[ ΑΡΘΡΟ ] Μπροστά στο δίλημμα: προστατευτισμός ή εξωστρέφεια;

Με την ευκαιρία της Συνόδου Κορυφής είναι ανάγκη να αναληφθούν νέες πρωτοβουλίες προκειμένου να οδηγήσουν την Ευρώπη στην έξοδο από τη θεσμική και πολιτική κρίση, στην οποία βρίσκεται εδώ και καιρό. Σε αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται άμεσες και καθαρές αποφάσεις για το εύρος και το περιεχόμενο των αλλαγών της Συνθήκης που θα προταθούν, καθώς και για τη διαδικασία επικύρωσης που θα ακολουθήσει.

Μετά τη διεύρυνση στα 27 κράτη-μέλη η μείωση των ιδίων πόρων βρίσκεται σε πλήρη αναντιστοιχία με τους βασικούς, μέχρι σήμερα, στόχους της Ένωσης. Ποιος θα πληρώσει το κόστος της ευρωπαϊκής ενοποίησης; Με ποιον τρόπο θα χρηματοδοτήσουμε τις πολιτικές και θα εγγυηθούμε την ουσιαστική θεσμική λειτουργία της Ένωσης;

Στην αναζήτηση των αναγκαίων απαντήσεων προβάλλει θεμελιώδης η αξία μιας νέας αρχιτεκτονικής του κοινοτικού προϋπολογισμού με την ταυτόχρονη αύξηση των ιδίων πόρων.

Στη σύγχρονη Ευρώπη μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ο εκσυγχρονισμός του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου και η εμβάθυνση της κοινωνικής αλληλεγγύης. Σε μιαν Ευρώπη ανοιχτή στον κόσμο, που δεν αποδέχεται τη θεωρία της σύγκρουσης των πολιτισμών, η διεύρυνση είναι κορυφαία επιλογή στρατηγικής σημασίας. Με την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να ενισχύεται η ενοποιητική διαδικασία και το ευρωπαϊκό θεσμικό οικοδόμημα. Ωστόσο, εάν η επικύρωση της Συνταγματικής Συνθήκης δεν ολοκληρωθεί, το εγχείρημα της διεύρυνσης θα περάσει μια περίοδο έντονου προβληματισμού. Κι ας μη

Σε μιαν Ευρώπη ανοιχτή στον κόσμο, που δεν αποδέχεται τη θεωρία της σύγκρουσης των πολιτισμών, η διεύρυνση είναι κορυφαία επιλογή στρατηγικής σημασίας. Με την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να ενισχύεται η ενοποιητική διαδικασία και το ευρωπαϊκό θεσμικό οικοδόμημα

μας διαφεύγει ότι η Συνθήκη της Νίκαιας που βρίσκεται σε ισχύ, δεν επιτρέπει διεύρυνση πέραν των 27 κρατών-μελών. Προβλέποντας ταυτόχρονα την ειδική σχέση με τρίτες χώρες που αποδέχονται τις σχέσεις καλής γειτονίας και αναβαθμισμένης συνεργασίας σε επιμέρους τομείς στη βάση του κοινοτικού κεκτημένου.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι ανάγκη να προσεγγίσει με ειλικρινή και αποφασιστικό τρόπο τις συμφωνίες συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα. Αποτελούν και οι τρεις, συμφωνίες στρατηγικού χαρακτήρα και ζωτικής σημασίας για όλους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα υιοθετήσει την πολιτική του προστατευτισμού ή μιας δυναμικής εξωστρέφειας. Να αναλάβει, δηλαδή, έναν πιο ενεργό ρόλο στην αναδιατύπωση των όρων της λειτουργίας της παγκόσμιας οικονομίας και στον εκδημοκρατισμό του διεθνούς συστήματος. Για μια νέα διεθνή τάξη, σε έναν πολυ-πολικό κόσμο που θα εγγυάται την ισόρροπη ανάπτυξη, τη δίκαιη κατανομή του παραγόμενου πλούτου και θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Με ενιαία φωνή στους παγκόσμιους Οργανισμούς οικονομικής και πολιτικής συνεργασίας, με κοινή αμυντική πολιτική και πολιτική ασφάλειας για τους λαούς της- βασική προϋπόθεση για μια Κοινή Εξωτερική Πολιτική- η Ευρώπη πρέπει να έχει ουσιαστικό ρόλο στην παγκόσμια ειρήνη.

Η περίοδος που ζούμε είναι ιστορική για την Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή κοινωνία σήμερα είναι έτοιμη να δεχτεί ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Προβάλλει, ωστόσο, ισχυρή η απαίτηση για την αποσαφήνιση των κοινών στόχων, του προσανατολισμού και των πολιτικών επιλογών της Ένωσης.

Ο πρώην υπουργός Χρήστος Παπουτσής είναι βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Α΄ Αθήνας και διετέλεσε επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης