Και οι 7 είναι πίθηκοι
ταινίες πιθηκίζουν. Κάποιον, κάπου, κάποτε. Ρεπλίκα, το τέλος της πρωτοτυπίας, η αρχή μιας νέας, παγκοσμιοποιημένης άχρωμης, απρόσωπης και άγευστης κινηματογραφίας!
Αυτό το καλοκαίρι μετράω καμιά δεκαριά «σίκουελ». Αυτό που λέμε «συνέχεια» και αυτό που στην τηλεόραση ονομάζεται «επεισόδιο» από σίριαλ. Πρόχειρα ανακαλώ «Η συμμορία των 13», «Spiderman», «Shrek» (από Σεπτέμβριο) και πάει λέγοντας. Με κερασάκι της τούρτας τον Μπρους Ουίλις «Die Ηard». Συμφωνώ. Το «σίκουελ» πολύ σκληρό για να πεθάνει. Το αυτό συμβαίνει και με το «ριμέικ». Ακόμα και οι «Ζωές των άλλων» θα καταλήξουν αναπαραγωγή made in USΑ. Έλληνες λάβετε θέση. Μια παγκόσμια επιτυχία θα σας κάνει αμερικανικό ριμέικ.
Η τρίτη απόδειξη, αποξηραμένης φαντασίας και πρωτοτυπίας, είναι ο πίθηκος. Ο πανάρχαιος, προγονικός μας αδελφός. Αγαπητοί φίλοι και εχθροί. Αυτό το εφταήμερο ο Δαρβίνος είναι εδώ!
«Βordertown» του Μεξικανού Γκρέγκορι Νάβα, σκηνοθέτη του «Εl Νotre». Για να είμαι ειλικρινής η πρόθεση του Νάβα, αλλά και της (παραγωγού και πρωταγωνίστριας) Τζένιφερ Λόπεζ, σεβαστή, κατανοητή, ειλικρινής. Διότι-σου λέει-με τίνι τρόπω θα περάσουμε στις μάζες των θεατών μια ιστορία με περιεχόμενο εντελώς πολιτικό; Φυσικά με αστυνομική πλοκή. Τι να κάνουν οι άνθρωποι. Τα λεφτά τους έβαλαν για αγαθό σκοπό. Να μην τα πάρουν πίσω; Να τα πάρουν! Να μην αποκαλύψουν μια απίστευτη ιστορία και ανατριχιαστική τερατωδία δολοφονημένων, «ανώνυμων» κοριτσιών στο Μεξικό; Να αποκαλύψουν. Έτσι το έκαμαν και έτσι την αποστολή τους και τον στόχο τους τα εξετέλεσαν. Μπαμ και κάτω.
Εγχειρήματα μεταφοράς δημοσιογραφικού, αποκαλυπτικού, ρεπορτάζ απαιτούν μεγάλη μαστοριά. Δυσδιάκριτα τα όρια ανάμεσα στον θρίαμβο και την πανωλεθρία. Απόδειξη; Μόνο τρία- απ΄ όσο θυμάμαι- έγραψαν ιστορία. Η «Σίλκγουντ» με την Μέριλ Στριπ, το «Σύνδρομο της Κίνας» με την Τζέιν Φόντα και τον Τζακ Λέμον και το «Μissing» πάλι με τον Τζακ Λέμον. Ο λόγος ένας και μοναδικός. Ο σκηνοθέτης πρέπει να κωπηλατεί (και να ισορροπεί) σε δύο βάρκες. Και το πολιτικό και το «εμπορικό». Άντε τώρα να ψάξεις και να βρεις ψύλλους στ΄ άχυρα!
