[ Δρόμοι ]

54 χρόνια…
… περίμενε ο Ρέι Μπράντμπερι για να ξαφνιάσει δυσάρεστα τους αναγνώστες του. Είπε τις προάλλες πως οι άνθρωποι ποτέ δεν κατάλαβαν το πιο λογοτεχνικό βιβλίο του, το «Φαρενάιτ 451», το οποίο δημοσιεύτηκε το 1953. Πρόκειται για βιβλίο που διδάσκουν στα αμερικανικά σχολεία και που πολλοί μαθητές συναντούν για πρώτη φορά στη ζωή τους σε αυτό τα ονόματα του Αριστοτέλη, του Ντίκενς και του Τολστόι.

Ο Μπράντμπερι…
… σε ηλικία 87 ετών, αποφάσισε ξαφνικά να ταράξει τα νερά και να εξηγήσει τι ήθελε πραγματικά να πει με εκείνο το βιβλίο. Το «Φαρενάιτ 451», λέει στην εφημερίδα «Λος Άντζελες Τάιμς», δεν ήταν για την κρατική λογοκρισία. Ούτε ήταν για την τρομοκρατία και την αντικομουνιστική υστερία του γερουσιαστή Μακάρθι. Σίγουρα πολλοί θα απογοητευτούν με αυτές τις εξηγήσεις: ακόμη και οι κριτικοί που εδώ και πολλές δεκαετίες έγραφαν πως το νόημα του βιβλίου ήταν ακριβώς αυτό, αλλά και ο επίσημος βιογράφος του Μπράντμπερι, ο Σαμ Γουέλερ, που έγραψε πως το «Φαρενάιτ 451» είναι ένα βιβλίο για τη λογοκρισία. Ο Ρέι Μπράντμπερι αποκάλυψε προχθές πως αυτό που ήθελε να πει με το βιβλίο του είναι πώς η τηλεόραση σκοτώνει το ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία. «Η τηλεόραση σού δίνει τις ημερομηνίες για τον Ναπολέοντα, αλλά δεν σου λέει ποιος ήταν», λέει ο συγγραφέας και συμπληρώνει: «Σε ταΐζει με τόσες άχρηστες πληροφορίες, που σου έρχεται να σκάσεις». Ξεκαθαρίζει πως ο στόχος του «Φαρενάιτ 451» δεν ήταν το κράτος, αλλά οι άνθρωποι. Αντίθετα με το «1984» του Όργουελ, στο οποίο η κυβέρνηση χρησιμοποιούσε οθόνες τηλεόρασης για να χειραγωγεί τους πολίτες, ο Μπράντμπερι έβλεπε την τηλεόραση σαν ένα οπιούχο. Κεντρικός χαρακτήρας στο βιβλίο του είναι ο Γκάι Μόνταγκ, ένας πυροσβέστης από την Καλιφόρνια, που κάποτε αρχίζει να αναρωτιέται γιατί να κερδίζει το ψωμί του καίγοντας βιβλία. Εγκαταλείπει αυτή τη δουλειά και γίνεται μέλος μιας κοινότητας ανθρώπων που απομνημονεύουν ολόκληρα βιβλία, ώστε να μπορέσουν να διασωθούν, ώσπου η κοινωνία να ξαναφτάσει πάλι σε σημείο που να μπορεί να διαβάζει. Ο συγγραφέας…
… είχε φανταστεί μια δημοκρατική κοινωνία, της οποίας ο πληθυσμός είχε στραφεί εναντίον του διαβάσματος. Στην αρχή ακρωτηρίαζαν τα βιβλία, αφαιρώντας τις σελίδες που θεωρούσαν ότι έπρεπε να λογοκριθούν, ώσπου στο τέλος δεν απέμεναν παρά μονάχα οι υποσημειώσεις, που έτσι κι αλλιώς σπάνια τις διαβάζει κανείς. Όταν πια οι άνθρωποι έπαψαν να διαβάζουν, το κράτος έβαλε πυροσβέστες να καίνε τα βιβλία.

Οι εξηγήσεις…
… του Μπράντμπερι θα μπερδέψουν πολλούς, καθώς ανατρέπουν όλα όσα είχαν φανταστεί οι αναγνώστες του για το «Φαρενάιτ 451». Όμως, ο κόσμος της φαντασίας είναι πάντα ανοιχτός σε όλα τα ενδεχόμενα: εκείνο που φαντάστηκε ένας συγγραφέας δεν είναι υποχρεωτικό να συμφωνεί με αυτό που φαντάζονται οι αναγνώστες του έργου του.