Χρήμα – Προϋπολογισμός

Τρικ με τη ΔΕΚΑ για να μειωθεί το έλλειμμα

Έλεγαν ότι θα την καταργήσουν, αλλά τελικά εξελίχθηκε σε αγαπημένο όχημα δημιουργικής λογιστικής της κυβέρνησης. Για την «αμαρτωλή», όπως την αποκαλούσαν προεκλογικά σημερινά κυβερνητικά στελέχη, Δημόσια Επιχείρηση Κινητών Αξιών (ΔΕΚΑ) ο λόγος, που το 2006 έδωσε στο Δημόσιο

Ο ισολογισμός της ΔΕΚΑ Α.Ε. αναδεικνύει βήμα προς βήμα τα λογιστικά τεχνάσματα που έφερναν ζεστό χρήμα στο δημόσιο ταμείο

με επιτηδευμένο μαγείρεμα του ισολογισμού της, ούτε λίγο ούτε πολύ, 325 εκατ. ευρώ, τα οποία μείωσαν τεχνητά το έλλειμμα κατά περίπου 0,2% του ΑΕΠ.

Με αυτό το «δώρο» της ΔΕΚΑ, καθώς και με άλλα λογιστικά τερτίπια, το υπουργείο Οικονομίας «κατάφερε» να ρίξει το έλλειμμα στο 2,6% και να πετύχει την έξοδο της οικονομίας από την κοινοτική επιτήρηση.

Και το κερασάκι στην τούρτα: τα έσοδα της ΔΕΚΑ που δόθηκαν για τη μείωση του ελλείμματος προέρχονται από πωλήσεις μετοχών της Εμπορικής Τράπεζας, πολλές από τις οποίες είχαν αγοραστεί κατά την προεκλογική περίοδο του 2000. Πρόκειται για αγορές μετοχών που από παράγοντες της Ν.Δ. έχουν ονομαστεί «σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου», ενώ τα τότε υπηρεσιακά στελέχη της εταιρείας βρίσκονται αυτήν την περίοδο για δεύτερη φορά (την πρώτη απηλλάγησαν) κατηγορούμενοι για πρόκληση ζημιάς στο Δημόσιο, σε μια δίκη που από πολλούς χαρακτηρίζεται πολιτική.

Τ α τεχνάσματα
Ο ισολογισμός της ΔΕΚΑ Α.Ε. αναδεικνύει βήμα προς βήμα τα λογιστικά τεχνάσματα που χρησιμοποίησαν οι ιθύνοντές της προκειμένου να φέρουν ζεστό χρήμα στο δημόσιο ταμείο και να συμπιέσουν το έλλειμμα. Τα βήματα ήταν συγκεκριμένα:

1 Εντός του 2006 μειώνεται κατά 212 εκατομμύρια ευρώ το αποθεματικό της εταιρείας. Ποιο είναι αυτό το αποθεματικό; Είναι οι μετοχές κρατικών εταιρειών που έχουν εκχωρηθεί στη ΔΕΚΑσυνήθως δωρεάν- από το Δημόσιο. Το αποθεματικό αυτό, βάσει των κανόνων της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, θα έπρεπε να επιστραφεί στο Δημόσιο και να διατεθεί για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Αυτό όμως δεν γίνεται.

2Τον Αύγουστο του 2006 πραγματοποιείται η πλήρης αποκρατικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας με την πώληση των μετοχών που κατείχε η ΔΕΚΑ στους Γάλλους της Credit Αgricole. Η ΔΕΚΑ πουλά στους Γάλλους 9,7 εκατ. μετοχές της Εμπορικής. Από αυτές οι περίπου 1,7 εκατ. μετοχές είχαν αγοραστεί από τη ΔΕΚΑ κατά την προεκλογική περίοδο του 2000. Από την πώληση προκύπτουν κέρδη για τη ΔΕΚΑ 157 εκατ. ευρώ. Συνολικά, δηλαδή, η ΔΕΚΑ στα τέλη του 2006 βρίσκεται με ένα απόθεμα περίπου 350 εκατ. ευρώ από μείωση αποθεματικών και πωλήσεις μετοχών.

Ο γόρδιος δεσμός για το οικονομικό επιτελείο είναι με ποιον τρόπο θα το μεταφέρει στο σκέλος των τακτικών εσόδων του προϋπολογισμού για να μειώσει το έλλειμμα.

