[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Το πεζοδρόμιο και το δάσος

Όταν πρωτοπήγα στη Γερμανία για να σπουδάσω, δύο πράγματα μεταξύ των άλλων μου έκαναν εντύπωση: η αγάπη του κόσμου για το δάσος και η κοινωνική συνείδηση για το πεζοδρόμιο. Για το τελευταίο μη γελάτε, δεν υπάρχει πιο χαρακτηριστικό κοινωνικό φαινόμενο στη χώρα μας έλλειψης σεβασμού για τον διπλανό σου από το πεζοδρόμιο. Ποιο πεζοδρόμιο θα μου πείτε. Υπάρχει πεζοδρόμιο; Τόσο πολύ έχουμε συνηθίσει να μην έχει καμία πόλη, χωριό, πεζοδρόμιο ώστε μας φαίνεται λογικό. Ένας Γερμανός τουρίστας στην Κέρκυρα που είχε δύο παιδάκια μού το είχε επισημάνει όταν τον ρώτησα τι έχει να παρατηρήσει για τον τουρισμό μας, αν πέρασε καλά κ.λπ. απάντησε: «Δεν έχω πουθενά να περπατήσω με τα δύο παιδιά μου, πρέπει συνεχώς να προσέχω τον δρόμο με τα αυτοκίνητα». Μου το ξαναεπισήμανε ένας άλλος τουρίστας στην Κάλυμνο. Είχαν δίκιο, τότε συνειδητοποίησα γυρνώντας το βλέμμα μου γύρω μου, ότι δεν υπήρχε πουθενά ίχνος από πεζοδρόμιο. Τα μαγαζιά, τα εστιατόρια, τα σπίτια ήταν κτισμένα σύρριζα πάνω στο πεζοδρόμιο.

Αλλά μην πάτε μακριά. Μπορείτε να περπατήσετε ακόμα και σε αυτή την Αθήνα;

Πείτε μου ένα πεζοδρόμιο πέρα από τις αρτηρίες που καλλωπίστηκαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, που στα διακόσια μέτρα δεν θα έχει όλα τα είδη πλακόστρωσης, τετράγωνες, μπακλαβαδωτές, άσπρες, τσιμεντένιες, σπασμένα, δεν θα έχει ένα σπασμένο ρολόι της ΕΥΔΑΠ, δεν θα έχει μια σκάλα που θα οδηγεί σε ένα παράνομο υπόγειο μαγαζί ή δεν θα έχει πράγματα απλωμένα π.χ. τραπέζια, μηχανάκια κ.λπ. και βέβαια σκουπίδια. Σκουπίδια ανάλογα με τη συνοικία, στο Κολωνάκι από χαριτωμένα σκυλάκια, στο Περιστέρι τη γνωστή νάιλον σακούλα με τα πεταμενα. Στις αριστοκρατικές συνοικίες των βορείων προαστίων πάλι προτιμούν να δενδροφυτεύουν το πεζοδρόμιο, έτσι ώστε να έχουν χώρο για γκαζόν στον κήπο τους. Έτσι λοιπόν αφού συνήθισα πια να περπατάω κοιτώντας πάντα κάτω σε σλάλομ ανάμεσα από εμπόδια δεν μπορεί παρά κάθε φορά να μου έρχεται στη μνήμη το χιόνι που φτυάριζα στη Γερμανία για να είναι καθαρό το πεζοδρόμιο για τον συνάνθρωπό μου, για το κοινωνικό σύνολο.

ΑΣ ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ

τη δράση και ας αναλάβει ο καθένας μας την ευθύνη για ένα στρέμμα, ας υιοθετήσει ένα στρέμμα και να το περιποιηθεί, έτσι χωρίς δικαιώματα, μόνον από αγάπη

