Φοροκαπέλο με… αποδείξεις

Κοροϊδία… με αποδείξεις για εκατομμύρια φορολογουμένους αποτελεί το σχέδιο νόμου για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής που κατέθεσε χθες στη Βουλή η κυβέρνηση.

Το βασικό μέτρο, δηλαδή η συλλογή αποδείξεων δαπανών που εκπίπτουν από το εισόδημα, το οποίο τέθηκε σε ισχύ από χθες, όχι μόνο δεν συνιστά φοροελάφρυνση για τους περισσότερους φορολογουμένους, αλλά οδηγεί σε επιβάρυνση με τον τρόπο που προβλέπεται η εφαρμογή του από το νομοσχέδιο.

Κατ΄ αρχάς επιβαρύνει σχεδόν 3,3 εκατομμύρια φορολογουμένων που βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο (ετήσιο εισόδημα 12.000 ευρώ). Και αυτό διότι, χωρίς καν να εκπίπτει φόρος από το εισόδημά τους, οι φορολογούμενοι αυτοί εκ των πραγμάτων θα βρεθούν χαμένοι αν επιδοθούν σε κυνήγι συλλογής αποδείξεων. Αυτοί οι φορολογούμενοι που ούτως ή άλλως βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο θα κληθούν να πληρώσουν τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), ο οποίος επιβάλλεται σε κάθε αγορά και ανέρχεται σε 9% ή 19% ανάλογα με το προϊόν ή την υπηρεσία!

Βλάβη- όφελος
Δώρον άδωρον είναι το μέτρο της συλλογής αποδείξεων και για όσους έχουν υψηλότερα εισοδήματα, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις η επιβάρυνση από την καταβολή του ΦΠΑ είναι μεγαλύτερη από το όφελος. Το ποσό του φόρου που θα γλιτώσουν οι φορολογούμενοι, σε πολλές περιπτώσεις δεν αντισταθμίζει τον ΦΠΑ που πληρώνουν με κάθε αγορά. Δηλαδή η έκπτωση του φόρου δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να αποτελεί ισχυρό κίνητρο για να ζητήσει κάποιος απόδειξη, για παράδειγμα από το γυμναστήριο, τον ηλεκτρολόγο ή τον υδραυλικό. Το αντικίνητρο αυτό υποσκάπτει, σύμφωνα και με στελέχη του χώρου των εφοριακών, την αποτελεσματικότητα του μέτρου.

Ειδικότερα, από τη συνολική δαπάνη που θα πραγματοποιεί ο φορολογούμενος θα αναγνωρίζεται όχι ολόκληρο το ποσόν αλλά μόνο το 40%, με μέγιστο ποσό έκπτωσης στο φόρο από το εισόδημα τα 8.000 ευρώ ανά οικογένεια. Για να το επιτύχει αυτό πρέπει να έχει συγκεντρώσει αποδείξεις συνολικής αξίας 20.000 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος που θα αποκομίσει από τη μείωση του φόρου θα είναι 3.120 ευρώ.

Έτσι, για όσους έχουν εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο όριο ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένα όφελος από τη συλλογή αποδείξεων. Όσοι έχουν υψηλότερα εισοδήματα θα γλιτώνουν υπό μορφήν έκπτωσης φόρου 11%- 16% της δαπάνης που πραγματοποίησαν.

Για παράδειγμα, φορολογούμενος με εισόδημα 20.000 ευρώ πραγματοποίησε δαπάνη για δεξίωση γάμου και βάπτισης 6.000

ευρώ, μαζί με το ΦΠΑ. Η Εφορία αναγνωρίζει και του αφαιρεί 40% της δαπάνης, δηλαδή τα 2.400 ευρώ. Επειδή φορολογείται με συντελεστή 29% γλιτώνει από τον φόρο εισοδήματος 696 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή όμως, επειδή πήρε αποδείξεις για τα έξοδα που έκανε (ενοικίαση του χώρου κ.λπ.) έχει καταβάλει ΦΠΑ 19%- δηλαδή 950 ευρώ, πολύ περισσότερα από τα 696 ευρώ που θα πάρει πίσω μέσω της έκπτωσης του φόρου.

Στην προκειμένη περίπτωση, αποδεικνύεται ότι το κίνητρο συλλογής αποδείξεων δεν είναι ισχυρό. Εκεί που συμφέρει περισσότερο να μαζεύει κάποιος αποδείξεις, είναι όταν πρόκειται για έξοδα επισκευής κατοικίας (υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, ξυλουργοί κ.λπ.), καθώς και από εστιατόρια, δηλαδή κατηγορίες που επιβαρύνονται με μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 9%, αντί για 19%.

Αλαλούμ με τις ταμειακές
Το μέτρο όχι μόνο επιβαρύνει αντί να ωφελεί τη μεγάλη πλειονότητα των φορολογουμένων, αλλά ο τρόπος εφαρμογής του προκαλεί εμπόδια στην αποδοχή του από τους καταναλωτές. Π.χ., στο πίσω μέρος των αποδείξεων πρέπει να αναγράφεται το ονοματεπώνυμο του αγοραστή και να υπάρχουν η υπογραφή και η σφραγίδα του πωλητή επιτηδευματία. Η υποχρέωση αυτή, όπως και το γεγονός ότι πολλές αποδείξεις ταμειακής μηχανής είναι τόσο λεπτές ώστε δεν είναι δυνατόν να μπει σφραγίδα στο πίσω μέρος τους, καθιστούν αμφίβολο- όπως σχολίαζαν χθες στελέχη της αγοράς- το κατά πόσο θα λειτουργήσει το μέτρο.

