[ Πρόσωπα ] «Κομμάτι του Μεγάλου Σατανά»

Όχι, είπε ο πρόεδρος του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ στην πρόταση του Αμερικανού σκηνοθέτη Όλιβερ Στόουν να κάνει μια ταινία για τη ζωή του. Ο λόγος; «Αν και ο Στόουν είναι μέλος της αντιπολίτευσης στις ΗΠΑ, παραμένει κομμάτι του Μεγάλου Σατανά», όπως εξήγησε σύμβουλος του Αχμαντινεζάντ.

O σκηνοθέτης του «Πλατούν», του «JFΚ» και του «Νίξον» πίστευε ότι μετά τα ντοκιμαντέρ που είχε γυρίσει για τον Φιντέλ Κάστρο και τον Γιάσερ Αραφάτ, η συγκατάθεση του Αχμαντινεζάντ θα ήταν δεδομένη. Όπως δεδομένη ήταν η αντιπαλότητα του Στόουν στην Αμερική των πολέμων, των μέσων ενημέρωσης και του μεγάλου κεφαλαίου. Τον περασμένο χρόνο στην Ισπανία ο Στόουν είχε επιτεθεί φραστικά στον πρόεδρο Μπους και μεταξύ άλλων είχε δηλώσει ότι ντρέπεται βαθύτατα για τον πόλεμο που έκανε η χώρα του στο Ιράκ αλλά και για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου. Με αυτά τα διαπιστευτήρια βομβάρδιζε εδώ και έναν χρόνο τον Αχμαντινεζάντ με επιστολές, ενώ ζήτησε τη συμβολή μερικών γνωστών σκηνοθετών από το Ιράν, όπως του Αλί Ρετζά Σαγιαντπούρ, ο οποίος έσπευσε να επαινέσει δημοσίως τον Αμερικανό συνάδελφό του για τον «πολιτικό και κοινωνικό αγώνα» του.

Η προσπάθειά του, όμως, δεν είχε αποτέλεσμα. Γιατί, σύμφωνα με τον σύμβουλο, όχι μόνο ο Στόουν είναι «κομμάτι του Μεγάλου Σατανά», αλλά και ο αμερικανικός κινηματογράφος γενικότερα «στερείται αληθινής τέχνης και πολιτισμού, είναι μόνο ένα μεγάφωνο». Ο σύμβουλος άνοιξε πάντως ένα παράθυρο ελπίδας: «Αν ο κύριος Στόουν εγγυηθεί ότι ένας Ιρανός σκηνοθέτης θα μπορέσει να γυρίσει μια ταινία για τη ζωή του Μπους, αυξάνονται οι πιθανότητές του»…

Η απάντηση του Στόουν σε όλα αυτά ήταν πως εκτιμά ιδιαίτερα τον ιρανικό λαό και πως ελπίζει η εμπειρία των Ιρανών από έναν παράλογο και άκαμπτο ιδεολογικά πρόεδρο να είναι καλύτερη από αυτή των Αμερικανών με τον Μπους. «Κατά τη διάρκεια της ζωής μου», πρόσθεσε, «με έχουν αποκαλέσει με πολλά επίθετα αλλά ποτέ κανείς δεν με είχε αποκαλέσει Σατανά». Είναι κι αυτός ένας τίτλος. Εκτός, πάντως, από την καταγωγή του, ο Στόουν μάλλον πλήρωσε και τον Μέγα Αλέξανδρο, την ταινία που γύρισε πριν από τρία χρόνια. Συμπεριλαμβανομένου του Αχμαντινεζάντ, οι Ιρανοί δεν υποδέχθηκαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό το γεγονός ότι οι Πέρσες της αυτοκρατορίας του Δαρείου παρουσιάζονται στην ταινία περίπου ως ηλίθιοι και βάρβαροι. Κι έπειτα ο πρόεδρος προσέχει πολύ την εικόνα του. Σε μια στιγμή που η δημοτικότητά του καταποντίζεται εξαιτίας της οικονομικής κατάστασης στο Ιράν, ένα «επικοινωνιακό ζώο», όπως χαρακτηρίζουν τον Αχμαντινεζάντ στην Τεχεράνη, δεν θα ήθελε να δουν οι συμπατριώτες του στην οθόνη έναν κοντό τύπο με στραβά πόδια. Και μόνο γι΄ αυτό το λόγο, ο «Μεγάλος Σατανάς» δεν έχει καμιά ελπίδα.