Χρήμα / Φορολογία

Εκτός ελέγχου έσοδα και δαπάνες

Πλήρης εκτροχιασμός έχει συντελεστεί στον φετινό προϋπολογισμό, ενισχύοντας τα σενάρια για έξοδο της κυβέρνησης από τη δημοσιονομική στενωπό με πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Τα δημόσια έσοδα παρουσιάζουν μαύρη τρύπα που σε ετήσια βάση υπολογίζεται- ούτε λίγο, ούτε πολύ- στα 2,8 δισ. ευρώ, ενώ στο σκέλος των δαπανών παρατηρείται πλασματική συγκράτηση με συνεχείς μεταφορές εξόδων στο μέλλον και λογιστικές αλχημείες.

Στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους μιλούν με βεβαιότητα για την αναγκαιότητα λήψης μέτρων, όπως αυξήσεις φόρων και έκτακτες περικοπές δαπανών, τα οποία προς το παρόν προσκρούουν στο προεκλογικό κλίμα που έχει διαμορφωθεί. Προσθέτουν, μάλιστα, ότι η λήψη μέτρων μετά τις εκλογές θα πρέπει να θεωρείται βέβαιη.

Τ α «αγκάθια»
Η βήμα προς βήμα ανάλυση της πορείας του προϋπολογισμού κατά το πρώτο 5μηνο του έτους αναδεικνύει τα «αγκάθια» αλλά και τα αδιέξοδα με τα οποία είναι αντιμέτωπο το οικονομικό επιτελείο:

● Ειδικότερα, στο φετινό 5μηνο τα τακτικά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση 5,4%, ενώ ο ετήσιος στόχος του προϋπολογισμού είναι αύξηση 7,2% και στο αντίστοιχο περυσινό διάστημα εμφάνιζαν αύξηση 6,7%.

● Ο ρυθμός αύξησης

Στελέχη του Γενικού Λ ογιστηρίου του Κράτους προβλέπουν με βεβαιότητα τη λήψη μέτρων, όπως αυξήσεις φόρων και έκτακτες περικοπές δαπανών

των τακτικών εσόδων συνεπάγεται υστέρηση 870 εκατομμυρίων ευρώ σε ετήσια βάση. ● Η δυνατότητα αναπλήρωσης του χαμένου εδάφους στο διάστημα που απομένει (Ιουνίου- Δεκεμβρίου), χωρίς τη λήψη πρόσθετων εισπρακτικών μέτρων, προϋποθέτει ότι ο ρυθμός αύξησης των τακτικών εσόδων θα ανέλθει στο 8,3%. Πρόκειται για στόχο εξαιρετικά δύσκολο.

● Τα συνολικά καθαρά έσοδα (τακτικά έσοδα, μείον επιστροφές φόρων, συν έκτακτα έσοδα) εμφάνισαν την περίοδο ΙανουαρίουΜαΐου αύξηση μόλις 1,5% και έναντι ετήσιου στόχου αύξηση 6,2%. Να σημειωθεί ότι στο αντίστοιχο διάστημα πέρυσι τα συνολικά έσοδα έτρεχαν με ρυθμό αύξησης 10,5%, περίπου όσο ήταν και ο ετήσιος στόχος.

Η αρνητική αυτή εξέλιξη οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους: Πρώτον, στο ότι- σε αντίθεση με πέρυσι- φέτος δεν έχουν προβλεφθεί έκτακτα έσοδα (πέρυσι πραγματοποιήθηκαν συνολικά 772 εκατ. ευρώ που δημιούργησαν υψηλή βάση σύγκρισης για φέτος) και δεύτερον, στο γεγονός ότι οι επιστροφές φόρων εμφανίζουν φέτος αύξηση 36,9%, ενώ ο ετήσιος στόχος του προϋπολογισμού είναι μείωση 7,2%!

Η υστέρηση
Με τα παραπάνω δεδομένα και με την προϋπόθεση ότι τα έσοδα θα εξακολουθήσουν να αυξάνονται καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους με τον ρυθμό που αυξήθηκαν στο πρώτο 5μηνο, οι συνολικές απώλειες εσόδων υπολογίζονται σε 2,27 δισ. ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν σε 1,1% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (πριν από την αναθεώρηση του ΑΕΠ). Πρόκειται για το άθροισμα της υστέρησης των τακτικών εσόδων (870 εκατ. ευρώ) περυσινών εκτάκτων εσόδων που λείπουν φέτος (772 εκατ. ευρώ), των 325 εκατ. ευρώ που εισπράχθηκαν πέρυσι από τη ΔΕΚΑ και της εκτιμώμενης υπέρβασης των επιστροφών φόρων κατά τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ.


Πλασματική ισορροπία

Στον κλάδο των δαπανών παρατηρείται μια πλασματικά ισορροπημένη εικόνα. Στο 5μηνο οι συνολικές δαπάνες του Δημοσίου εμφανίζουν αύξηση 6,3%, όσο είναι και ο στόχος του προϋπολογισμού για το σύνολο του έτους. Η επίδοση αυτή, όμως, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην τεχνητή συμπίεση των δαπανών για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και συγκεκριμένα των δαπανών για τόκους. Οι δαπάνες για τόκους εμφανίζουν στο 5μηνο μείωση 4,5% (ή 251 εκατ. ευρώ).

