[ Πρόσωπα ] Το άγαλμα του βασιλιά Σαλμανασάρ

«Το σκοτάδι δεν μπορεί να διώξει το σκοτάδι, μόνο το φως το μπορεί»: τη ρήση του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο πρώην διευθυντής του Εθνικού Μουσείου της Βαγδάτης την έχει κρεμασμένη στον τοίχο του γραφείου του.

Εδώ και επτά μήνες, ο Ιρακινός αρχαιολόγος Ντόνι Τζωρτζ και η οικογένειά του προσπαθούν να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι χριστιανοί και από τους λίγους που κατάφεραν να πάρουν βίζα για τις ΗΠΑ. Έφυγαν εσπευσμένα πέρυσι από τη Βαγδάτη, μόνο με μερικές βαλίτσες, όταν βρήκαν στο γραμματοκιβώτιό τους έναν φάκελο με μια σφαίρα για τον 17χρονο γιο τους, που είχε κατηγορηθεί ότι βλασφήμησε το Ισλάμ και ότι ενοχλούσε νεαρές μουσουλμάνες…

Επί μήνες πριν φύγει από τη Βαγδάτη, ο 56χρονος αρχαιολόγος οδηγούσε έχοντας πάντα ένα όπλο κάτω από το κάθισμά του. «Οι χριστιανοί δέχονται επιθέσεις τόσο από τους σουνίτες όσο και από τους σιίτες», εξηγεί. Το μουσείο, το έχει σφραγίσει με τσιμεντένιους τοίχους. Ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο να εργάζεται κανείς εκεί, ενώ αδυνατούσε επίσης να συνεργαστεί με τους υπεύθυνους του υπουργείου Τουρισμού, που ελέγχεται από τον ριζοσπάστη σιίτη ηγέτη Μοκτάντα Σαντρ. «Δεν ξέρουν τίποτε για αρχαιολογία, για αρχαιότητες, τίποτε απολύτως», είχε δηλώσει πέρυσι γι΄ αυτούς. Μόλις τον ζήτησε το Πανεπιστήμιο Στόνι Μπρουκ, στο Λονγκ Άιλαντ, δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά. Σήμερα διδάσκει αρχαιολογία και διευθύνει ένα σεμινάριο για την «αμερικανική κατοχή στο Ιράκ»: «Πολλοί φοιτητές πιστεύουν πως ζούμε σε σκηνές: τους λέω πως είχαμε μία από τις καλύτερες συμφωνικές ορχήστρες στη Μέση Ανατολή, ζωγράφους, ηθοποιούς!». Πάντως δηλώνει ευτυχής στις ΗΠΑ: «Το κύριο είναι η ασφάλεια. Στα άλλα, προσαρμόζεται κανείς». Ο μικρότερος γιος του πηγαίνει πολύ καλά στο σχολείο, η κόρη μπήκε στην Ιατρική, ο μεγάλος σπουδάζει γραφίστας. Όμως η καρδιά του Τζωρτζ και των δικών του βρίσκεται στη Βαγδάτη. Επί 30 χρόνια έχει δουλέψει σ΄ όλους τους αρχαιολογικούς τόπους του Ιράκ και έγινε παγκοσμίως γνωστός για τον ζωτικό ρόλο του στην ανάκτηση αρχαιοτήτων που λεηλατήθηκαν. Λέει πως το μουσείο έχασε 15.000 κομμάτια, εκ των οποίων τα 4.000 έχουν βρεθεί, κυρίως στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, πως η Τουρκία και το Ιράν είναι οι μοναδικές χώρες που αρνούνται να συνεργαστούν. Μάλιστα μερικά κομμάτια απλώς επεστράφησαν- όπως το πέτρινο άγαλμα του βασιλιά Σαλμανασάρ της Ασσυρίας, του 8ου αιώνα π.Χ. «Το είχαν πάρει δύο νεαροί κατά τη λεηλασία, πήραν στα σπίτια τους εννέα πολύ ωραία κομμάτια», εξηγεί ο δρ Τζωρτζ. «Μετά ήρθαν και μας είπαν, ΄΄μη ρωτάτε ονόματα και διευθύνσεις. Ήμασταν στο μουσείο κατά τη λεηλασία. Λυπηθήκαμε που δεν μπορούσαμε να τη σταματήσουμε΄΄. Αποφάσισαν λοιπόν να πάρουν πράγματα και να τα φέρουν πίσω όταν θα ήταν ασφαλές και το έκαναν».