«Ο Καζαντζάκης είχε μιλήσει για την πολιτική τού σήμερα»

«Στον Καπετάν Μιχάλη ο Καζαντζάκης έχει μηνύματα δυνατά και επίκαιρα που άπτονται της πολιτικής κατάστασης σήμερα» λέει ο Γιάννης Βόγλης που τον σκηνοθετεί
Είναι η τρίτη φορά που καταπιάνεται με τον «Καπετάν Μιχάλη» ο Γιάννης Βόγλης, αλλά η πρώτη που σκηνοθετεί τη μεταφορά του στο θεατρικό σανίδι. Και δεν το κάνει λόγω της ευκολίας εξαιτίας της προηγούμενης ενασχόλησής του με αυτό. «Έχει συμβολισμούς και μηνύματα διαχρονικά ο Καζαντζάκης στον “Καπετάν Μιχάλη”», τονίζει ο Γιάννης Βόγλης που σκηνοθέτησε την παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, κρατώντας τον- μικρό σε έκτασηρόλο του Σήφακα, πατέρα του Καπετάν Μιχάλη.

Χρονικά τοποθετημένη στην τουρκοκρατούμενη Κρήτη, μετά την επανάσταση του 1866, η ιστορία- «ελεγεία στην ελευθερία» τη χαρακτηρίζει ο ηθοποιός – έχει παράλληλες αναγνώσεις και δεν είναι μονοδιάστατη, εστιάζοντας μόνον στη σχέση των δύο βασικών προσώπων, του Καπετάν Μιχάλη και του Νουρήμπεη. «Τότε οι μεγάλες δυνάμεις κινούσαν τα νήματα, έταζαν στους υπόδουλους Έλληνες, αλλά κοιτούσαν τα συμφέροντά τους. Σήμερα η Ευρώπη δεν μας κατευθύνει, είμαστε εταίροι, αλλά λίγο στην άκρη», υποστηρίζει σκιαγραφώντας την πολιτική διάσταση που ενέχει το έργο του Καζαντζάκη.

Πόσος Καζαντζάκης απομένει όταν γίνεται θεατρικό έργο;

Αρκετός. Δεν κάναμε προσαρμογή αλλά διασκευή. Βαδίσαμε πάνω στη διασκευή του φιλόλογου Κωνσταντίνου Κολώτα, μια δουλειά πολύ υπεύθυνη στην οποία κράτησε δραματουργικά τη δομή της αρχαίας τραγωδίας. Διατήρησε τον κορμό της ιστορίας, τη σύγκρουση των ηρώων που, αν και αντίπαλοι, έχουν αρχές, αξίες. Κράτησε τη σχέση των δύο ηρώων που εκπροσωπούν δύο λαούς. Και μέσα

ΙΝFΟ

Ο «καπετάν Μιχάλης» του Νίκου Καζαντζάκη παίζεται στις 28 Αυγούστου στο αρχαίο θέατρο της Πάτρας, στις 6 Σεπτεμβρίου στο Βεάκειο και στις 9 στο Ηρώδειο.

από αυτή τη σχέση ο Καζαντζάκης περνά το μήνυμα της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών. Ο Καζαντζάκης ξέφευγε από το μέτρο της εποχής του, ήταν σε άλλο επίπεδο κι αυτό φαίνεται και μέσα από τη φράση του «δεν φοβάμαι τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, είμαι λεύτερος» που αντικατοπτρίζεται και στον «Καπετάν Μιχάλη». Βλέπουμε τον ήρωά του να μη φοβάται τον θάνατο διότι αυτός θα τον λευτερώσει.

Έχει καθαρή ματιά ένας ηθοποιός που σκηνοθετεί, πολύ δε περισσότερο όταν σκηνοθετεί τον εαυτό του;

Μα γι΄ αυτό τον λόγο επέλεξα να υποδυθώ τον πατέρα του καπετάν Μιχάλη, τον Σήφακα. Εμφανίζομαι σε μια σκηνή. Αν και ξέρω καλά το έργο αυτό, τις προηγούμενες φορές δεν αποπειράθηκα καν να συνδυάσω σκηνοθεσία και ερμηνεία. Πιστεύω πως αν κάνω και τα δύο κάποιο θα αδικήσω. Ηλικιακά θα ήταν ασύμβατο να εμφανιστώ ως Καπετάν Μιχάλης. Ο Νίκος Βερλέκης όμως έκρινα πως είναι στην κατάλληλη υποκριτικά στιγμή για τον ρόλο αυτό. Όπως επίσης και η Μαριάννα Πολυχρονίδη. Έχει μυαλό, ψάχνει και είναι συνειδητοποιημένο παιδί.

Κάπως έτσι με προλαβαίνει στο ερώτημα που ευλόγως θα σκεφτόταν οποιοσδήποτε, ότι δηλαδή εξαργυρώνει την τηλεοπτική επιτυχία («Της αγάπης μαχαιριά» του Αntenna, με θέμα μια ερωτική ιστορία και μια βεντέτα στην Κρήτη) των προηγούμενων δύο χρόνων. «Όχι, διότι αν ίσχυε κάτι τέτοιοι όλοι οι ηθοποιοί που παίζαμε στη σειρά θα ήταν και στον “Καπετάν Μιχάλη”», απαντά.

Στο πλαίσιο της περιοδείας του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης ο «Καπετάν Μιχάλης» τον Σεπτέμβριο θα κάνει στάση στο Ηρώδειο, για κάποιους χώρος σημαντικός, όχι όμως για εκείνον. «Το Ηρώδειο δεν μου λέει πολλά. Είναι ωδείο, όχι θέατρο. Θα ήταν διαφορετικά να λειτουργούσε το θέατρο του Διονύσου που επίσης είναι κάτω από την Ακρόπολη. Πάντως και μόνον ότι είναι κάτω από τον Ιερό Βράχο προσδίδει φόρτιση. Δεν συγκρίνεται όμως με την Επίδαυρο.
Επίδαυρος: η πεμπτουσία του θεάτρου

«Η πεμπτουσία του θεάτρου μας είναι η Επίδαυρος», λέει ο Γιάννης Βόγλης. «Διότι το αρχαίο θέατρο αυτό είναι ιερό, έχει μια κοσμική ενέργεια την οποία ο ηθοποιός θα πρέπει να τη δεχτεί και να την προσφέρει με τη σειρά του στον θεατή.

Είναι πολύ σημαντικό να το καταφέρει κανείς αυτό. Στην Επίδαυρο δεν πρέπει ο ηθοποιός να μπαίνει με φόβο αλλά με ανοιχτή την ψυχή ώστε να πάρει και να προσφέρει αυτή την ενέργεια. Ωστόσο οι χώροι που με συγκινούν είναι τα νταμάρια. Τα θέατρα του Βύρωνα, της Πετρούπολης, ένα άλλο στο Γαλάτσι. Έχουν περίεργη ενέργεια. Είναι πληγές αλλά μεταλλάσσονται και γίνονται τις νύχτες μαγικοί χώροι που προσωπικώς με κάνουν να αισθάνομαι δέος.