[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] «Ενός λεπτού μαζί»

Με πρωτοβουλία της Ντόρας Μπακογιάννη, 34 πρόσωπα των γραμμάτων και των τεχνών κλήθηκαν να διαλέξουν τι κρατούν και τι αφήνουν για την Ελλάδα του 2007. Οι απαντήσεις είχαν ένα ξεχωριστό ενδιαφέρον. Ακόμη και αν δεν φανερώθηκε τι πιστεύει ο καθένας μας αλλά τι θέλει να δηλώσει ότι πιστεύει, καθώς ενεργοποιήθηκε και εδώ η τόσο γνώριμη στα ερωτηματολόγια τάση συμμόρφωσης προς τις εικαζόμενες προσδοκίες εκείνου που θέτει τα ερωτήματα.

Σε κάθε περίπτωση, οι 34 απαντήσεις λειτούργησαν σαν μια μαγιά που με παρότρυνε σε μια εκ των υστέρων συμπύκνωση και τακτοποίηση ατάκτως ειρημένων μέσα μου σκέψεων. Δίχως τη δέσμευση τού «ενός λεπτού» μέσα στη λελογισμένη ευρυχωρία των 700 λέξεων, ιδού τι θα κρατούσα και τι θα άφηνα για την Ελλάδα του μέλλοντός μας: Θα άφηνα τα βλέμματα που έχουν πάψει να είναι ανθρώπινα και θυμίζουν βλέμμα αρπακτικού όρνεος. Αν παρατηρήσεις μέσα στις κόρες, θα δεις να λάμπει μια σπίθα. Η σπίθα είναι φράγκα, ευρώ. Θα άφηνα πίσω μου αυτή τη σπίθα. Καλύτερο το σκοτάδι.

Θα άφηνα τους Ελληναράδες που είναι ψωνισμένοι- ελλείψει άλλου τι- με το ένδοξο παρελθόν τους. Θα άφηνα όμως και τους αντεστραμμένους ανθελληναράδες, για τους οποίους Ελλάδα σημαίνει ό,τι ακριβώς και Τουρκία ή Γροιλανδία.

Θα άφηνα αυτούς που είναι έτοιμοι να δώσουν στο παζάρι τη μάνα, τον γιο, τους και μάλιστα σε τιμή ευκαιρίας. Ταυτόχρονα εξαπολύουν μύδρους καθαροφροσύνης και εντιμότητας. Όσους περιφρονούν τον διαφορετικό, χλευάζουν τον αδύναμο, είναι ανάλγητοι με τον αναξιοπαθούντα, υποκριτές και δήθεν αλληλέγγυοι με τον πόνο του άλλου, φθονεροί με την επιτυχία του.

Όλους όσοι κερδίζουν μια ψευδοασφάλεια μέσα από την καταστολή, την τιμωρία και τη μεγαλύτερη αστυνόμευση. Όσους στο όνομα δήθεν των θεσμών ικανοποιούν διαστροφικές τάσεις εκδίκησης και μισαλλοδοξίας.

Εκείνους που ξεκινούν με τη φράση «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…».

Όσους πωρώνονται μπροστά στην τηλεόραση με τη θεαματικοποίηση του πόνου και το small talk να υποδύεται την ενημέρωση.

Όσους κλείνουν την πόρτα και τρώνε, ρεύονται, αφοδεύουν. Τι κι αν έξω γίνεται χαμός; Δεν τους μέλλει. Ο πόλεμος επειδή είναι έξω από την καμαρούλα ή το μέγαρό τους είναι σαν να μην υπάρχει.

ΘΑ ΚΡΑΤΟΥΣΑ

τη φοιτήτριά μου τη Μαρία, που δεν μπορεί να περπατήσει.
Ανάπηρη, με χίλια ζόρια έρχεται στο πολυπαθές Πάντειο- έδωσε εξετάσεις και μπήκε πρώτη

Όλους εκείνους που η μιζέρια, το συνεχές παράπονο, η μεμψιμοιρία, η ανημποριά είναι το ψωμί και η τροφή τους.

Όλους εκείνους που όταν βλέπουν αρνάκι στην εξοχή σκέφτονται κοψίδι στο ταψί.

