«Απειλείται ο πολιτισμός!»

Μόνον αν αναληφθεί επειγόντως δράση σε πλανητικό επίπεδο μπορεί να σωθεί η Γη από τον κατακλυσμό της κλιματικής αλλαγής, υποστηρίζουν Αμερικανοί επιστήμονες στον βρετανικό «Ιντιπέντεντ». Από την άλλη όμως, ο Αμερικανός γκουρού της οικολογίας Μπάρι Κόμονερ ισχυρίζεται στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ότι υπάρχει ακόμη ελπίδα.

Έξι επιστήμονες κορυφαίων επιστημονικών ιδρυμάτων των ΗΠΑ διατύπωσαν απερίφραστα μια προειδοποίηση: ο ίδιος ο πολιτισμός μας απειλείται από την αύξηση της θερμοκρασίας στον πλανήτη. Επικρίνουν επίσης έμμεσα τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (ΙΡCC) ότι υποτίμησε την άνοδο της στάθμης των θαλασσών που θα επέλθει αυτό τον αιώνα ως αποτέλεσμα της τήξης των παγετώνων και των αιώνιων πάγων στους πόλους.

Εντατικές προσπάθειες
Η στάθμη των θαλασσών δεν θα αυξηθεί κατά περίπου 40 εκατοστά, όπως προβλέπει η ΙΡCC, το πιθανότερο είναι να αυξηθεί ώς το 2100 κατά αρκετά μέτρα. Γι΄ αυτό, υπογραμμίζουν, ο πλανήτης Γη βρίσκεται σήμερα σε «άμεσο κίνδυνο». Σε μια εκτενώς τεκμηριωμένη επιστημονική διατριβή που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Δεν θα αυξηθεί κατά 40 εκατοστά, όπως προβλέπει η ΙΡCC, το πιθανότερο είναι να αυξηθεί ώς το 2100

«Ρhilosophical Τransactions of the Royal Society Α», μερικοί από τους κορυφαίους παγκοσμίως ερευνητές του κλίματος περιγράφουν λεπτομερώς γιατί πιστεύουν πως η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να αγνοεί τη «σοβαρότατη απειλή» της κλιματικής αλλαγής.

«Πρόσφατες εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου φέρνουν τη γη επικίνδυνα κοντά σε μια δραματική κλιματική αλλαγή που μπορεί να βγει εκτός ελέγχου, με μεγάλους κίνδυνους για τους ανθρώπους και για άλλα όντα», λένε οι επιστήμονες. Μόνον αν καταβληθούν εντατικές προσπάθειες να μειωθούν οι προερχόμενες από τον άνθρωπο εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων του θερμοκηπίου μπορεί να διατηρηθεί το κλίμα στο πλαίσιο της διακύμανσης που είχε τα τελευταία ένα εκατομμύριο χρόνια, προσθέτουν.

Επικεφαλής των εν λόγω επιστημόνων είναι ο Τζέιμς Χάνσεν, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικών Σπουδών Γκόνταρ της ΝΑSΑ, ο οποίος ήταν ο πρώτος επιστήμονας που προειδοποίησε το αμερικανικό Κογκρέσο για την άνοδο της θερμοκρασίας στον πλανήτη. Οι άλλοι επιστήμονες είναι οι Μακίκο Σάτο, Πουσκέρ Χαρέτσα και Γκάρι Ράσελ, επίσης του Ινστιτούτου Γκόνταρ, ο Ντέιβιντ Λία του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα, και ο Μαρκ Σίντολ του Γεωφυσικού Παρατηρητηρίου Λαμόν-Ντόερτι του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη. Στην 29σέλιδη διατριβή τους με τίτλο «Κλιματική αλλαγή και αέρια», οι επιστήμονες συχνά παραμερίζουν την ουδέτερη γλώσσα της επιστήμης για να υπογραμμίσουν την κλίμακα των προβλημάτων και τους κινδύνους που δημιουργούνται από την αλλαγή του κλίματος. Ο μεγάλος κίνδυνος είναι να υπάρξει μια αναστροφή του κλίματος που μπορεί να προκαλέσει κατακλυσμιαίες αλλαγές στους αιώνιους πάγους της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας, σημειώνουν οι επιστήμονες. Δραματικές αναστροφές του κλίματος έχουν συμβεί στο παρελθόν, καμιά όμως αφότου αναπτύχθηκαν οι περίπλοκες κοινωνίες και ο πολιτισμός, και είναι απίθανο να επιβίωναν σε τέτοιου είδους περιβαλλοντικές αλλαγές αν συνέβαιναν τώρα. «Ο πολιτισμός αναπτύχθηκε και δημιούργησε εκτεταμένη υποδομή, στη διάρκεια μιας περιόδου ασυνήθιστης κλιματικής σταθερότητας, της Ολοκαίνου, που διαρκεί ήδη σχεδόν 12.000 χρόνια. Η περίοδος αυτή τελειώνει», προειδοποιούν οι επιστήμονες. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί να προσφέρει στον εαυτό της την πολυτέλεια να κάψει τα εναπομείναντα αποθέματα ορυκτών καυσίμων της Γης. «Αν το κάνουμε, είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει δραματική κλιματική αλλαγή η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα ένα διαφορετικό πλανήτη από αυτόν στον οποίο αναπτύχθηκε ο πολιτισμός», προσθέτουν.

