Καλός μπάτσος, κακός μπάτσος

Έπειτα από 30 ώρες σκληρών διαπραγματεύσεων, οι 27 κατάφεραν τελικά να συμφωνήσουν, ξημερώματα Σαββάτου, στη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη η οποία θα αντικαταστήσει το θνησιγενές Ευρωσύνταγμα. Και αυτό, χάρη στις συνδυασμένες προσπάθειες της Άνγκελα Μέρκελ και του Νικολά Σαρκοζί, που έπαιξαν υποδειγματικά τον ρόλο του… κακού και του καλού μπάτσου αντίστοιχα!

Έ ως αργά την Παρασκευή, οι πιθανότητες να επιτευχθεί συμφωνία στη Σύνοδο των Βρυξελλών και να εξέλθει η Ε.Ε. από την παράλυση στην οποία την καταδίκασε τα τελευταία δύο χρόνια το γαλλογερμανικό «όχι» στο Ευρωσύνταγμα δεν ξεπερνούσαν τις «50-50». Ο Πολωνός πρόεδρος αρνιόταν κάθε συμβιβαστική πρόταση. Μέχρι που η Γερμανίδα καγκελάριος απείλησε να συγκαλέσει Διακυβερνητική Διάσκεψη χωρίς την Πολωνία – άλλωστε ομοφωνία των κρατών-μελών απαιτείται μόνο για την υιοθέτηση της Συνθήκης, όχι για την έναρξη διαπραγματεύσεων. Κάπου εκεί μπήκε στη μέση ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας: ώρα 4.40 ξημερώματα Σαββάτου, ο συμβιβασμός είχε επιτευχθεί.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να διαπραγματευτούν τη Μεταρρυθμιστική

ΤΙ ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ

Οι 27 θα διαπραγματευτούν τη Συνθήκη έως το τέλος του έτους και θα την επικυρώσουν έως τα μέσα του 2009

Συνθήκη μέχρι το τέλος του έτους και να την επικυρώσουν (αυτή τη φορά δεν αναμένονται εκπλήξεις, μιας και όλες οι χώρες πλην της Ιρλανδίας, που υποχρεώνεται βάσει Συντάγματος να διοργανώσει δημοψήφισμα, αναμένεται να το κάνουν διά της κοινοβουλευτικής οδού) έως τα μέσα του 2009. Η δυσκολία συνεννόησης
Παρότι απλοποιημένη, η νέα Συνθήκη χαρακτηρίζεται από πολλούς περίπλοκη και δυσνόητη· πάντως εφόσον υιοθετηθεί, η Ευρώπη θα μπορέσει επιτέλους να απαντήσει στη διαβόητη ερώτηση που είχε κάνει ο Χένρι Κίσινγκερ «Μιλάτε για την Ευρώπη, αλλά σε ποιον αριθμό να της τηλεφωνήσω;». Όμως το κατά πόσο θα αποκτήσει και μια συνεκτική πολιτική, θα συνεχίσει να εξαρτάται από τα κράτη-μέλη. Και παρά την επισήμως επιτυχημένη κατάληξη, η Σύνοδος των Βρυξελλών απέδειξε εκ νέου πόσο δύσκολα συνεννοούνται οι εταίροι μεταξύ τους. «Ως πολιτικός, δεν μπορώ παρά να είμαι ευχαριστημένος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ρομάνο Πρόντι.

«Ως Ευρωπαίος όμως, επιτρέψτε μου να νιώθω πίκρα για το θέαμα που αντίκρισα. Τόσα χρόνια, πρώτη φορά βλέπω με τόσο επώδυνη σαφήνεια τις δύο Ευρώπες που υπάρχουν:

μία, η πλειοψηφία, που θέλει να προχωρήσει μπροστά και μία άλλη που έχει ανάγει τη συρρίκνωση του ρόλου της Ε.Ε. σε εθνικό πολιτικό στόχο». Για ποιες χώρες χτύπησε η καμπάνα; Πολωνία, Βρετανία, Τσεχία και Ολλανδία κατονομάστηκαν ρητά από τον Ιταλό πρωθυπουργό.