Με δυο λόγια: Το στόρι πέρα ώς πέρα αληθινό. Όμως ο Νάβα το κάνει αστυνομικό με γρήγορο, μηχανοκίνητο ρυθμό και το μετατρέπει σε κάτι φανταστικό. Λαμβάνει χώρα στο δημοκρατικό Μεξικό. Σε μια μικρή πόλη με όνομα Χουάρεθ, στα σύνορα με την πιο δημοκρατική χώρα της Οικουμένης, τις ΗΠΑ. Όπου δεκάδες κορίτσια χωρίς ταυτότητα, χωρίς τίποτα, δηλαδή σκουπίδια της μαύρης εργασίας, εξαφανίζονται μυστηριωδώς. Συνοπτικά η διαδικασία μοιάζει με Κάφκα και με Όργουελ του 1984. Η μάνα χτυπάει την πόρτα της αστυνομίας και δηλώνει την εξαφάνιση της κόρης της. Ο μπάτσος ρωτάει, ψάχνει και απαντάει: Δεν υπάρχει πουθενά, δεν είναι
ΒΑΘΜΟΙ=4
(καλές προθέσεις, απρόσωπες σκηνοθετικές εκτελέσεις)
γραμμένη στα χαρτιά. Άρα κυρά μου τι μου τσαμπουνάς; Άντε πήγαινε στη δουλειά σου και έλα στα συγκαλά σου! Τι συμβαίνει; Τρία πράγματα: Βιασμός, αφαίρεση οργάνωσης προς πώληση οργάνων και φυσικά φόνος. Αμέτρητοι φόνοι. Απίστευτο; Το πιο απίστευτο είναι ότι ο κόσμος στο Μεξικό το έχει τούμπανο και αμφότερες οι δημοκρατικές κυβερνήσεις καμάρι. Δεν ιδρώνει τ΄ αυτί κανενός. Έλα μωρέ, πώς κάνεις έτσι. Τα σκουπίδια με τα σκουπίδια. Φανταστείτε ότι η Λόπεζ, ο Νάβα και ο Αντόνιο Μπαντέρας (μπάτσος στην ταινία) καθώς και το μεγαλύτερο μέρος του συνεργείου για να προφυλάξουν τη σωματική τους ακεραιότητα απέφυγαν να πατήσουν το πόδι τους σ΄ αυτή την πόλη. Κι ύστερα σου λένε ότι η Κούβα είναι κόλαση και δικτατορία!
Ο εκτελεστής της νύχτας
Τριάντα έτη αργότερα και αφού στο μεταξύ μεσολαβούν εκατοντάδες αντιγραφές αυτοδικιών και ατελείωτων πυροβολισμών, τεμαχισμών και χιλιάδων άλλων ευφάνταστων και νοσηρών, όλων των χωρών και όλων των κινηματογραφιών, συμπεριλαμβανομένης και της Γαλλίας, ο Βρετανός Σον Μέντοους, υποδηματοποιός του «Dead man΄ s Shoes» (Τα παπούτσια του νεκρού), πιθηκίζει Death Wish, Μάικλ Ουίνερ, Τσαρλς Μπρόνσον, Κουέντιν Ταραντίνο, Ρομπέρτο Ροντρίγκεζ, Σαμ Πέκινπα και ό,τι άλλο έβρισκε στο πέρασμά του. Από σφυρί, μαχαίρι, καραμπίνα, τα πάντα. Εύρηκα αναφωνεί η βρετανική κριτική με το «Sight and Sound» επικεφαλής. Σιγά τα ωά λέω εγώ. Αυτό δεν είναι ταινία αλλά εργαλειοθήκη, μαχαιροθήκη και σούπερ μάρκετ πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών!