Το ίδιο σοκ είχα πάθει με το δάσος. Εμείς δεν ξέραμε τι είναι το δάσος. Δεν είχαμε καμία συνείδηση, δεν ήταν μέρος της κοινωνίας και ας ήταν δίπλα δεν το είχαμε ζήσει, δεν ξέραμε τι να κάνουμε με το δάσος, μόνο για τρόμο, φαντάσματα και υλοτομία το βλέπαμε. Έτσι παραξενεύτηκα όταν για πρώτη φορά οι συμμαθητές μου με πήγαν περίπατο με το ποδήλατο στο δάσος. Το δάσος το αγαπούσανε. Τους μίλαγε. Εκεί βρίσκανε τους φίλους τους- όπως εμείς στις παραλίες- εκεί περνούσαν καλά. Για μένα όλα αυτά ήταν πρωτόγνωρα. Σιγά σιγά το έμαθα και το έζησα. Δεν απέκτησα όμως ποτέ τη σχέση που είχαν αυτοί με το δάσος. Σχέση σεβασμού, αγάπης, όχι περιστασιακής και εξ αναγκασμού περιβαλλοντικής αγάπης, όπως εμείς, «επειδή το δάσος μάς κάνει καλό». Δεν τους επέβαλε κανείς στερεότυπα άψυχα, αλλά ζούσαν σαν σύνολο με το δάσος. Είχαν τις γωνιές τους, τα μέρη που τα περιποιόνταν, σαν στον κήπο τους, σαν το σπίτι τους. Έτσι γιατί το ήθελαν να είναι καθαρό και ωραίο.

Έτσι κλονισμένος και στενοχωρημένος όπως όλοι μας, από την καταστροφή της Πάρνηθας, παραξενεύτηκα όταν συζητώντας μαζί με έναν φίλο το δράμα που ζήσαμε και θα ζήσουμε και τι μπορούμε να προσφέρουμε εμείς ως πολίτες, μου πρότεινε κάτι πολύ απλό: «Ας προσωποποιήσουμε τη δράση, και ας αναλάβει ο καθένας μας την ευθύνη για ένα στρέμμα, ας υιοθετήσει ένα στρέμμα και να το περιποιηθεί, έτσι χωρίς δικαιώματα, μόνον από αγάπη. Η σκέψη ήταν απλή και με ξάφνιασε. Ακούγοντας μετά τις μεγαλοστομίες από ΤV, ραδιόφωνο κ.λπ., όπου όλοι λένε να τα αναλάβει το κράτος, σαν να είναι κάποιος άγνωστος, μια Φιλιππινέζα που θα τα φτιάξει όλα και εμείς θα επιβλέπουμε από την ΤV (και στο τέλος δεν θα γίνει τίποτα), ξανασκέφτηκα την πρόταση. Είμαστε 4.500.000 κάτοικοι σε αυτή την πόλη, που αν δεν φροντίσουμε τον χώρο μας, θα πεθάνουμε, δεν θα βρεθούν εθελοντές πρόθυμοι χωρίς υστεροβουλία, να πηγαίνουν κάθε Σαββατοκύριακο να περιποιούνται τον κήπο της Πάρνηθας. Εγώ πάντως και πολλοί άλλοι γνωστοί μου που το συζήτησα πολύ ευχαρίστως θα συμμετείχαν στην πρόταση και ανυστερόβουλα χωρίς τίτλους και υπεύθυνα με μεγάλη χαρά θα υιοθετούσαν για φροντίδα ένα στρέμμα στην Πάρνηθα. Φανταστείτε επίσης π.χ. πόσοι συνταξιούχοι ή νέοι θα ήθελαν να πηγαίνουν τακτικά να περιποιηθούν τον κήπο τους, την Πάρνηθα.

Πρέπει να καταλάβουμε ότι είμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και πρέπει έμπρακτα να βοηθήσουμε. Καταθέτουμε την πρόταση να υιοθετήσουμε όσοι θέλουμε έμπρακτα και υπεύθυνα χωρίς υστεροβουλία και τίτλους ένα κομμάτι της Πάρνηθας να το φροντίσουμε, να το δουλέψουμε για έναν χρόνο και ας μας συντονίσει ο οποιοσδήποτε φορέας. Είναι μια πρόταση, αντί να περιμένουμε μπροστά στην ΤV, ακτιβιστές τού καναπέ και εύκολοι κατήγοροι της έλλειψης κοινωνικής συνολικής ευαισθησίας.

Αλλά εδώ δεν φροντίζουμε το πεζοδρόμιό μας, το δάσoς θα κοιτάξουμε;

Ο Γιάννης Πατέλλης είναι εμπειρογνώμονας