Μουσική

«Ο Καζαντζίδης με ωρίμασε»

Οι «Ήχοι του Κόσμου» (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών) μας φέρνουν σε επαφή με μακρινές μουσικές γειτονιές. Εκεί, ο τυφλός Τούρκος ακορντεονίστας Μουαμέρ Κετέντζογλου παίζει το δικό του ζεϊμπέκικο
Μόλις είχε αρχίσει τη σχολική χρονιά στη Σχολή Τυφλών της Σμύρνης και κάποιος του χάρισε ένα 45άρι που απ΄ τη μια είχε τη «Μαντουμπάλα» κι απ΄ την άλλη «Το τελευταίο βράδυ μου».

«Στο σώμα μου», θυμάται, «καρφώθηκαν μεθυστικά βέλη. Ήταν γνώριμα τα αρώματα, απ΄ τη διπλανή γειτονιά έρχονταν… Αργότερα, στα φοιτητικά μου χρόνια, κατάφερα να αποκτήσω σχεδόν όλα τα τραγούδια του Καζαντζίδη και ευτυχώς ήμουν αρκετά αθώος για να μη συσχετίσω αυτά τα ακούσματα με τον πόλεμο που διεξαγόταν τότε στην Κύπρο».

ΙΝFΟ

Το Σάββατο στο «Σχολείον» (Πειραιώς 52), στις 21.00. Εισιτήρια: 20, 10 ευρώ. Απόψε στον ίδιο χώρο η κουρδικής καταγωγής Αynur, αύριο o Κούρδος δεξιοτέχνης του ταμπούρ απο το Ιράν Αli Αkbar Μoradi και την Κυριακή μουσική και χορός των περιστρεφόμενων δερβίσηδων από το Ιnstambul Μusic & Sema Group.

Ο Μουαμέρ Κετέντζογλου, ο τυφλός ακορντεονίστας που θα δούμε και θα ακούσουμε το Σάββατο 21 Ιουλίου στο «Σχολείον» μαζί με το Ζeybek Εnsemble στο πλαίσιο της σειράς του Φεστιβάλ Αθηνών «Ήχοι του Κόσμου», γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σμύρνη, μια περιοχή όπου ανθούσαν μουσικές τις οποίες μοιράζονταν Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι και Εβραίοι.

Η πρώτη του μεγάλη αγάπη ήταν το ρεμπέτικο και το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, ενδιαφέρον που σιγά σιγά επεκτάθηκε και στη βαλκανική μουσική. Το πρώτο του άλμπουμ το 1993 ήταν ελληνικό («Λατρεμένα Ακρογιάλια»)- περιελάμβανε παλιά και σύγχρονα ελληνικά κομμάτια- ενώ λίγο αργότερα ερεύνησε και μελέτησε το ρεμπέτικο και έκανε δύο συλλογές (όλα σε παραγωγή της γνωστής ετικέτας Κalan Ρroductions).

Η δύναμη όμως της μουσικής του όταν παίζει κι όταν τραγουδάει έχει σχέση με τη δίψα του να ερευνήσει και να καταδυθεί στις ρίζες παραδοσιακών ακουσμάτων από διάφορες γωνιές του πλανήτη: ρεμπέτικο, λαϊκό, Κλέζμερ (εβραϊκό), μουσική απο το Αζερμπαϊτζάν, από τη Γεωργία, τα Βαλκάνια κ.α. είναι μουσικές που έχει κατά καιρούς ερευνήσει και καταγράψει σε δίσκους· μια διαρκής αναζήτηση πάνω σε μουσικές του κόσμου και εν ενεργεία μουσικούς, αναζήτηση που εμπλούτισε τις γνώσεις του και έχει διευρύνει τους ορίζοντές του δίνοντάς του και μια βαθύτερη γνώση πάνω στις σχέσεις των μουσικών των Βαλκανίων, των ακτών της Μεσογείου και της Ανατολίας.

Το 2001 ηχογράφησε το άλμπουμ «Κaranfilin Μoruna- Τhe Ζeybeks of Αsia Μinor» («Οι ζεϊμπέκηδες της Μικράς Ασίας») σε συνεργασία με τον διακεκριμένο Τούρκο συνθέτη και μουσικό Cengiz Οnural. Πρόκειται για έναν εξαιρετικό δίσκο που δεν αποτυπώνει μόνο παραδοσιακά ελληνικά και τουρκικά ζεϊμπέκικα παιγμένα από παραδοσιακούς μουσικούς, αλλά περιέχει κι ένα πλούσιο ένθετο βιβλιαράκι όπου υπάρχουν στοιχεία και λεπτομέρειες για τη φόρμα του ζεϊμπέκικου.