Η «λύση»
Η λύση που επιλέγεται είναι πολύ «προχωρημένη». Διενεργείται φορολογικός έλεγχος στη ΔΕΚΑ από το Διαπεριφερειακό Ελεγκτικό Κέντρο του υπουργείου Οικονομικών, κατά τη διάρκεια του οποίου «διαπιστώνεται» ότι η εταιρεία θα έπρεπε να καταβάλει αναδρομικά στο Δημόσιο χαρτόσημο και άλλους φόρους, προσαυξήσεις και πρόστιμα από συναλλαγές προηγούμενων ετών ύψους 325 εκατ. ευρώ. Στον ισολογισμό αναφέρονται ως Έξοδα Προηγούμενων Χρήσεων. Το απόθεμα βαφτίζεται έτσι έξοδο και καταβάλλεται με τη μορφή φόρου, δηλαδή τακτικού εσόδου, στο Δημόσιο! Το Δημόσιο εισπράττει τα χρήματα και μειώνει το έλλειμμα του προϋπολογισμού κατά περίπου 0,2%.
Δύο «λεπτομέρειες» εκθέτουν τους εμπνευστές

Υπάρχουν, όμως, κάποιες λεπτομέρειες που εκθέτουν τους εμπνευστές της συγκεκριμένης λογιστικής αλχημείας. Με βάση τη φορολογική νομοθεσία, οι συναλλαγές μεταξύ του Δημοσίου απαλλάσσονται από χαρτόσημο. Στην προκειμένη περίπτωση, η ΔΕΚΑ θεωρήθηκε από το υπουργείο Οικονομικών ως ιδιωτική εταιρεία ανεξάρτητη από το Δημόσιο, προκειμένου να γίνει εφικτός ο καταλογισμός χαρτοσήμου. Αυτό, όμως, έρχεται σε πλήρη αντίφαση με το όλο σκεπτικό των στελεχών της Ν.Δ. που πασχίζουν για την καταδίκη των πρώην στελεχών της ΔΕΚΑ αναφορικά με τις αγορές μετοχών κατά την προεκλογική περίοδο του 2000. Υποστηρίζουν ότι η ΔΕΚΑ είναι αναπόσπαστο κομμάτι του Δημοσίου, το οποίο και ζημιώθηκε από τις αγορές των μετοχών. Υπάρχει και μια δεύτερη λεπτομέρεια, που έχει τη δική της σημασία. Ο ισολογισμός της ΔΕΚΑ, όπως και όλοι οι ισολογισμοί, φέρει την υπογραφή ορκωτού ελεγκτή. Ποιος είναι αυτός ο ελεγκτής; Κατά διαβολική σύμπτωση, είναι ο ίδιος ελεγκτής που στην πρώτη δίκη της ΔΕΚΑ συνέταξε και παρουσίασε έκθεση στο δικαστήριο, με την οποία ισχυριζόταν «με στοιχεία» ότι η εταιρεία ζημιώθηκε από τις αγορές μετοχών κατά την προεκλογική περίοδο του 2000.


Μετά τα «ασημικά», η σειρά των «χρυσαφικών»

Τα «ασημικά» του κράτους τελείωσαν. Η κυβέρνηση μειώνει τους ρυθμούς και παίρνει ανάσα για να ετοιμάσει τη «νέα γενιά αποκρατικοποιήσεων», όπως την ονομάζουν τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, η οποία αποτελείται από περιουσιακά στοιχεία λιγότερο παραδοσιακά από τις ΔΕΚΟ. Έτσι επαναφέρει μια ιδέα της προηγούμενης κυβέρνησης, τις ιδιωτικοποιήσεις λιμανιών και αεροδρομίων, που όμως είναι δύσκολη στην εφαρμογή της, και γι΄ αυτόν τον λόγο αναμένεται να πάρει χρόνο. Το σχέδιο θα αρχίσει να υλοποιείται την επόμενη τετραετία, εφόσον επανεκλεγεί, φυσικά, η Νέα Δημοκρατία.

