Ο δρόμος κόβει… οικόπεδα στον Υμηττό

Την… όρεξη να αλλάξουν τον χάρτη του Υμηττού άνοιξε σε πολλούς – Εκκλησία, δήμους, ιδιώτες – η σχεδιαζόμενη από το ΥΠΕΧΩΔΕ επέκταση της περιφερειακής Υμηττού. Ταυτόχρονα, η ίδια η χάραξη έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις αφού, όπως λένε δήμοι και κινήσεις πολιτών, θα επιβαρύνει ανεπανόρθωτα το περιβάλλον και θα περιορίσει την έκταση του βουνού.

Η… απειλή του νέου αυτοκινητόδρομου συσπείρωσε 28 φορείς από 12 δήμους γύρω από τον Υμηττό. Ήδη, σε μια πρώτη ένδειξη διαμαρτυρίας, πραγματοποίησαν πριν από δύο εβδομάδες οδοιπορικό στο βουνό, με σημεία εκκίνησης τον Άγιο Ιωάννη στον Καρέα και την Αγία Ειρήνη στην Αργυρούπολη, και κατέληξαν στον Προφήτη Ηλία της Ηλιούπολης.

«Ο νέος αυτοκινητόδρομος θα λειτουργήσει ως νέο όριο για την πόλη, δίνοντας τη δυνατότητα σε ιδιώτες, δήμους και Εκκλησία να διεκδικήσουν την αλλαγή των χρήσεων γης. Δεν είναι λύση η συρρίκνωση τού βουνού και η επέκταση της πόλης προς τα επάνω για μια εφήμερη ανακούφιση τού κυκλοφοριακού προβλήματος», λέει ο πολεοδόμος κ. Πάνος Τότσικας, κάτοικος Ηλιούπολης και μέλος της Διαδημοτικής Συντονιστικής Επιτροπής για τη Διάσωσητού Υμηττού.

Κάποιοι ήδη ονειρεύονται την ένταξη εκτάσεων του βουνού στο σχέδιο πόλης

Το ΥΠΕΧΩΔΕ. Από το ΥΠΕΧΩΔΕ, σε μια προσπάθεια να κατευνάσουν τις αντιδράσεις δήμων και κινήσεων, λένε ότι «το έργο, συνολικού μήκους 35 χιλιομέτρων, στη μεγαλύτερη έκτασή του θα είναι υπόγειο, θα αποτελείται από σήραγγες και όπου απαιτηθεί θα βελτιωθούν οι προβλεπόμενοι κόμβοι σε Ηλιούπολη, Αργυρούπολη και Ελληνικό».

Όμως στο σκηνικό που έχει διαμορφωθεί κάποιοι ιδιώτες άρχισαν ήδη να ονειρεύονται έναν «ορθάνοιχτο» δρόμο για την ένταξη των οικοπέδων τους στο σχέδιο πόλης – κυρίως προς την πλευρά της Άνω Γλυφάδας. Την ίδια ώρα δήμοι ευελπιστούν να κτίσουν κι άλλα κτίρια για το καλό των πολιτών, στη λεγόμενη Β΄ Ζώνη τού Υμηττού, αλλά και η Εκκλησία ευελπιστεί να κτίσει το λεγόμενο «Συνοδικό Κέντρο» σε κάποια πλευρά του Υμηττού.

Χωματερή. Στο μεταξύ ο Υμηττός βάλλεται από παντού και σταδιακά μετατρέπεται σε χώρο απόρριψης μπαζών και κάθε είδους άχρηστων αντικειμένων. «Στο τέρμα της Τερψιθέας υπάρχει ακόμη και νεκροταφείο υλικών της Πολεμικής Αεροπορίας. Αν τώρα προσθέσουμε τα μαντριά, τις παράνομες και ανεξέλεγκτες χωματερές, τα λατομεία και ένα σωρό αυθαίρετα, η εικόνα έχει σχηματιστεί», λέει ο αρχιτέκτονας-μηχανικός, κάτοικος Γλυφάδας και μέλος της Διαδημοτικής Επιτροπής, κ. Τάσος Τασκάνης. Όπως επισημαίνει, όλα αυτά γίνονται τη στιγμή «που πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι το βουνό παίζει σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση του νέφους και της αναστροφής των θερμοκρασιών της ατμόσφαιρας».