Ειδικευμένος στη μουσική παράδοση των Βαλκανίων και της δυτικής Ανατολίας, ο Κετέντζογλου εμφανίζεται σε συναυλίες, συναντήσεις, φεστιβάλ και με τα δύο σχήματα που έχει απο το 1997: το Βalkan Journey Εnsemble (παίζει μουσικές από Ελλάδα έως και Τσεχία!) και το Ζeybek Εnsemble με το οποίο έχει εμφανισθεί πολλές φορές και στα μέρη μας (πέρυσι στο Φεστιβάλ Αθηνών). Το σχήμα αποτελείται απο ακορντεόν, κιθάρα, βιολί, κρουστά και ούτι και το ρεπερτόριο δεν είναι άλλο από μουσικές της Μικράς Ασίας, λαϊκά τουρκικά και ελληνικά τραγούδια, ρεμπέτικα και ζεϊμπέκικα (τα οποία παίζονται με έναν ιδιαίτερα δωρικό τρόπο).


«Άκουγα ελληνικό ραδιόφωνο»

Η ενδιαφέρουσα μουσική διαδρομή του Τούρκου ακορντεονίστα και ερευνητή Μουαμέρ Κετέντζογλου πηγάζει και από τον πλούτο των μουσικών παραδόσεων που τον συνόδευαν από παιδί. «Άκουγα πολύ ραδιόφωνο, ελληνικό ραδιόφωνο, όταν ήμουν στη Σμύρνη», λέει. Κι εκείνη η πρώτη ανάμνηση απ΄ το 45άρι με τη φωνή του Καζαντζίδη, όταν ήταν ακόμη στο Δημοτικό, παραμένει ζωντανή… «Δεν άκουσα ποτέ εύθυμα τραγούδια από τον Καζαντζίδη. Υπήρχε μόνο θλίψη και πίκρα. Τα τραγούδια αυτά όμως με ωρίμασαν, μου έμαθαν να αντέχω στις δυσκολίες…».


Πρέσπες της ειρήνης, του διονυσιασμού, του κρασιού, του τραγουδιού

Από τον Άγιο Αχίλλειο Πρεσπών και τα χαλάσματα της ομώνυμης βασιλικής αρχίζουν αύριο- για πρώτη φορά στον μήνα Ιούλιο στα 18 χρόνια του θεσμού- οι πολιτιστικές εκδηλώσεις «Πρέσπες: 18 χρόνια πλους ονείρου». Τον κύκλο εκδηλώσεων ανοίγει η Χαρούλα Αλεξίου με συναυλία στο νησάκι της μικρής Πρέσπας.

Το Σάββατο το επίκεντρο των εκδηλώσεων μετατοπίζεται στη λίμνη Βεγορίτιδα και το χωριό Πάτελι για μια βραδιά διονυσιακού χαρακτήρα, καθώς η περιοχή ως οινοπαραγωγός φημίζεται για τα εξαίρετα κόκκινα κρασιά, τις περίφημες ξινόμαυρες ποικιλίες που σωρηδόν μαζεύουν τα βραβεία στο εξωτερικό. Πρωτοστατούν στο μουσικό γλέντι οι Ευανθία Ρεμπούτσικα, Παναγιώτης Καλατζόπουλος και Έλλη Πασπαλά.

Την επομένη στην κεντρική πλατεία της Φλώρινας είναι προγραμματισμένη συναυλία του Χρυσόστομου Σταμούλη με τίτλο «Το τραγούδι του ερωδιού» με ερμηνευτές τους Γεράσιμο Ανδρεάτο, Λιζέτα Καλημέρη. Το έργο γράφηκε με αφορμή το λεύκωμα «Πρέσπα: Ο τόπος της εύλαλης σιωπής», έκδοση της Μητρόπολης Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας.

Τη Δευτέρα στο μαρτυρικό Λέχοβο, σε υψόμετρο 800 μέτρων, μέσα στο δάσος, θα δώσουν συναυλία οι Οnirama. Σε ημερομηνία που θα καθοριστεί αργότερα, και στη Μελίτη, πρωτεύουσα του ομώνυμου δήμου, οι εκδηλώσεις θα κλείσουν με συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου, με τον Μανώλη Μητσιά και τον Γιάννη Κούτρα, που θα μας εξηγήσουν τη σημασία τού να ζούμε «Υπέροχα μονάχοι»… Αξίζει να σημειωθεί πως στις Πρέσπες υπογράφηκε η συνθήκη για το Βαλκανικό Πάρκο και στη Φλώρινα υπογράφηκε μεταξύ των υπουργών Πολιτισμού των βαλκανικών χωρών πρωτόκολλο για τη διέλευση της Ολυμπιακής Φλόγας. Στις Πρέσπες, εξάλλου, έγινε η συνάντηση 35 Ολυμπιονικών για την Ολυμπιακή Εκεχειρία λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας αλλά και η αναγγελία της υποψηφιότητας του Μίκη Θεοδωράκηγια το Νόμπελ Ειρήνης. Ο ίδιος ο συνθέτης συμβολικά είχε διευθύνει τη Συμφωνική Ορχήστρα του Βελιγραδίουστην πρώτη της έξοδο μετά την επιβολή του εμπάργκο, δίνοντας έναν άλλο τόνο ειρήνης στην ταραγμένη περιοχή.

ΙΝFΟ

Πληροφορίες τηλ. 23850-51.435.