Κορυφαίο περιουσιακό στοιχείο- «χρυσαφικό» θα λέγαμε, και όχι απλώς «ασημικό» – παραμένει φυσικά η ΔΕΗ και ο κ. Αλογοσκούφης ήταν και είναι ένθερμος οπαδός της ιδιωτικοποίησής της. Όμως κι αυτή θέλει τον χρόνο της και, πριν απ΄ όλα, θέλει τη σύμφωνη γνώμη των άλλων υπουργών της κυβέρνησης, οι οποίοι μέχρι στιγμής δεν έχουν δείξει να την παρέχουν.

Πωλείται η Πάρνηθα
Μπορεί ο κ. Αλογοσκούφης να κήρυξε τη λήξη

info

Το οικονομικό επιτελείο ουσιαστικά επιστρέφει στα σχέδια που είχε καταστρώσει την προηγούμενη τετραετία η κυβέρνηση Σημίτη και το δικό της οικονομικό επιτελείο

του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων την περασμένη Τετάρτη, όμως άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει, μέχρι το τέλος του έτους, η ιδιωτικοποίηση των καζίνων, όπως είπε. Στην πραγματικότητα πρόκειται για δύο ιδιωτικοποιήσεις: του καζίνου της Πάρνηθας και του καζίνου της Κέρκυρας.

Τυπικά η ιδιωτικοποίηση του καζίνου της Κέρκυρας βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται σύντομα η εισήγηση της ΕΤΑ (Εταιρεία Τουριστικών Ακινήτων) στην οποία ανήκει, για να γίνει η προκήρυξη. Πρόκειται για σύμβαση παραχώρησης της εκμετάλλευσης του καζίνου, η οποία θα αφορά είτε το σύνολο της εταιρείας είτε ένα ποσοστό και το μάνατζμεντ, όπως γίνεται με το καζίνο της Πάρνηθας τώρα.

Στην περίπτωση της Πάρνηθας, όμως, έχει ουσιαστικώς ληφθεί η πολιτική απόφαση να πωληθεί το ποσοστό του Δημοσίου (49%) σε ιδιώτη, την ΒC Ρartners- η οποία έχει σήμερα το μάνατζμεντ- εφ όσον ενδιαφέρεται. Στην Πάρνηθα συμμετέχει επίσης με μικρό ποσοστό και η Τεχνοδομική, η οποία σκέφτεται να πουλήσει κι αυτή το μερίδιό της στην ΒC Ρartners. Ας σημειωθεί ότι το συμβόλαιο με τις δύο εταιρείες λήγει το 2012, αλλά υπάρχει option για το 2008, με δυνατότητα πρώτης άρνησης από την ΒC Ρartners. «Το Δημόσιο δεν έχει λόγο να είναι “καζινάς”» λέει χαρακτηριστικά στέλεχος του οικονομικού επιτελείου. Άλλωστε, προσθέτει, ούτως ή άλλως το Δημόσιο εισπράττει από τη φορολογία το 36% των εσόδων των καζίνων.

Α ναβάλλεται η ΑΤΕ
Αντίθετα με τα καζίνα, των οποίων η ιδιωτικοποίηση φαίνεται ότι έχει δρομολογηθεί, διαψεύδονται από αρμόδιες πηγές του υπουργείου Οικονομίας οι πληροφορίες για περαιτέρω μετοχοποίηση της ΑΤΕ. Ο λόγος είναι βασικά το χαμηλό επίπεδο στο οποίο έχει πέσει η τιμή της μετοχής της. Ο κ. Αλογοσκούφης και το επιτελείο του καμαρώνουν ότι πούλησαν τον ΟΤΕ και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο σε υψηλά επίπεδα τιμών και πως δεν ξεπουλούν τα περιουσιακά στοιχεία του Δημοσίου μόνο και μόνο για να αντλήσουν έσοδα. Αν προχωρούσαν στην πώληση μετοχών της ΑΤΕ, η τιμή θα ήταν χαμηλότερη από εκείνη της προηγούμενης μετοχοποίησής της, το 2006. Θα ήταν μια ιδιωτικοποίηση «της πυρκαγιάς» όπως λένε στο υπουργείο Οικονομίας- μόνο και μόνο για λίγα έσοδα. Άλλωστε, όπως αναφέρει στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, «η ΑΤΕ δεν έχει στόρι». «Βρίσκεται σε φάση περαιτέρω εξυγίανσης» και η κυβέρνηση δεν έχει αποφασίσει να την παραχωρήσει στον ιδιωτικό τομέα, καθώς, όπως λένε τα στελέχη της, «παίζει ακόμη έναν κοινωνικό ρόλο». Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποια στιγμή αργότερα, όταν ανέβει η τιμή της μετοχής, δεν θα πουληθεί ένα ποσοστό από το 77% που κατέχει σήμερα το Δημόσιο. Αλλά σίγουρα δεν σχεδιάζεται να παραχωρηθεί ο έλεγχός της στον ιδιωτικό τομέα.

