«Άγρια Δύση η Μεσόγειος»

«Η Νότια Μεσόγειος έχει γίνει κάτι σαν την Άγρια Δύση: η ανθρώπινη ζωή δεν έχει πλέον εκεί καμία αξία· οι άνθρωποι εγκαταλείπονται στη μοίρα τους». Οι ιστορίες φρίκης που φτάνουν καθημερινά από την περιοχή, με πρωταγωνιστές Αφρικανούς λαθρομετανάστες, επιβεβαιώνουν τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες με τον θλιβερότερο τρόπο.

Μ ια εικόνα- ή στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια αεροφωτογραφία- χίλιες λέξεις. Απεικονίζει τα κυκλικά δίχτυα ενός μαλτέζικου αλιευτικού τόνων. Η αξία της ψαριάς μέσα στα δίχτυα τιμάται στο ένα εκατομμύριο ευρώ. Η αξία της «ψαριάς» γύρω από τα δίχτυα, στο κυκλικό «σκαλοπάτι» των 45 εκατοστών, αποδεικνύεται μηδενική… Η φωτογραφία τραβήχτηκε το Σάββατο, 95 χιλιόμετρα από τις ακτές της Λιβύης. Με μια πιο προσεχτική ματιά, μπορεί να

ΠΑΝΩ ΑΠΟ 6.000 ΠΤΩΜΑΤΑ…

…Αφρικανών λαθρομεταναστών που προσπαθούσαν να διασχίσουν τη Μεσόγειο έχουν βρεθεί τα τελευταία χρόνια

δει κανείς ανθρώπους- 27 Αφρικανούς από την Γκάνα, τη Νιγηρία, το Καμερούν, το Σουδάν…γαντζωμένους από τα δίχτυα. Βρίσκονται εκεί, στο ίδιο σημείο, από την Τετάρτη. Το μαλτέζικο αλιευτικό που σέρνει τα δίχτυα τούς έσωσε μεν από βέβαιο θάνατο- το σκάφος που τους μετέφερε λαθραία από τη Λιβύη είχε μείνει επί έξι ημέρες ακυβέρνητο- δεν τους επέτρεψε ωστόσο να επιβιβαστούν. Ο καπετάνιος εξήγησε πως για να τους μεταφέρει στη Μάλτα, θα χρειαζόταν 12 ημέρες και ποιος ξέρει πόσες ημέρες ακόμα θα έχανε μέχρι να ξεμπλέξει- στο μεταξύ, η πολύτιμη ψαριά του θα είχε χαθεί και «δεν είχε αυτήν την πολυτέλεια». Ο καπετάνιος ειδοποίησε πάντως τις αρχές της Μάλτας. Οι Μαλτέζοι τηλεφώνησαν στους Λίβυους. Με τα πολλά, εκείνοι είπαν πως θα στείλουν ένα ελικόπτερο να πετάξει μια ναυαγοσωστική σχεδία. Η Μάλτα απάντησε πως αυτό δεν ήταν αρκετό. Κάποια στιγμή, οι Λίβυοι δέχθηκαν να περισυλλέξουν τους λαθρομετανάστες. Δεν έκαναν όμως τίποτα. Κανείς δεν έκανε τίποτα. Τελικά, έπειτα από τρία μερόνυχτα, το βράδυ του Σαββάτου, ένα πλοίο του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού περισυνέλεξε τους λαθρομετανάστες και τους μετέφερε στη Λαμπεντούζα. Την ίδια ημέρα, στην ίδια περίπου περιοχή, 140 χιλιόμετρα νότια της Μάλτας, ένα ισπανικό ρυμουλκό περισυνέλεξε ακόμα 26 Βορειοαφρικανούς λαθρομετανάστες. Μέχρι αργά χθες το βράδυ, οι ναυαγοί παρέμεναν εγκλωβισμένοι μέσα στο σκάφος: καμία χώρα δεν τους δεχόταν. Η Μάλτα δεν μπορεί να «αντέξει» άλλους λαθρομετανάστες. Η Λιβύη, απ΄ όπου ξεκινούν πολλά από αυτά τα ταξίδια, αρνείται κάθε ευθύνη. Θα έλεγε κανείς πως η Frontex, o ευρωπαϊκός οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ε.Ε., έχει κάποιο ρόλο να παίξει. Μόνο που η «ομάδα ταχείας αντίδρασής» της παραμένει σε επίπεδο σχεδιασμού.

Η Frontex αναμένεται να αρχίσει σύντομα περιπολίες στη Μεσόγειο. Το κρίσιμο στενό μεταξύ Μάλτας και Λιβύης, ωστόσο, θα ελέγχεται από τη Μάλτα και την Ελλάδα- και η άτεγκτη στάση που έχει επιδείξει η πρώτη τις τελευταίες εβδομάδες δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για αισιοδοξία.