Όλοι κάνουν λόγο για καταπατήσεις, αλλά τίποτα δεν φαίνεται να βάζει φραγμό στην αυθαιρεσία που επικρατεί. «Το νομικό καθεστώς δίνει τη δυνατότητα να… βαπτίσει- για παράδειγμα- ένας δήμος ως “πολιτιστικό” ένα κτίριο και να επεκταθεί στον Υμηττό», λέει ο κ. Βασίλης Δωροβίνης Α΄ αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

«Θα πληγεί το περιβάλλον».
Όπως εξηγεί ο δήμαρχος Βύρωνα, κ. Νίκος Χαρδαλιάς, «αν δεν υπογειοποιηθεί η νέα περιφερειακή, το περιβάλλον θα πληγεί ανεπανόρθωτα. Όμως και πέρα από αυτό ο Υμηττός είναι απροστάτευτος, διότι δεν υπάρχει συνολική βούληση για την προστασία του. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, ενώ έχουμε τα χρήματα, “παλεύουμε” δύο μήνες με το Δασαρχείο για να καθαρίσουμε το βουνό από τα χόρτα. Αυτό γίνεται γιατί εμπλέκονται πολλοί. Στο μεταξύ, το βουνό μένει ανοχύρωτο μπροστά στον κίνδυνο της πυρκαγιάς».

Σύμφωνα με την κ. Χαρά Καφαντάρη, κάτοικο Χολαργού και μέλος της Διαδημοτικής Συντονιστικής Επιτροπής, «ο Υμηττός μπορεί, σε σχέση με την Πεντέλη, να σώθηκε από τις πυρκαγιές αλλά οι πρόποδες του βουνού έχουν μετατραπεί σε μια απέραντη χαβούζα. Όλοι δρουν ανεξέλεγκτα. Στην περιοχή μου, για παράδειγμα, δόθηκε το 1962 στην ΕΥΔΑΠ 1,5 στρέμμα και σήμερα- άγνωστο πώς- η επέκταση έχει διπλασιαστεί…». Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Ελληνικού κ. Χρήστος Κορτζίδης υποστηρίζει ότι «ο νέος περιφερειακός αυτοκινητόδρομος θα περνάει 10 μέτρα από τα σπίτια. Είμαστε εναντίον αυτής της χάραξης. Ένα βουνό μάς έχει απομείνει και κινδυνεύει να αλλοιωθεί…».
Βιότοπος για πτηνά και θηλαστικά

Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Προμπονά, μέλος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας στον Υμηττό, έχουν παρατηρηθεί 134 είδη πουλιών (το 30,3% των ειδών στην Ελλάδα). «Το βουνό είναι μια ανάσα από την Αθήνα και έχει πολλά να προσφέρει σε όλους. Ας μην το συρρικνώσουμε και το μετατρέψουμε σε χωματερή», λέει. Από τα είδη πουλιών που αναπαράγονται στο βουνό είναι η αετογερακίνα, ο αιγαιοτσιροβάκος, το φρυγανοτσίχλονο και ο κλειδωνάς. Σύμφωνα με τον ίδιο «από τα σπάνια και απειλούμενα είδη που διέρχονται από το βουνό είναι ο πελαργός, τα όρνια, ο σπιαζαετός, το σαΐνι, ο σταυραετός, ο μαυροπετρίτης κ.ά. Μεγάλος είναι και ο αριθμός των κοινών ειδών που συχνάζουν στο βουνό, όπως η γερακίνα, οι κουκουβάγιες, το σταυροχελίδονο, ο σπίνος κ.ά.».

΄Όπως εξηγεί, «στον Υμηττό ζουν και αρκετά είδη θηλαστικών: αγριοκούνελα, αλεπούδες, λαγοί, κουνάβια και σκαντζόχοιροι, αλλά και αρκετά είδη ερπετών: σαύρες (σαμιαμίδι, κυρτοδάκτυλος, πρασινόσαυρα) και φίδια (οχιά, λαφιάτης, τυφλίτης, σπιτόφιδο, δενδρογαλιά και σαΐτα), όπως και πολλές χελώνες (κυρίως η κρασπεδοχελώνα)».

44 είδη ορχιδέας. Σύμφωνα με τους ειδικούς «ο Υμηττός έχει καταφέρει να διατηρήσει μέχρι σήμερα, παρά τις καταπατήσεις και τις πυρκαγιές, σε υψηλό βαθμό τη βιοποικιλότητά του και εντάσσεται στο δίκτυο “Νatura 2000”. Πάνω από 600 είδη φυτών εντοπίζονται στις πλαγιές του. Από τα είδη αυτά, 30 είναι φυτά ενδημικά και 44 ορχιδέες». Ο Υμηττός είναι ιδανικός για πεζοπορία. Μονοπάτια προς τις πλαγιές του βουνού ξεκινούν από την Τερψιθέα και από την Κατεχάκη.

Σπήλαια. Όπως εξηγεί ο κ. Μαρτίνος Γκαίτλιχ, υπεύθυνος προγραμμάτων Φύσης της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης, «στον Υμηττό υπάρχουν και πάνω από 50 σπήλαια και βάραθρα (δηλαδή κάθετα σπήλαια). Τα σημαντικότερα από αυτά είναι το σπήλαιο του Κονταριού (πάνω από την Κάντζα, σε υψόμετρο 510, όπου βρέθηκαν και απολιθώματα λιονταριών), της Παιανίας (η πρώτη κατάβαση εκεί έγινε το 1928) και του Νυμφολήπτου (κοντά στη Σχολή Ευελπίδων, σε ύψος 290 μέτρων)».