ΕΙΠΕ

Έχουμε 10 χρόνια για τα δρακόντεια μέτρα που χρειάζονται ώστε να μειωθούν οι εκπομπές CΟ2 αρκετά γρήγορα

Δέκα χρόνια
Ο δρ Χάνσεν λέει πως έχουμε περίπου 10 χρόνια για να εφαρμόσουμε τα δρακόντεια μέτρα που χρειάζονται ώστε να μειωθούν οι εκπομπές CΟ2 αρκετά γρήγορα και να αποφευχθεί μια επικίνδυνη άνοδος της θερμοκρασίας. Αλλιώς η επιπλέον ζέστη μπορεί να προκαλέσει το γρήγορο λειώσιμο των αιώνιων πάγων των πόλων, το οποίο θα ενταθεί όταν το ηλιακό φως που αντανακλάται στον λευκό πάγο αρχίσει ξαφνικά να απορροφάται καθώς ο πάγος λειώνει και μετατρέπεται στη σκοτεινή επιφάνεια του ωκεανού.


«Πιστεύω πως τελικά θα τα καταφέρουμε»

ΕΔΩ ΚΑΙ πολλά χρόνια ο δρ Μπάρι Κόμονερ προειδοποιούσε τους ανθρώπους για την ευαίσθητη κατάσταση του πλανήτη μας. Παλαιός συνεργάτης του Κέντρου για τη Βιολογία των Φυσικών Συστημάτων στο Κολέγιο Κουίνς, ο δρ Κόμονερ επί δεκαετίες ζητούσε να αποκατασταθεί η οικολογική ισορροπία στη βιόσφαιρα, είτε με το να τεθούν εκτός νόμου οι πυρηνικές δοκιμές είτε με τη διάδοση της πρακτικής τής ανακύκλωσης. Ο δρ Κόμονερ έκλεισε τα 90 του χρόνια στις 28 Μαΐου και έχει επιστρέψει στην επικαιρότητα. Ο εκδοτικός οίκος τού ΜΙΤ μόλις εξέδωσε μια νέα βιογραφία του, τον Αύγουστο το έργο του θα είναι το θέμα συμποσίου της Αμερικανικής Κοινωνιολογικής Ένωσης στη Νέα Υόρκη με θέμα «Επιστήμη, Δημοκρατία και Περιβάλλον», ενώ ο ίδιος συγγράφει ένα βιβλίο πάνω στο θέμα που τον έκανε για πρώτη φορά ευρύτερα γνωστό πριν από σχεδόν 40 χρόνια: αν το DΝΑ και μόνο ευθύνεται για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού.

Αισιοδοξία
«Αν ρωτήσουμε τι μπορούμε να κάνουμε για την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη, η μόνη ορθολογική απάντηση είναι να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε τις μεταφορές, παράγουμε ενέργεια, καλλιεργούμε φυτά και παράγουμε βιομηχανικά προϊόντα», λέει ο δρ Κόμονερ στους «Νew Υork Τimes». «Πρέπει να αναλάβουμε δράση όσον αφορά αυτά που παράγουμε και τον τρόπο με τον οποίο τα παράγουμε. Όμως είμαι αθεράπευτα

ΕΙΠΕ

Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε τις μεταφορές, παράγουμε ενέργεια, καλλιεργούμε φυτά και παράγουμε βιομηχανικά προϊόντα

αισιόδοξος και πιστεύω πως τελικά οι άνθρωποι θα ανακάμψουμε».

Ο δρ Κόμονερ είναι κατηγορηματικά αντίθετος όσον αφορά τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας αντί των ορυκτών καυσίμων. «Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ κοντόφθαλμο», τονίζει. «Επιφανειακά είναι λογικό να πεις, “να ένας τρόπος να παραγάγουμε ενέργεια χωρίς διοξείδιο του άνθρακα”. Όμως οποιαδήποτε δραστηριότητα που αυξάνει την ποσότητα της ραδιενέργειας στην οποία είμαστε εκτεθειμένοι είναι βλακώδης. Πρέπει να υπάρχει ζήτημα ζωής ή θανάτου για να το κάνουμε. Θέλω να πω πως δεν έχουμε ακόμη λύσει το πρόβλημα των αποβλήτων. Εξακολουθούμε να έχουμε παντού χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο. Πιστεύω πως είναι φρικτό να προβάλλουν τη λύση αυτή άνθρωποι που θέλουν να λέγονται οικολόγοι».

Ο δρ Κόμονερ μάλιστα έχει υιοθετήσει έναν «πράσινο» τρόπο ζωής, χωρίς όμως να καταπιέζεται. «Δεν βλέπω τον λόγο να σιδερώνονται τα πουκάμισά μου, είναι παράλογο», εξηγεί. «Η γυναίκα μου κι εγώ προσπαθούμε όσο μπορούμε να κάνουμε πράγματα που έχουν νόημα. Απορρίπτω τα συνθετικά και τα πλαστικά ως ένα είδος θρησκείας. Λέω στον κόσμο ότι αντιβαίνει στη θρησκεία μου να φοράω πλαστικά ρούχα…».