[ ΓΝΩΜΗ ] Να σταματήσουμε να πετάμε το μπαλάκι

Δεκάδες Αφρικανοί μετανάστες υποχρεώνονται να περάσουν τρία μερόνυχτα στην ανοιχτή θάλασσα ενόσω οι (ενήμερες) αρχές της Μάλτας και της Λιβύης διαπληκτίζονται για το ποιανού ευθύνη είναι: ολόκληρη η Ευρώπη θα έπρεπε να νιώθει ντροπή. Κι εντούτοις. Ακόμα και οι πιο «δυνατές» εικόνες παγιδευμένων ή νεκρών λαθρομεταναστών μοιάζουν να έχουν χάσει την ικανότητά τους να προκαλούν σοκ.

Η Ευρώπη ως σύνολο αντιμετωπίζει τη μετανάστευση από Νότο προς Βορρά με έναν ανεπαρκή, δειλό τρόπο· βασική στρατηγική κάθε χώρας είναι να πετάει το μπαλάκι σε κάποια άλλη. Οι βόρειες χώρες- ο προορισμός των περισσότερων επίδοξων μεταναστών- πιέζουν τα μεσογειακά κράτη, στην πρώτη γραμμή του «μετώπου», να περιορίσουν τη ροή. Οι μεσογειακές χώρες πιέζουν τα βορειοαφρικανικά κράτη να εμποδίσουν τους επίδοξους λαθρομετανάστες από την Ερυθραία και την υποσαχάρια Αφρική να φτάσουν στα λιμάνια τους. Και τι συμβαίνει; Τα περασμένα Χριστούγεννα, το Μαρόκο απλώς πέταξε 450 ανθρώπους, χωρίς νερό, στην έρημο.

Πρέπει να σταματήσουμε να πετάμε το μπαλάκι και να αναγνωρίσουμε πως η όρθωση ολοένα και πιο ψηλών φραγμάτων γύρω από την Ευρώπη Φρούριο είναι μια ανέλπιδη, αναποτελεσματική στρατηγική. Η πληθυσμική αύξηση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου (=ερημοποίηση), καθώς και οι ολοένα και διογκούμενες εισοδηματικές ανισότητες σημαίνουν πως η μεταναστευτική ροή θα αυξηθεί.

Πρέπει να βρούμε πιο θετικούς τρόπους να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση αυτή. Η Ε.Ε. έχει μια καλή ιδέα να ανοίξει γραφεία εργασίας στη Βόρεια Αφρική, ενημερώνοντας τους ντόπιους για τις (λιγοστές) πιθανότητες να εισέλθουν στην Ευρώπη χωρίς τη «βοήθεια» δουλεμπόρων. Ορισμένες ισπανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις επενδύουν στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε χωριά στο Μαρόκο, ώστε να πείσουν τους νέους πως μπορούν να χτίσουν μια αξιοπρεπή ζωή στην πατρίδα τους.

Είναι μικρά παραδείγματα δημιουργικής σκέψης – χρειαζόμαστε όμως πολύ περισσότερα. Αυτό που δεν πρέπει άλλο να κάνουμε, είναι να κοιτάζουμε μακριά, ελπίζοντας πως θα επιληφθεί κάποιος άλλος.


Επικίνδυνα νερά

21 ΜΑϊΟΥ 2007. Αεροσκάφος των ενόπλων δυνάμεων της Μάλτας εντοπίζει και φωτογραφίζει υπερφορτωμένο σκάφος με 57 λαθρομετανάστες από την Ερυθραία, το οποίο έχει αρχίσει να βάζει νερά, περίπου 130 χλμ.

Νοτιοανατολικά της Μάλτας. Οι επιβαίνοντες ζητούν απεγνωσμένα βοήθεια μέσω τηλεφώνου από συγγενείς τους στο Λονδίνο, την Ιταλία και τη Μάλτα. Μέχρι να φτάσουν οι ακταιωροί, δεν έχει απομείνει ούτε ίχνος.

18 ΜΑϊΟΥ 2007. Σκάφος με 30 λαθρομετανάστες ανατρέπεται 120 χλμ. Νότια της Μάλτας. Μοναδικός επιζών ένας 21χρονος.

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2006. Τουλάχιστον 50 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους όταν ένα σκάφος μήκους 10 μέτρων ανατρέπεται 15 χλμ. ανοιχτά της Λαμπεντούζα.

ΙΟΥΛΙΟΣ 2006. Δεκατέσσερις υποσιτισμένοι μετανάστες που διασώζονται από ένα σκάφος ανοιχτά της Λαμπεντούζα αναφέρουν πως 13 συνταξιδιώτες τους είχαν λιμοκτονήσει κατά το πέρασμα από τη Βόρεια Αφρική.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005. Έντεκα πτώματα ξεβράζονται στα παράλια της Σικελίας· η μηχανότρατα που μετέφερε τους λαθρομετανάστες στην Ιταλία είχε προσαράξει και το πλήρωμα τούς είχε υποχρεώσει να πηδήξουν στη θάλασσα.