ

περιμένουν συχνότερους και μεγαλύτερης διάρκειας καύσωνες, περισσότερους ρύπους, ξηρασίες, ακόμα και ερημοποίηση

για τους κατοίκους της Αττικής. Ε, λοιπόν τώρα αυτούς τους πνεύμονες δεν τους έχουμε». Ο δασολόγος- περιβαλλοντολόγος κ. Νίκος Χλύκας τονίζει από την πλευρά του ότι «το φετινό καλοκαίρι το περιβάλλον της Αττικής υπέστη βαρύ χτύπημα. Οι πυρκαγιές σε Πάρνηθα, Πεντέλη και Υμηττό άλλαξαν δραματικά το περιβαλλοντικό ισοζύγιο στο βόρειο μέτωπο της Αττικής». Και προσθέτει: «Οι άλλοτε προνομιούχες περιοχές των βορείων προαστίων θα έχουν να αντιμετωπίσουν την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, τη χειροτέρευση της ποιότητας της ατμόσφαιρας, την αισθητική υποβάθμιση».

Μονιμοποιούνται οι… ρύποι
Ο υπεύθυνος περιβαλλοντικών δράσεων του WWF Ελλάς κ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος λέει ότι η φωτιά στην Πεντέλη είναι διαφορετική απ΄ αυτήν της Πάρνηθας. «Στην Πεντέλη κάηκε περιαστικό δάσος. Αντίθετα στην Πάρνηθα κάηκε ο εθνικός δρυμός. Παρ΄ όλα αυτά ισχύουν και στην Πεντέλη όσα είχαμε πει για τις περιβαλλοντικές συνέπειες στην περίπτωση της Πάρνηθας: όσο λιγοστεύει το πράσινο τόσο υποβαθμίζεται η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Τα δέντρα κρατούν τους ρύπους και καθαρίζουν παράλληλα τον αέρα». Γι΄ αυτό τον λόγο, όπως συμπληρώνει ο κ. Κυρκίτσος, «δεν αποκλείεται να βλέπουμε στο μέλλον πολύ υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος ακόμη και κατά τις ημέρες που το Λεκανοπέδιο είναι άδειο από κατοίκους». Και τον χειμώνα, συμπληρώνει, αναμένεται αύξηση άλλων ρύπων όπως είναι το μονοξείδιο του άνθρακα.

Αύξηση των μικροσωματιδίων
Ο κ. Χλύκας τονίζει ακόμη ότι η κάπνα και η σκόνη θα ταλαιπωρούν για πολύ καιρό τους Αθηναίους. «Θα υπάρχει περισσότερη σκόνη και αύξηση των μικροσωματιδίων. Οι ακριβείς ωστόσο επιπτώσεις είναι θέμα συνολικότερης μελέτης και όχι πρόχειρων υπολογισμών. Σίγουρα όμως για ένα διάστημα οι κάτοικοι της Αθήνας θα υποφέρουν από τα μικροσωματίδια λόγω της κάπνας από τις φωτιές. Οι καμένες εκτάσεις αποτελούν μια διαρκή πηγή ρύπανσης για το Λεκανοπέδιο που θα εκτονώνεται σταδιακά».

Τον κώδωνα του κινδύνου για την εμφάνιση ερημοποίησης στην Αττική κρούει ο κ. Κυρκίτσος. «Οι δύο φωτιές θα μας… αποτελειώσουν. Σε συνδυασμό και με το φαινόμενο του θερμοκηπίου πηγαίνουμε πλέον για ερημοποίηση».


«Ό,τι χειρότερο για την πανίδα της Αττικής»

ΜΕΓΑΛΗ είναι η καταστροφή, τονίζουν οι ειδικοί, και για τη χλωρίδα και την πανίδα της Αττικής μετά και τη νέα φωτιά της Πεντέλης. Εκατοντάδες στρέμματα πευκοδάσους και χαμηλής βλάστησης έγιναν και πάλι στάχτη.