Λιμάνια και αεροδρόμια
Ετοιμάζοντας τα σχέδια της επόμενης τετραετίας, το οικονομικό επιτελείο ουσιαστικά επιστρέφει σε αυτά που είχε καταστρώσει την προηγούμενη τετραετία η κυβέρνηση Σημίτη και το δικό της οικονομικό επιτελείο! Αφορούν την ιδιωτικοποίηση των λιμανιών και των αεροδρομίων, που είχαν κινήσει το ενδιαφέρον και του κ. Ν. Χριστοδουλάκη.

Οι υποδομές του κράτους προσφέρονται για αξιοποίηση από τους ιδιώτες, σε συνδυασμό με την πραγματοποίηση επενδύσεων σε αυτές. Δηλαδή κάποιος ιδιώτης να αναλάβει το μάνατζμεντ ενός ή περισσότερων επαρχιακών αεροδρομίων, ίσως ομαδοποιημένων, εισπράττοντας τα σχετικά έσοδα και παράλληλα να αναλάβει την υποχρέωση να πραγματοποιήσει τις επενδύσεις που χρειάζονται τα συγκεκριμένα αεροδρόμια. Οι λύσεις που εξετάζει η κυβέρνηση είναι δυνατόν να συνδυαστούν, όπως επισημαίνει στέλεχός της, με τις Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) βάσει του σχετικού νόμου που μόλις πρόσφατα άρχισε να εφαρμόζεται.

Με χωριστές διαδικασίες, πάντως, θα προωθηθούν οι ιδιωτικοποιήσεις του Αεροδρομίου των Σπάτων και του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς. Όσον αφορά το Αεροδρόμιο των Σπάτων, εκκρεμεί η εισαγωγή του στο Χρηματιστήριο, ενώ για το Λιμάνι του Πειραιά η παραχώρηση ενός τερματικού σταθμού του για αξιοποίηση. Όπως είναι γνωστό και τα δύο αυτά σχέδια εκκρεμούν από το 2006, αλλά σκάλωσαν για διαφορετικούς λόγους. Η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού δεν προχώρησε λόγω μεγάλης αντίδρασης των εργαζομένων και τα Σπάτα «κόλλησαν» στις διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς εταίρους.


Η ΔΕΗ είναι το μεγάλο στοίχημα

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης τετραετίας είναι τι θα γίνει με τη ΔΕΗ. Ο κ. Αλογοσκούφης τη βλέπει ιδιωτική, σύμφωνα με πληροφορίες, αλλά τονίζει ότι πρέπει να προηγηθεί η εξυγίανσή της. Ο υπουργός φέρεται να αναγνωρίζει πως η εταιρεία σήμερα δεν λειτουργεί καλά. Πρέπει πρώτα να βελτιωθεί η λειτουργία της, να αναδειχθεί η αξία της και μετά να ιδιωτικοποιηθεί.

Αυτό, βεβαίως, θα πρέπει να το συνυπογράψουν και τα άλλα στελέχη της κυβέρνησης, τα οποία προς το παρόν διστάζουν. Άλλωστε προηγείται η ιδιωτικοποίηση άλλων εταιρειών από τον χώρο της ενέργειας, όπως της ΔΕΠΑ, η οποία επίσης εκκρεμεί εδώ και χρόνια.

Ο κ. Αλογοσκούφης επιμένει, επίσης, ότι μπορεί να εξευρεθεί και στρατηγικός επενδυτής για τον ΟΤΕ σε επόμενο στάδιο, ο οποίος να αναλάβει και το μάνατζμεντ.

Όμως, αυτή την προοπτική τη θεωρεί πλέον δύσκολη ακόμη και ο πρόεδρος του Οργανισμού κ. Π. Βουρλούμης.