Ωστόσο, εγείρεται το ζήτημα πώς το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους καταφέρνει να μειώνει τις δαπάνες για τόκους, όταν το συνολικό δημόσιο χρέος διογκώνεται συνεχώς και τα επιτόκια ακολουθούν διεθνώς ανοδική πορεία. Το συνολικό δημόσιο χρέος (της κεντρικής κυβέρνησης) αυξήθηκε, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2007, κατά 9,1 δισ. ευρώ σε σχέση με τις 31/12/2006. Σε δωδεκάμηνη βάση, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 15,5 δισ. ευρώ. Επίσης, τα επιτόκια όλων των εκδόσεων ομολόγων και εντόκων γραμματίων του Δημοσίου έχει αυξηθεί μεσοσταθμικά τουλάχιστον κατά 50 μονάδες βάσεις (0,5%).

Γνώστες των δημοσιονομικών θεμάτων τονίζουν ότι η μείωση των δαπανών για τόκους μέσα σε αυτό το περιβάλλον επιτυγχάνεται μόνο με την ευρεία χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων (swap), μέσω των οποίων μεταφέρονται στους επόμενους προϋπολογισμούς πληρωμές τόκων. Τέλος, δεν έχει γίνει πρόβλεψη για την καταβολή επιπλέον 500 εκατ. ευρώ ως αναδρομική εισφορά της χώρας στην Ε.Ε. λόγω της αναθεώρησης του ΑΕΠ.
Νέο φορολογικό για μετοχές, συναλλαγές

Ακόμη δεν έχει στεγνώσει το μελάνι του οικονομικού επιτελείου στο νομοσχέδιο για τη φοροδιαφυγή, όμως το υπουργείο Οικονομικών άρχισε ήδη τη σύνταξη νέου φορολογικού νομοσχεδίου, το οποίο προγραμματίζεται να κατατεθεί στη Βουλή τον Οκτώβριο.

Πρόκειται για νομοσχέδιο το οποίο θα αφορά φόρους που επιβάλλονται στις συναλλαγές των φορολογουμένων, όπως είναι οι χρηματιστηριακές πράξεις, οι ασφαλιστικές συμβάσεις και οι μεταβιβάσεις ακινήτων.

Τ ι θα προβλέπει
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων, θα προβλέπει:

● Την κατάργηση, από την Πρωτοχρονιά του 2008, του χαρτοσήμου που επιβάλλεται στα ασφάλιστρα ζωής, αυτοκινήτου κ.λπ. Το χαρτόσημο στις ασφαλιστικές υπηρεσίες ανέρχεται σε 2,4% επί των ετήσιων ασφαλίστρων.

● Τη σταδιακή κατάργηση από την 1/1/2008 του φόρου που επιβάλλεται στις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Ο φόρος επιβάλλεται στην πώληση μετοχών και ανέρχεται σε 0,15% επί της αξίας των μετοχών που μεταβιβάζονται.

Να σημειωθεί ότι σε ανύποπτο χρόνο η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών έχει προαναγγείλει, παράλληλα με την κατάργηση του φόρου επί των χρηματιστηριακών συναλλαγών, και τη θέσπιση ενός «δικαιότερου» συστήματος φορολόγησης της μεταβίβασης μετοχών.

Αυτή η διατύπωση παραπέμπει στη θέσπιση συστήματος φορολόγησης των μετοχών που θα προσομοιάζει με συστήματα που ισχύουν στο εξωτερικό και συνδέουν το ύψος της φορολόγησης με τον χρόνο διακράτησης των πωλούμενων μετοχών. Για παράδειγμα, θα επιβάλλεται υψηλή φορολογία στις βραχυχρόνιες κερδοσκοπικές κινήσεις, ενώ θα απαλλάσσονται από τη φορολογία οι μετοχές που πωλούνται αλλά έχουν διακρατηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα από τον μέτοχο. Να σημειωθεί ότι ανάλογο σύστημα φορολόγησης έχει ήδη θεσπίσει η κυβέρνηση για τις μεταβιβάσεις ακινήτων με τον Φόρο Αυτόματου Υπερτιμήματος.

Στα ακίνητα
Εκτός από την κατάργηση του χαρτοσήμου ασφαλίστρων και του φόρου χρηματιστηριακών συναλλαγών, το υπουργείο Οικονομικών έχει προαναγγείλει και αλλαγές στους φόρους που επιβάλλονται στα συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων προς την κατεύθυνση της απλοποίησης. Έτσι, εξετάζεται μια σειρά τελών και φόρων που επιβάλλονται στη σύνταξη των συμβολαίων μεταβίβασης ακινήτων (κρατήσεις υπέρ Ταμείου Νομικών κ.λπ.) να συγχωνευθούν σε ένα ενιαίο τέλος. Το ίδιο εξετάζει η κυβέρνηση και όσον αφορά τα τέλη και τους φόρους που επιβάλλονται όχι στην απόκτηση αλλά στην κατοχή ακινήτων. Έτσι, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, το Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, ο συμπληρωματικός φόρος επί των ακινήτων και ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας θα συγχωνευθούν σε έναν ενιαίο φόρο κατοχής ακινήτων που θα βαρύνει όλους τους ιδιοκτήτες.