«Αυτή η φωτιά είναι ό,τι χειρότερο για την πανίδα που έχει απομείνει στην Αττική. Λαγοί, αλεπούδες, χελώνες, πουλιά θα κινδυνεύσουν, αφού δεν θα έχουν πλέον καταφύγιο», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο κ. Κώστας Σφήκας, επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης. Όπως προσθέτουν οι επιστήμονες, εκατοντάδες ήταν τα πτηνά που είχαν καταφύγει στην Πεντέλη μετά τη φωτιά της Πάρνηθας. Αυτά τώρα είτε χάθηκαν, είτε θα αναζητούν μάταια νέα καταφύγια.


Κινδυνεύουν από πλημμύρες τα βόρεια προάστια

ΔΙΑΒΡΩΣΗ του εδάφους και έντονα πλημμυρικά επεισόδια αναμένουν οι ειδικοί μετά την καταστροφική πυρκαγιά στην Πεντέλη. «Τα Μελίσσια, τα Βριλήσσια, η Πεντέλη, το Μαρούσι και η Κηφισιά κινδυνεύουν με πλημμύρες εάν δεν υπάρξουν αντιπλημμυρικά έργα. Όμως πότε θα αρχίσουν και πότε θα προλάβουν να γίνουν; Πότε θα δούμε αν τα ρέματα είναι καθαρά και σε πόσα από αυτά έχουν συσσωρευτεί καμένα ξύλα, κούτσουρα και λάσπη;» αναρωτιέται ο καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ευθύμιος Λέκκας.

«Η περίοδος που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά είναι η πλέον ακατάλληλη. Δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για την κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων. Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα υπάρχει περίπτωση να αρχίσουν τα πρωτοβρόχια. Η πρώτη βροχή θα ξεπλύνει το έδαφος, θα παρασύρει χώμα, σπόρους, στάχτη. Θα αφήσει πίσω γυμνό βράχο» συμπληρώνει. «Τα πλημμυρικά επεισόδια θα είναι πολλά και έντονα, αφού το έδαφος της Πεντέλης δεν θα έχει πλέον την ικανότητα να λειτουργεί σαν σφουγγάρι, να απορροφά το νερό και να το συγκρατεί» επισημαίνει ο περιβαλλοντολόγος κ. Φίλιππος Κυρκίτσος. «Δεν χρειάζονται γνώσεις υδρολογίας για να αντιληφθεί κανείς στη σημασία της εξαφάνισης ή της μεγάλης μείωσης του πευκοδάσους στην ταχύτητα καθόδου των νερών της βροχής. Όταν δεν υπάρχει συγκράτηση ομβρίων από το δάσος, οι πηγές των νερών του Κηφισού γεννούν χειμάρρους. Οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι (πολλές φορές σε μπαζωμένα ρέματα) γίνονται αυτό που η φύση είχε δημιουργήσει: χείμαρροι που κατεβάζουν με μεγάλη ταχύτητα τα νερά. Οι χείμαρροι αυτοί συνενώνονται στην κοίτη του Κηφισού» τονίζει.

Όλοι οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η κατάσταση για το περιβάλλον της Αθήνας μπορεί πλέον να περιγραφεί με μία και μόνο λέξη: καταστροφή. «Μέσα στο ίδιο καλοκαίρι καταστράφηκαν οι δύο φυσικοί πνεύμονες της πόλης.

Ολόκληρο το βόρειο μέτωπο της Αθήνας είναι έρμαιο των πλημμυρών. Μετά τους Θρακομακεδόνες, τα Λιόσια, τη Χασιά, τη Φυλή, το Μενίδι, όλα τα βόρεια προάστια θα ζουν με τον εφιάλτη μιας δυνατής βροχής» αναφέρει ο δασολόγος περιβαλλοντολόγος κ. Νίκος Χλύκας. «Το νερό θα παρασύρει στάχτες, πέτρες, κορμούς. Θα σημειώνονται λασποπλημμύρες σε όλη τη Βόρεια Αθήνα. Όλα αυτά τα υλικά θα φράζουν τα ρέματα και θα δημιουργούν μικρά φράγματα» συμπληρώνει.