Όσους «αγαπούν» τους άνεργους, τους ψυχικά άρρωστους, τους εξαρτημένους κ.λπ. λογαριάζοντας πόσα θα τσεπώσουν από προγράμματα κατάρτισης, αποασυλοποίησης, επανένταξης κ.λπ.

Όλους εκείνους που ως μόνο όνειρο έχουν το όνειρο της αρπαχτής. Μεγαλώνουν και πεθαίνουν με αυτό. Και το χειρότερο, κληροδοτούν στα παιδιά τους την ευσέβεια στη θρησκεία της αρπαχτής.

Θα άφηνα τους Ιαβέρηδες που δεν θα αυτοκτονήσουν ποτέ και θα κυνηγoύν εσαεί έναν Γιάννη Αγιάννη.

Θα άφηνα τις μεγάλες, κακοποιημένες, κενές νοήματος λέξεις που κατακλύζουν τον δημόσιο βίο. Και τα πανεπιστήμια όταν ως «επιχειρήσεις γνώσεων» αδυνατούν να εμπνεύσουν και πνέουν τα λοίσθια της αξιοπιστίας τους.

Όμως θα κράταγα ως γιατρικό σε όλα αυτά τα άθλια ένα σωρό υψηλά που εις μάτην όλων των καιρών, εις μάτην όλων των εποχών είναι εδώ! Υπάρχουν!

Θα κρατούσα, λοιπόν, τη φοιτήτριά μου τη Μαρία. Τη Μαρία που δεν μπορεί να περπατήσει. Ανάπηρη, με χίλια ζόρια έρχεται στο πολυπαθές Πάντειο και που αρνήθηκε να μπει δίχως εξετάσεις με το σύστημα της ποσόστωσης στο Τμήμα Ψυχολογίας. Θέλω να διαγωνισθώ όπως οι άλλοι, είπε. Δεν θέλω ειδική μεταχείριση. Έδωσε εξετάσεις και μπήκε πρώτη. Δεν το πούλησε. Δεν το αντάλλαξε. Απλώς το έκανε. Θα κρατούσα όλα τα νέα παιδιά που αντιστέκονται, ελπίζουν, υπερβαίνουν κάθε μέρα τις ανυπέρβλητες δυσκολίες μιας ζωής που ολοένα και λιγότερο θυμίζει ζωή.

«Σσσστ… μην κάνετε θόρυβο, θα ξυπνήσουν οι συνειδήσεις!!». Θα κρατούσα τα γκράφιτι στους τοίχους. Λένε τρομερές αλήθειες όπως και τα μπλογκ των νέων στο Διαδίκτυο.

Θα κρατούσα όλους εκείνους που δεν συνθηκολογούν με την καμένη Πάρνηθα. Που το καμένο έλατο είναι σαν να συνέβη μέσα στην κάμαρά τους. Που προσβλέπουν σε μια κατάφυτη Ελλάδα, όχι σαν ουτοπία, αλλά σαν μια δυνατότητα πραγμάτωσης που ξεκινά την ίδια ακριβώς στιγμή που ενσκήπτει η καταστροφή. Θα κρατούσα όλους τους νέους που τόσα χρόνια μετά τον ντεμοντέ Μάη του ΄68 υποστηρίζουν ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός και ότι η ευτυχία θα είναι η εκδίκησή τους. Οι έρωτες και οι επαναστάσεις θα ανθίζουν. Θάνατος πουθενά.

Θα κρατούσα την αφιλόκερδη στοργή και καλοσύνη των απλών αλλά και λιγότερο απλών συνανθρώπων μου.

Τέλος, θα κρατούσα για την Ελλάδα το χαμόγελο της Χρυσάνθης, 11 μηνών βρέφος, που χαμογελά και ανοίγουν οι ουρανοί! Είμαστε καταδικασμένοι να είμαστε αισιόδοξοι. Αυτή η καταδίκη είναι ο παράδεισός μας. Από αυτόν τον παράδεισο δεν θα μας διώξουν ποτέ.

Εν κατακλείδι, κρατώ για την Ελλάδα αυτόν τον παράδεισο!

HΦωτεινή Τσαλίκογλου είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.