Πώς έγινε αυτό; Τι να σας πω. Η τρίχα έγινα τριχιά λέει το φτωχό, λαϊκό, μυαλό. Το εξηγώ. Η δομή της ταινίας, όχι εγώ. Δηλαδή, μία ασπρόμαυρη σκηνή από το ασπρόμαυρο παρελθόν με μια χούφτα παρανοϊκούς κακοποιούς να βασανίζουν έναν άκακο νεαρό. Μία, δεύτερη, σκηνή με την πενταμελή συμμορία να ρουφάει ηρωίνη, να καταβροχθίζει πίτσες και να πίνει μπίρες. Μία
«Τα παπούτσια του νεκρού»
Λίγο από «Εκτελεστή της νύχτας» Λίγο από Ταραντίνο Λίγο από Πέκινπα Λίγο από ταινία
ΒΑΘΜΟΙ=ΛΙΓΟ
τρίτη σκηνή με τον Πάντι Κονσίντιν ενδεδυμένο με στρατιωτικό μπουφάν (τον Τσαρλς Μπρόνσον του 2004) να κυκλοφορεί στα καταπράσινα λιβάδια και να συνομιλεί τρυφερά με τον προβληματικό αδελφό του (Τόμπι Κέμπελ), δηλαδή τον κακοποιημένο, άκακο, νεαρό. Και μία τέταρτη σκηνή με τον ίδιο Κονσίντιν να εκτελεί έναν έναν παρανοϊκό, βασανιστή, κακοποιό και έμπορο ναρκωτικών. Αν αυτό συνιστά κινηματογραφικό γεγονός, τότε, αλήθεια το λέω, να πάω να πνιγώ!
Με δύο λόγια: Στο παρελθόν μια παρέα από άθλια αποβράσματα της κοινωνίας βασανίζουν και κακοποιούν έναν προβληματικό, άκακο νεαρό. Στο παρόν, ο μεγάλος αδελφός καταφθάνει από το στρατιωτικό και αρχίζει έναν έναν να τους αποτελειώνει. Τον πρώτο με το σφυρί στο κεφάλι. Τον δεύτερο με κουκούλα και με πυροβολισμό εξ επαφής στην κεφαλή, τον τρίτο με μαχαίρι, τον τέταρτο δεν θυμάμαι χάνω τον λογαριασμό, βάλτε με τον νου σας ό,τι έχετε δει από Ταραντίνο μέχρι εδώ.
Ο κλέψας του κλέψαντος
Μπερδεμένοι οι δύο πόλοι της ιστορίας. Ο σημερινός Καλός Βίνσεντ Μάντελ (Ιβάν Ατάλ) υπήρξε Κακός στο παρελθόν. Και ο σημερινός Κακός (Κλοβίς Κορνιγιάκ) υπήρξε Καλός. Δηλαδή το γνωστό προτεσταντικό. Δύο στην συσκευασία του ενός. Όπως ακριβώς συμβαίνει ανάμεσα στον οικογενειάρχη και δικηγόρο Νικ Νόλτι και τον παρανοϊκό εκδικητικό Ρόμπερτ Ντε Νίρο του «Cape fear» (Το ακρωτήρι του φόβου). Εξ αιτίας της αδιαφορίας του Νόλτι βρέθηκε στη φυλακή ο Ντε Νίρο. Επομένως οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος. Έτσι η κόλαση είναι απαραίτητη και η δοκιμασία χρήσιμη. Κι έτσι η δοκιμασία καταλήγει ωφέλιμη λύτρωση και προσωπική απενοχοποίηση. Κάπου εδώ, Σκορσέζε και Μπαρμπιέθέλουν δεν θέλουν- συντονίζονται με
«Το φίδι»
Ο καλύτερος πίθηκος της εβδομάδας Από εδώ «Ακρωτήρι του φόβου» Από εκεί «Χάρι, ο καλύτερός μου
φίλος»
ΒΑΘΜΟΙ=5
(μόνο για θερινά σινεμά)
το Ισραήλ και τον Ιουδαϊσμό.
