Και ράμπο της αρχαιολογίας

Αρχαιολόγοι-ράμπο έτοιμοι για έφοδο ακόμη και τα ξημερώματα και ηλεκτρονική βάση δεδομένων κλεμμένων αρχαιοτήτων προβλέπει το νομοσχέδιο «Για την προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών»
Φρένο στην τρίτη επικερδέστερη μορφή παράνομης δραστηριότητας σε παγκόσμια κλίμακα, μετά το εμπόριο όπλων και ναρκωτικών, την αρχαιοκαπηλία, επιχειρεί να βάλει έστω και καθυστερημένα το νομοσχέδιο «Για την προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών», που συζητείται από αύριο στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής και αναμένεται από Σεπτέμβριο να αποτελεί νόμο του ελληνικού κράτους.

Για πρώτη φορά με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών θα τιμωρούνται όσοι εισάγουν, εξάγουν, κατέχουν εκμαγεία, αντίγραφα ή απομιμήσεις αρχαίων και νεώτερων έργων τέχνης με σκοπό να τα διαθέσουν ως γνήσια ή τα πιστοποιούν ως γνήσια-αν και υπάρχει κενό στην πιστοποίηση γνησιότητας. Γι΄ αυτό και καλλιεργείται δε η σκέψη για δημιουργία οργανισμού πιστοποίησης γνησιότητας έργων τέχνης από το ΥΠΠΟ ή την Εθνική Πινακοθήκη επ΄ αμοιβή.

Στο ίδιο σχέδιο νόμου προβλέπεται η άρση του απορρήτου των τηλεπικοινωνιών για τα αδικήματα που έχουν σχέση με την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών. Τα δε ελληνικά δικαστήρια αποκτούν διεθνή δικαιοδοσία σε περιπτώσεις εκδίκασης διαφορών με άλλες χώρες για θέματα αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, ενώ επιστρέφει και η χορήγηση αμοιβής (είχε καταργηθεί από τον ισχύοντα αρχαιολογικό νόμο) για τους πληροφοριοδότες που συμβάλλουν στην πάταξη της αρχαιοκαπηλίας.

Κλειδί του νέου νομοσχεδίου είναι η δημιουργία Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών στο υπουργείο Πολιτισμού, που υπάγεται απευθείας στον υπουργό Πολιτισμού. «Με τη σύσταση της νέας Διεύθυνσης καλύπτεται ένα σοβαρό έλλειμμα ώστε να μη γελοιοποιείται η χώρα», έλεγε χθες ο υπουργός Πολιτισμού Γιώργος Βουλγαράκης. «Πιστεύουμε πως θα δυσκολέψουμε τη ζωή τόσο των αρχαιοκαπήλων όσο και εκείνων που αγοράζουν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας, ενώ και τα ξένα μουσεία και οι οίκοι δημοπρασιών θα μπουν σε μια τάξη σε σχέση με το τι ανήκει στην Ελλάδα και το τι διεκδικεί». Υποστήριξε δε πως την ερχόμενη εβδομάδα αναμένεται «ο επαναπατρισμός χιλιάδων αρχαιοτήτων».

Έξι τμήματα, 47 εργαζόμενοι- ανάμεσά τους αρχαιολόγοι που θα είναι έτοιμοι για έφοδο μαζί με αστυνομικούς ακόμη και τα ξημερώματα!- πέντε ειδικοί επιστήμονες, διαπιστευμένος εισαγγελέας, αλλά και σύνδεσμος με το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, είναι το δυναμικό της νέας Διεύθυνσης, που σκοπό έχει όχι μόνο την αναζήτηση και την τεκμηρίωση προέλευσης των λεγόμενων «κινητών μνημείων», αλλά και τη διεκδίκησή τους.

Ποινικό αδίκημα θα θεωρείται, στον νέο νόμο, και η διακίνηση πλαστών αρχαιοτήτων και έργων τέχνης

«Καρδιά» του συστήματος – εκτός από τα τρία εξειδικευμένα τμήματα προϊστορικών και κλασικών, βυζαντινών και μεταβυζαντινών αρχαιοτήτων και νεωτέρων μνημείων- θα είναι το τμήμα παρακολούθησης και καταγραφής. Το οποίο θα αναλάβει την τήρηση ηλεκτρονικών αρχείων με τις κλεμμένες αρχαιότητες, τις παράνομες ανασκαφές, τις κατασχέσεις, τα πρόσωπα που έχουν εμπλακεί με αρχαιοκαπηλία ή κατέχουν ανιχνευτές μετάλλου και άλλα όργανα διασκόπησης για τη διερεύνηση του υπεδάφους ή του βυθού, αλλά και την οργάνωση αντίστοιχου φωτογραφικού αρχείου.

Στις αρμοδιότητές του θα είναι και η παρακολούθηση της διεθνούς αγοράς και εκθέσεων – κάτι που σήμερα δεν συμβαίνει- αλλά των νέων αποκτημάτων μουσείων ή συλλογών, κατά το ιταλικό πρότυπο που φαίνεται να έχει λειτουργήσει, αν και έχει πολύ περισσότερο έμψυχο δυναμικό.


«Μήπως είμαι αρχαιοκάπηλος;»

«Εν δυνάμει αρχαιοκάπηλος» θεωρείται όποιος βρει ή κατέχει αρχαιότητες και δεν τις δηλώσει στην Εφορεία Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών. Οι προβλεπόμενες ποινές φτάνουν σε κάθειρξη δέκα ετών για κλοπή αρχαιοτήτων, παράνομη ανασκαφή ή εξαγωγή αρχαίων αλλά και για αποδοχή και διάθεση αρχαιοτήτωνπροϊόντων εγκλήματος. Αν η αξία των αρχαίων υπερβαίνει τις 150.000 ευρώ η πράξη τιμωρείται σε βαθμό κακουργήματος.

«Η άμεση δήλωση είναι το όπλο του πολίτη», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοπωλείων, Δημήτρης Καζιάνης.

«Έτσι δεν χάνονται τα στοιχεία της αθωότητάς του και δεν είναι εκτεθειμένος σε έφοδο της αστυνομίας».

Μετά την τεκμηρίωση και αφού εισηγηθεί θετικά η Εφορεία, το τοπικό συμβούλιο θα αποφανθεί αν θα δοθεί άδεια κατοχής.

Στην περίπτωση ζπου ο ευρών δεν θέλει να κρατήσει το αρχαίο, μπορεί είτε να το προσφέρει στο ΥΠΠΟ είτε να ζητήσει αμοιβή, που θα οριστεί (κατά περίπτωση) ύστερα από εκτίμηση τριμελούς επιτροπής.