[ Πρόσωπα ] Προβλήματα μνήμης

Στις εκπομπές του, εντυπωσίαζε προσκεκλημένους και κοινό με την ικανότητά του να εντοπίζει στα βιβλία το απόσπασμα που ήθελε τη στιγμή που το ήθελε. Ποιος να πίστευε πως ο σπουδαίος Μπερνάρ Πιβό έχει πρόβλημα με τη μνήμη του…

Κι όμως, ο «πάπας της γλώσσας του Μολιέρου» δεν μπορεί να θυμηθεί πρόσωπα. «Παρουσίαζα επί 15 χρόνια τις εκπομπές Αpostrophes και ο κόσμος είχε πεισθεί πως διέθετα καταπληκτική μνήμη, όμως αυτό δεν ισχύει», λέει στη Ναταλί Σιμόν της «Λε Φιγκαρό». «Η μνήμη μου λειτουργεί πολύ καλά όταν είναι φρέσκια.

Μετά την ανάγνωση ενός βιβλίου, για παράδειγμα, επί οκτώ ημέρες μπορώ να βρίσκω τη σελίδα όπου είναι γραμμένη η τάδε φράση. Έτσι μπορούσα, όταν έκανα την εκπομπή, να βρίσκω με ακρίβεια που συχνά τρόμαζε τους συγγραφείς το τάδε απόσπασμα στο τάδε βιβλίο. Με διασκέδαζε το ότι οι άνθρωποι εντυπωσιάζονταν και πίστευαν πως έχω εξαιρετική μνήμη. Όμως κάποια στιγμή όλα αυτά τα συναισθήματα, αυτές οι εικόνες που γεννούσε η ανάγνωση, εξαφανίζονταν από το μυαλό μου». Η εξήγηση ανάγεται στην παιδική ηλικία του.

«Μετά τον πόλεμο προσβλήθηκα από το πρώτο στάδιο της φυματίωσης. Όταν ανέρρωσα, διαπίστωσα πως δεν είχα πια την ίδια μνήμη… Έπρεπε να πασχίζω, να καταβάλλω μεγάλη προσπάθεια». Τα χρόνια πέρασαν και οι μυθικές πλέον λογοτεχνικές τηλεοπτικές εκπομπές του (Αpostrophes, Βouillon de culture) χάρισαν στον Πιβό την παραπλανητική φήμη ενός ανθρώπου με ασυνήθιστα καλή μνήμη. Στην πραγματικότητα, η μνήμη του είναι τόσο κακή ώστε του δημιουργεί προβλήματα στην καθημερινότητά του. «Στα άρθρα ή στα βιβλία που γράφω, όταν κάνω μια παραπομπή, πρέπει οπωσδήποτε να την ελέγξω και, δύο φορές στις τρεις, θα έχω κάνει κάποιο λάθος. Βέβαια το πρόβλημα αυτό μου δίνει ένα πλεονέκτημα, με εμποδίζει να πέσω σ΄ ένα είδος ευκολίας, όπως να ξεκινάω ένα άρθρο μ΄ ένα τσιτάτο».

Ο Πιβό αισθάνεται θλίψη όταν κάποιος του λέει, «Δεν με αναγνωρίζετε, δεν πειράζει…». «Μια Κυριακή βράδυ, στο αεροδρόμιο του Χήθροου στο Λονδίνο- ήταν η εποχή που παρουσίαζα τις Αpostrophesβλέπω έναν κύριο να έρχεται προς το μέρος μου και να μου δίνει το χέρι. Αντιλαμβάνομαι πως τον ξέρω, αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ ποιος είναι. Με ρωτάει: “Δεν με θυμάστε;”. Απαντώ “Όχι”. Μου λέει: “Μα ήμουν προσκεκλημένος σας την Παρασκευή το βράδυ στο πλατό των Αpostrophes…”». Ωστόσο έχει μάθει να ζει με το «ελάττωμά» του. «Εδώ και 15 χρόνια προειδοποιώ όσους συναντώ πως δεν θα τους αναγνωρίσω όταν τους ξαναδώ. Πολλοί νομίζουν πως πρόκειται για σνομπισμό, για υπεροψία… Πόσες φορές δεν πλήγωσα ανθρώπους εξαιτίας της ελαττωματικής, πορώδους μνήμης μου. Ξεχνάω την ήρεμη ζωή, όλα όσα δεν έχουν σημαδευτεί από χαρά ή θλίψη. Είναι σαν αναπηρία και με την ηλικία επιδεινώνεται…».