Πολλά τα πλεονεκτήματα. Σκηνοθεσίας, Φωτογραφίας, Μοντάζ και Ντεκόρ. Ευελιξία στα γυρίσματα των σκηνών. Σκοτεινή, σκουριασμένη φωτογραφία να υπογραμμίζει το απύθμενο μίσος της εκδικητικής μανίας. Ταχύτατο μοντάζ που σπρώχνει και αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα της σκηνοθεσίας. Ο ένας αρωγός του άλλου. Έτσι πλήρης ο μηχανισμός. Και έτσι πλήρης ανατροπών. Αποτέλεσμα; Γνωρίζουμε τον Κακό όμως το ενδιαφέρον δεν τελειώνει, ούτε εξαντλείται μέχρι εδώ. Μοναδικός συντελεστής που λείπε απ΄ αυτή την αγαστή συνεργασία είναι ο ευφυής, αποτελεσματικός, παραγωγός. Να πάρει ψαλίδι να κόψει περιττές σκηνές. Λογοκρισία δηλαδή; Ναι, έτσι ακριβώς. Γιατί όταν δεν έχουμε να κάνουμε με αυτοφυή ταλέντα και με ιδιαίτερες προσωπικές περιπτώσεις, η δραστική παρέμβαση ενός δημιουργικού παραγωγού είναι η αντοχή, η κρίση και το μυαλό ενός καλού θεατή.
Με δύο λόγια: Φωτογράφος μόδας (Ιβάν Ατάλ) σε κρίση διαρκείας. Διαλυμένος ο γάμος του, ναρκοπέδιο η ζωή του. Κάποιοι άγνωστοι και μυστηριώδεις τού την έχουνε στημένη. Έτσι χωρίς να έχει δολοφονήσει βρίσκεται κατηγορούμενος για φόνο. Ευτυχώς όμως γι΄ αυτόν, μέσα στο αδιέξοδό του πέφτει πάνω σε παλιό συμμαθητή του. Α, του λέει εκείνος. Μην ανησυχείς. Εγώ θα εξαφανίσω το πτώμα της κοπέλας. Έτσι εξαφανίζεται το πτώμα και μαζί μ΄ αυτό κάθε ίχνος ελπίδας και σωτηρίας για τον φωτογράφο. Ο καλύτερός του φίλος αποδεικνύεται ο χειρότερός του εχθρός!
Θενιόρ, φέρε μεταφραστή
Με δυο λόγια: Για όποιον αντέξει μέχρι το τέλος και για όποιον στη συνέχεια καθήσει να ξεμπλέξει το πηγαινέλα των ηθοποιών. Ο Χόρχε, νέος, ωραίος, άφραγκος και ονειροπαρμένος. Ο πατέρας του γέρος, ημιπαράλυτος και δεσποτικός. Ο Αντόνιο, ο αδελφός του Χόρχε, σκληρός, μπρούτος, επιθετικός, φυλακισμένος και σεξουαλικά ανίκανος προς αναπαραγωγή και ηδονή. Η Πάουλα, φυλακισμένη κι αυτή, θέλει, για να γλιτώσει από την κακομεταχείριση, ένα παιδί. Ο Ισραελ, φίλος του Χόρχε και αμφίβολης σεξουαλικής περιβολής. Τι κάνουν όλοι αυτοί; Ο Χόρχε, για λογαριασμό του αδελφού του Αντόνιο, πηδάει την Πάουλα στη φυλακή. Ο πατέρας μαχαιρώνει τον Αντόνιο γιατί ο γιος του είναι κακό παιδί. Ο Ισμαέλ γουστάρει πλαγίως ομοφυλοφιλία αλλά δεν ξέρει να το πει. Δηλαδή; Κοιτάς το ρολόι σου, πετάγεσαι προς νερού σου, επιστρέφεις, ξανακοιτάς, δεν καταλαβαίνεις, προσπαθείς και στο τέλος καταλήγεις ως εξής: ΣκουροΜπλεΣχεδονΜαύροΕντελώςΑκατανόητο!
