Τα τζουκ – μποξ τραγουδάνε ακόμα

Το juke-box είναι πλέον για την κ. Μαρία Δερμάτη αναπόσπαστο κομμάτι του σπιτιού της. «Την αγάπη για τα juke-box μού τη μετέδωσε ο άνδρας μου που ήταν από παλιά συλλέκτης παλιών αντικειμένων, γραμμοφώνων και δίσκων. Μαζί όμως πρωτοπήραμε το πρώτο μας juke-box στις αρχές του 1990».

Φωτισμένα σε διάφορες αποχρώσεις- του ροζ το ένα και του γαλάζιου το άλλο- δύο juke-box στολίζουν το σαλόνι του κυρίου Νίκου Βερονίκη. «Αγόρασα το πρώτο, ένα Rock-Οla, πριν από 15 χρόνια 320.000 δραχμές. Στη συνέχεια πήρα άλλα δύοτο ένα επιτραπέζιο, από αυτά που βάζουν σε κάθε τραπέζι στις καφετέριες της Αμερικής για να ακούει η κάθε παρέα τη μουσική που της αρέσει», λέει.

«Το πρώτο στην ιστορία jukebox κατασκευάστηκε στις ΗΠΑ το 1906 και λειτουργούσε ατομικά με ακουστικά και δίσκους των 78 στροφών», εξηγεί ο κύριος Δημήτρης Ξενάκης,

ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ…

Απομεινάρια μιας άλλης εποχής ντύνουν με νοσταλγία τις στιγμές όσων τυχερών τα προτίμησαν από τα CD

που συλλέγει, επισκευάζει και πουλάει juke-box στον Πειραιά. «Μεγάλη άνθηση γνώρισαν μετά τον πόλεμο και έγιναν οι διαφημιστές των μπλουζ και του ροκ εν ρολ όταν αυτά τα τραγούδια δεν ακούγονταν από τα ραδιόφωνα και τα έπαιζαν μόνον από τα juke-box».

Τα juke-box της δεκαετίας του 1940 ανήκουν στη λεγόμενη «Χρυσή Εποχή» επειδή τα περισσότερα είχαν κίτρινη πλαστική επικάλυψη. Τα μηχανήματα της δεκαετίας του 1950 στη λεγόμενη «Αργυρή Εποχή», επειδή έχουν επικάλυψη χρωμίου.

Ανώτερη ποιότητα ήχου
«Η ποιότητα του ήχου δεν συγκρίνεται με κανενός άλλου στερεοφωνικού στους δίσκους των 45 στροφών» υποστηρίζει ο κ. Αρβανίτης. «Επειδή λειτουργούν με λυχνίες, όπως τα παλιά ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις, έχουν περισσότερες αρμονικές από τα τρανζίστορ, με αποτέλεσμα ο ήχος να είναι σαφώς ανώτερος».

Τα περισσότερα juke-box παίρνουν 100 δίσκους των 45 στροφών, πράγμα που σημαίνει 200 τραγούδια. «Έχω τρεις σειρές των 100 δίσκων που τις εναλλάσσω», λέει ο κ. Αρβανίτης. «Αρχικά αγόρασα δύο juke-box ΑΜΙ για να καταφέρω να φτιάξω ένα ακέραιο, δηλαδή με όλα τα εξαρτήματα του πρωτότυπου. Τα ακέραια δεν συγκρίνονται στην απόδοση και κάθε καλός συλλέκτης το γνωρίζει και τα ξεχωρίζει».

Και με CD
Σήμερα δεν κατασκευάζονται juke-box με δίσκους των 45 στροφών αλλά με CD, τα οποία μάλιστα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στις ΗΠΑ. Στην Ελλάδα λιγοστά διασώθηκαν από την άλλοτε γεμάτη με juke-box επαρχία, καθώς από την Αθήνα αποσύρθηκαν πολύ νωρίτερα στις αρχές του ΄70 για να αντικατασταθούν από τα πικ-απ και τα τρανζίστορ.
Τραγούδι και… τάλιρο

«ΣΤΑ ΤΕΛΗ της δεκαετίας του 70, έρχονταν Ολλανδοί με φορτηγά και τα έπαιρναν από τα ελληνικά χωριά, επειδή εδώ τα έδιναν πάμφθηνα.

Σήμερα ένα Juke-box που λειτουργεί κανονικά κοστίζει από 3.000 μέχρι και 15.000 ευρώ, ανάλογα με τη χρονιά κατασκευής του, το μοντέλο και τη σπανιότητά του», επισημαίνει ο κ. Ξενάκης.

Στις δεκαετίες του ΄50 και του ΄60 σχεδόν όλα τα σουβλατζήδικα και τα σφαιριστήρια, οι περισσότερες ταβέρνες και night club είχαν Juke-box. «Θυμάμαι έναν σουβλατζή από τον Κορυδαλλό, που μου έλεγε ότι όταν ο μισθός τού δημοσίου υπαλλήλου ήταν 700 δραχμές, εκείνος έβγαζε 5.500

από τα κέρματα του Juke-box», λέει ο Δημήτρης Ξενάκης. «Τότε οι μαγαζάτορες τα έπαιρναν τζάμπα από τους αντιπροσώπους και στη συνέχεια μοιράζονταν τα χρήματα που μπαίναν εκεί κάθε μήνα».

«Όταν αποφάσισα να το αγοράσω, λίγο μετά τη μεταπολίτευση, οι φίλοι μου με κατέκριναν επειδή θεωρούσαν το Jukebox αμερικανιά και κιτς», θυμάται o κ. Αρβανίτης. «Τώρα όλοι έχουν αναθεωρήσει τις απόψεις τους και η μεγαλύτερη απόδειξη της αξίας του είναι ότι λειτουργεί τέλεια, αν και βαδίζει ήδη στην έκτη δεκαετία του».