Ελληνικό πολιτικό θρίλερ ώς το απαρτχάιντ

Μυθιστόρημα του συντρόφου της γ.γ. του ΚΚΕ, Θανάση Παπαρήγα (από κοινού με την Τιτίνα Δανέλλη), κυκλοφορεί μετά θάνατον. Το βιβλίο αρχίζει με ένα αυτοκινητικό δυστύχημα- όπως τελείωσε και η ζωή του συγγραφέα…
Στις 9 Οκτωβρίου 2002 ο Θανάσης Παπαρήγας, πολυτάλαντος αριστερός διανοούμενος και σύντροφος της Αλέκας Παπαρήγα, χτυπήθηκε από αυτοκίνητο ενώ διέσχιζε πεζός τη Λεωφόρο Μαραθώνος, στο ύψος της Πλατείας Νέας Μάκρης. Τη στιγμή του ατυχήματος, που απέβη μοιραίο για τη ζωή του, είχε πάνω του μια δισκέτα. Ήταν η δεύτερη από τις δύο που περιείχαν ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, το οποίο είχε γράψει με την Τ ιτίνα Δανέλλη.

Σχεδόν πέντε χρόνια μετά, το μυθιστόρημα φτάνει στα βιβλιοπωλεία. «Στην πραγματικότητα γράφτηκε το 1988», λέει στα «ΝΕΑ» η δημοσιογράφος και συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών, Τιτίνα Δανέλλη. «Τότε μου είχε ζητήσει ο Καρτερός στον “Ριζοσπάστη” ένα αστυνομικό διήγημα. Μου το ζήτησε στις 9 το βράδυ και του το έδωσα στις 12.15. Ο Παπαρήγας ενθουσιάστηκε.

Συγγραφέας κυρίως δοκιμιακών έργων, μου είπε ότι ήθελε να γράψει ένα αστυνομικό και μου ζήτησε να το κάνουμε παρέα. Είχα τότε στο μυαλό μου το σκελετό μιας ιστορίας. Πρόσθεσε κάποιους χαρακτήρες, κυρίως όμως με τις σπουδαίες γνώσεις του στον τομέα της διεθνούς πολιτικήςήταν και προϊστάμενος στις Διεθνείς Ειδήσεις- το έκανε κοσμοπολίτικο, με μεγάλο πλούτο παρατηρήσεων και ιδεών. Τώρα όπως το κοιτάζω, βλέπω μια δικιά μου ιστορία και ένα δικό του βιβλίο».

Η πλοκή εκτυλίσσεται σε Αθήνα, Κωνσταντινούπολη, Παρίσι, Κρήτη, Νέα Υόρκη και Γιοχάνεσμπουργκ. Είναι ένα μυθιστόρημα για την εποχή λίγο πριν από το τέλος του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και αρχίζει με ένα ατύχημα στο Σούνιο. Δύο άνθρωποι, ένας μαύρος άνδρας από τη Σιέρα Λεόνε και μια λευκή γυναίκα από την Κομοτηνή, βρίσκονται νεκροί μέσα σε αυτοκίνητο καρφωμένο στα βράχια. «Πολιτικό θρίλερ με αστυνομική πλοκή και μια δόση κατασκοπείας» χαρακτηρίζει τον «Ταγματάρχη», όπως λέγεται το βιβλίο, η Τ ιτίνα Δανέλλη.

Η άποψή της, έτσι όπως τον είχε ζήσει από κοντά, είναι ότι ο Θανάσης Παπαρήγας- συγγραφέας, μεταξύ των άλλων, των βιβλίων «Μεξικό, η επανάσταση και το σήμερα», «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος» και «Η Αρχαία Δουλοκτητική Δημοκρατία»- ήταν άνθρωπος ιδιοφυής, με μεγάλο πλούτο γνώσεων και καλοσύνη. Τον ήξερε από μικρό, ήταν συμμαθητές στο σχολείο, και τον θυμάται πάντα να περπατάει και να διαβάζει- από το «Κεφάλαιο» του Μαρξ μέχρι Μίκι Μάους. Ήταν επίσης αμελής με τα πράγματά του. Κάτι που σημαίνει ότι κάποιες σελίδες του μυθιστορήματος είχαν χαθεί και η Τιτίνα Δανέλλη τις ξανάγραψε- η Αλέκα Παπαρήγα που είχε διαβάσει και την πρώτη εκδοχή, ενέκρινε και τις όποιες αλλαγές στη δεύτερη. «Όταν το γράφαμε έκανε σαν παιδί. Τελειώναμε τη δουλειά στην εφημερίδα και αρχίζαμε το μυθιστόρημα», λέει η Τιτίνα Δανέλλη.

Ο «Ταγματάρχης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πύλη και είναι το πρώτο βιβλίο της νέας περιόδου των εκδόσεων που είχαν αδρανοποιηθεί από το 1993. Παλαιότερα είχαν βγάλει αρκετά βιβλία, ανάμεσά τους και το μπεστ σέλερ «Άκου ανθρωπάκο!» του Βίλχελμ Ρ άιχ.

ΙΝFΟ

Τιτίνα Δανέλλη, Θανάσης Παπαρήγας, «Ο Ταγματάρχης», Εκδόσεις Πύλη, σελ.
232, Τιμή: 12 ευρώ.

Καυστικό χιούμορ με γνώση

Δεν ασχολήθηκε τυχαία με τη συγγραφή αστυνομικού μυθιστορήματος, λέει στα «ΝΕΑ» η κόρη του Θανάση (και της Αλέκας) Παπαρήγα, Βασιλεία. «Όλοι γνωρίζουν τα θεωρητικά και δοκιμιακού χαρακτήρα κείμενά του. Όμως θα πρέπει να θυμηθούμε ότι είχε για αρκετό διάστημα ραδιοφωνική εκπομπή για λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, στην οποία μετέδιδε και θεατροποιημένα αποσπάσματα κειμένων του είδους. Την αισθητική του αντίληψη για τον κόσμο μπορούσε να τη θέσει στην υπηρεσία και θεωρητικών κειμένων και ενός αστυνομικού μυθιστορήματος, χωρίς να χάνεται τίποτα. Ο “Ταγματάρχης” είναι σπάνιο δείγμα ιστορικού μυθιστορήματος με αστυνομική πλοκή. Τα στοιχεία της δεκαετίας του ΄80 είναι πραγματικά, δεν αποτελούν ντεκόρ. Πολλά μάλιστα από όσα γράφονται εκεί επαληθεύτηκαν αργότερα».