Ακόμη ένα τεχνικό εμπόδιο είναι ότι μέσα σε λίγο καιρό από την έκδοση μιας απόδειξης το μελάνι της ταμειακής ξεθωριάζει, ως αποτέλεσμα καθίσταται άχρηστη και η απόδειξη. Έτσι σε πολλές περιπτώσεις η συλλογή των αποδείξεων θα σημαίνει χαμένο κόπο για τους φορολογουμένους, αφού δεν θα φαίνεται… το ονοματεπώνυμο του καταναλωτή.

Εξαιρέσεις
Σημειωτέον ότι το 2005 η σημερινή κυβέρνηση είχε καταργήσει το μέτρο- προβλέπει τη συλλογή αποδείξεων για περίπου 20 κατηγορίες επαγγελματιών-, το οποίο εξαιρεί μία σειρά υπηρεσιών που προσφέρονται από τα φαστ φουντ και τα εστιατόρια ξενοδοχείων και πλοίων, οι οποίες χρησιμοποιούνται σχεδόν καθημερινά από εκατομμύρια καταναλωτές. Αντίθετα, στη λίστα των αποδείξεων που πρέπει να συλλέγουν οι φορολογούμενοι για να έχουν έκπτωση φόρου με βάση τις διατάξεις που προβλέπονταν στο αρχικό σχέδιο νόμου, προστέθηκαν οι αποδείξεις από νυχτερινά κέντρα και μπαρ.

Ειδικότερα το μέτρο της συλλογής αποδείξεων αφορά: δεξιώσεις γάμων και βαπτίσεων, ταβέρνες, εστιατόρια και κάθε είδους χώρους ψυχαγωγίας (νυχτερινά κέντρα και μπαρ), μεσίτες ακινήτων, ωδεία, σχολές χορού και ρυθμικής, σχολές πολεμικών τεχνών, γυμναστήρια, κολυμβητήρια, ινστιτούτα ή κέντρα αδυνατίσματος και αισθητικής, κομμωτήρια, διαιτολόγους- διατροφολόγους, ομοιοπαθητικούς, λογοθεραπευτές, μασέρ, παροχή υπηρεσιών επισκευής κλιματισμού (ψύξης- θέρμανσης) και εξαερισμού, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, ελαιοχρωματιστές και συνολικά τα επαγγέλματα που αφορούν την επισκευή και συντήρηση κατοικιών. Πρόκειται κυρίως για επαγγέλματα που σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας, παρουσιάζουν πολύ υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής.

ΠΑΣΟΚ: «Ομολογία αποτυχίας»
Οι νέες προτάσεις της κυβέρνησης, ανέφερε χθες ο Πέτρος Ευθυμίου, αποτελούν «ομολογία αποτυχίας, αφού αναγκάζεται ο κ. Αλογοσκούφης να επαναφέρει ρυθμίσεις, τις οποίες ο ίδιος είχε καταργήσει, όπως είναι οι αποδείξεις δαπανών». Σχετικά με το νομοσχέδιο, ανέφερε ότι «δεν αποσύρει κανένα από τα μέτρα και καμιά από τις χαριστικές ρυθμίσεις, οι οποίες έχουν ευνοήσει συγκεκριμένα συμφέροντα, που έχουν περάσει μηνύματα φορολογικής ασυδοσίας» και συμπλήρωσε ότι υπολογίζεται πως «η επιπλέον φοροδιαφυγή από την πάντα υπαρκτή φοροδιαφυγή αυξήθηκε κατά τουλάχιστον 4 δισ. το χρόνο».
Φωτιά στο κόστος των οικοδομών

ΦΩΤΙΑ ΣΤΟ κόστος των οικοδομών που κτίζονται με αυτεπιστασία βάζει το υπουργείο Οικονομικών. Στο φορολογικό νομοσχέδιο περιλαμβάνεται διάταξη, η οποία προβλέπει την αύξηση του Ελάχιστου Κόστους Κατασκευής Οικοδομών (το γνωστό ΕΚΚΟ), το οποίο λαμβάνεται υπόψη κατά την ανέγερση οικοδομών με τη λεγόμενη μέθοδο της αυτεπιστασίας. Με βάση το ΕΚΚΟ υπολογίζεται ο ΦΠΑ που καταβάλλουν στην Εφορία οι ιδιώτες που κτίζουν με αυτεπιστασία. Λόγω της αύξησης αυτής, που αν και δεν ανακοινώθηκε θα είναι σύμφωνα με τις πληροφορίες γύρω στο 50%, οι ιδώτες που κτίζουν με αυτεπιστασία θα καταβάλλουν περισσότερο ΦΠΑ. Η αύξηση αυτή εντάσσεται στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για τη βελτίωση των φορολογικών εσόδων από την οικοδομή μέσω της καταβολής περισσότερου ΦΠΑ από τους ιδιώτες κατασκευαστές, αλλά και φόρου εισοδήματος από τους επαγγελματίες της οικοδομής (χτίστες, εργολάβους, κ.λπ.), οι οποίοι λόγω της αύξησης του ΕΚΚΟ θα αναγκαστούν να εκδίδουν τιμολόγια μεγαλύτερης αξίας και να δηλώνουν υψηλότερα εισοδήματα. Για τον προσδιορισμό του Ελάχιστου Κόστους Κατασκευής Οικοδομών στις περιπτώσεις αυτές θα λαμβάνονται υπόψη οι τιμές εκκίνησης κόστους ανά τετραγωνικό μέτρο, οι οποίες αναπροσαρμόζονται με βάση τη μεταβολή του δείκτη κόστους κατασκευής κτιρίων της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος. Επίσης θα λαμβάνονται υπόψη μιας σειρά από συντελεστές ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου κτιρίου, όπως μέγεθος, ποιότητα και αριθμός όψεων.