ΒΑΘΜΟΙ=3
(εν, δύο, χάμω)
Πάρε τη μία, βάρα την άλλη…
«Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer»: Ιστορία φαντασίας
ΒΑΘΜΟΙ= ΒΡΕΓΜΕΝΗ ΣΑΝΙΔΑ
από μείγμα Βatman, Spiderman, Catwoman, Star wars, κατάλληλο για φραπεδιά πιτσιρικαρίας των πολυκινηματογραφικών συγκροτημάτων. Δηλαδή μίστερ φαντάστικ, αόρατη γυναίκα, ο πυρσός και το πράγμα. Με κέντρο βάρους και σημειολογικό τελετουργικό την «σανίδα» και το δημοφιλές εναέριο σπορ των παιδιών. Του σέρφινγκ και του Skateboard. Πονηρό. Διότι η «σανίδα», με την οποία καταφθάνει από ένα άλλο Γαλαξία ο ασημένιος σέρφερ, είναι διπλής χρήσεως. Κακή η ασημένια, καλή η χρυσή. Η ασημένια είναι έργο ενός σατανικού, εξωγήινου τέρατος που θρέφεται καταβροχθίζοντας ενέργεια άλλων πλανητών. Η χρυσή είναι αποτέλεσμα αγάπης και κοριτσίστικης καρδιάς. Αφήστε τα μίση και σώστε την φύση! «Σιαμαίες» (Sisters): Φτηνιάρικο θρίλερ του κάποιου Ντάγκλας Μπακ με Κλοέ Σεβινί, Στίβεν Ρία και την (Γαλλίδα) Λου Ντουαγιόν, κόρη της Τζέιν Μπίρκιν και του Γάλλου σκηνοθέτη Ζακ Ντουαγιόν. Ένας ξεπουπουλιασμένος πίθηκος
ΒΑΘΜΟΙ=2
(σιαμαίοι)
των «Αδελφών» του Μπράιαν Ντε Πάλμα του 1973 σε φτηνό copy paste των δύο δωματίων και των ακούνητων βλεμμάτων. Φανταστείτε δηλαδή ότι το βεστιάριο της Κλοέ Σεβινί εξαντλείται στο ίδιο μπουφάν με το οποίο μπαινοβγαίνει από σκηνή σε σκηνή. Κόβω τον σβέρκο μου. Ο σκηνοθέτης τα γύρισε όλα στο πόδι και στη συνέχεια πέταξε το υλικό στον μοντέρ τον καψερό. Πάρτα και βγάλε τα μάτια σου. Α, του είπε εκείνος ο καψερός. Χρειάζομαι σκηνή με ανδρικά πόδια. Τα έχεις, απαντάει ο Μπακ. Α, του λέει. Χρειάζομαι σκηνή με μια μπάλα. Την έχεις. Γνωστή η αρπαχτή και η συνταγή. Μισθώνω ονόματα δεύτερης διαλογής, φτιάχνω προϊόν τρίτης εθνικής και πουλάω παντού γιατί άπαντες οι ηθοποιοί ομιλούν την αγγλική. Πριτς!
«Αθώες και ένοχες» (Μeurtrieres): Γ αλλική, εγκεφαλική, αρλούμπα από τον Πατρίκ Γκρανπερέ. Με δύο κορίτσια. Η Νίνα να βουρλίζεται από ενοχές για τον θάνατο του πατέρα της και να περιφέρεται στη βιλάρα εύπορης οικογένειας ως εύγεστος μεζές όλων των κρεβατιών. Αρσενικών, θηλυκών. Όχι, δεν είναι τσόντα. Κρίμα. Θα είχε λόγο ύπαρξης. Η δεύτερη, η Λιζ με δύο απόπειρες αυτοκτονίας, μόνιμος τρόφιμος στον «Ερυθρό Σταυρό». Και μετά και μετά; Ουδέν το συναρπαστικό. Έτσι για να κάνουμε κάτι και να λέμε ότι καταλαβαίνουμε τον ψυχισμό των βλαστών. Αν έπρεπε να το ξαναδώ θα αντάλλασσα την υποχρέωση ψηφίζοντας Καραμανλή ως πρωθυπουργό!
ΒΑΘΜΟΙ=1, 2, 3
(κάτι από τα τρία)