…ΚΑΙ ΟΙ ΧΑΜΕΝΟΙ

Λεχ Κατσίνσκι
Ο ΠΟΛΩΝΟΣ πρόεδρος έφθασε στις Βρυξέλλες με το σύνθημα «Τετραγωνική ρίζα ή θάνατος», αξιώνοντας να στηρίζεται η κατανομή των ψήφων στην τετραγωνική ρίζα των κατοίκων κάθε χώρας. Δεν δίστασε να επικαλεστεί τα θύματα της ναζιστικής εισβολής, προκειμένου να δικαιολογήσει την απαίτηση επιπλέον ψήφων για την Πολωνία. Ωστόσο, τελικά υποχρεώθηκε να συμβιβαστεί και πολλοί διπλωμάτες προβλέπουν πως θα «τιμωρηθεί» όταν έρθει η ώρα της αναθεώρησης του ευρωπαϊκού προϋπολογι- σμού. Τόνι Μπλερ
ΟΥΔΕΙΣ ΜΠΟΡΕΙ να τον κατηγορήσει ότι αναχώρησε από την τελευταία γι΄ αυτόν Ευρωπαϊκή Σύνοδο χωρίς να δώσει γερή μάχη. Εξασφάλισε την εξαίρεση της Βρετανίας από την εφαρμογή της Χάρτας των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και το δικαίωμα της αυτοεξαίρεσης από κοινοτικές πολιτικές, κυρίως στον τομέα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών. Εντούτοις ο άνθρωπος που ανέλαβε τη βρετανική πρωθυπουργία με σκοπό να κάνει τη χώρα του «πρωταγωνιστή» της Ευρώπης αποχωρεί αφήνοντάς την στο περιθώριο.


ΟΙ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ…

Νικολά Σαρκοζί
ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΗΣ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ στο Παρίσι ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας. Καταρχήν, διασφάλισε την απαλοιφή της αναφοράς στον «ελεύθερο και χωρίς εμπόδια ανταγωνισμό» από το κείμενο της συνθήκης. Κι έπειτα «κλείδωσε» για ώρες μέσα στα γραφεία της γαλλικής αντιπροσωπείας τον Πολωνό Κατσίνσκι, έχοντας από κοντά τον Βρετανό Μπλερ, τον Ισπανό Θαπατέρο και τον Λουξεμβούργιο Γιουνκέρ: «Θέλαμε μία απλοποιημένη συνθήκη, έχουμε μία απλοποιημένη συνθήκη», ανακοίνωσε περιχαρής τέσσερις ώρες αργότερα.

Άνγκελα Μέρκελ
«ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ της Συνόδου» τη χαρακτήρισε ο γερμανικός Τύπος και όχι άδικα. Αρνούμενη να ολοκληρώσει τη θητεία της στην προεδρία της Ε.Ε. χωρίς συμφωνία για τη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, η Γερμανίδα καγκελάριος κατάφερε να κάμψει την αδιαλλαξία των Πολωνών, απειλώντας τους πως θα συγκαλέσει Διακυβερνητική Διάσκεψη ερήμην τους – και αφήνοντας κατόπιν τον ρόλο του «καλού μπάτσου» στον Νικολά Σαρκοζί.
Τα βασικά σημεία της νέας Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης

Θεσμοί
● ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΧΥΟΝ σύστημα της εναλλασσόμενης εξάμηνης προεδρίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εκλέγουν πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με θητεία δυόμισι ετών, ανανεώσιμη άπαξ.

● ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΤΟΝ Ευρωπαίο «υπουργό Εξωτερικών» που προέβλεπε το Ευρωσύνταγμα, η νέα συνθήκη προβλέπει θέση Ύπατου Εκπρόσωπου της Ε.Ε. για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφαλείας.

Δικαιώματα πολιτών
● Η ΧΑΡΤΑ των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων αποκτά δεσμευτική ισχύ για όλα τα κράτη μέλη εκτός από τη Βρετανία, η οποία πέτυχε την εξαίρεσή της.

Ψηφοφορία
● ΘΑ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ να βασίζεται στις διαδικασίες που προβλέπει η Συνθήκη της Νίκαιας έως το 2014. Κατόπιν, θα εφαρμοστεί σταδιακά, και πλήρως έως το 2017, η αρχή της «διπλής πλειοψηφίας»: μια απόφαση λαμβάνεται όταν εγκρίνεται από το 55% των κρατών- μελών και το 65% του πληθυσμού της Ε.Ε.

● ΕΩΣ ΤΙΣ 31 Μαρτίου του 2017 θα ισχύει ο «συμβιβασμός των Ιωαννίνων»: μια μικρή ομάδα χωρών η οποία πλησιάζει το όριο της μειοψηφίας που μπορεί να μπλοκάρει τις αποφάσεις αλλά δεν το πιάνει, θα μπορεί να ζητήσει την επανεξέταση μιας απόφασης που έχει ληφθεί με αυξημένη πλειοψηφία.

Εθνικά Κοινοβούλια
ΘΑ ΕΧΟΥΝ δικαίωμα να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξέταση των προτάσεων που κρίνουν ότι παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία.

Τι απαλείφεται
● ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και σε σύμβολα όπως η σημαία και ο ύμνος.

● Η ΑΝΑΦΟΡΑ στον «ελεύθερο και χωρίς εμπόδια ανταγωνισμό» από τους στόχους της Ε.Ε.