[ Διαστάσεις ] Το φάντασμα του Πασανάντε
Νοέμβριος 1878: ο αναρχικός Τζοβάνι Πασανάντε αποπειράται να δολοφονήσει τον βασιλιά της Ιταλίας
Για εβδομήντα χρόνια, το κρανίο και ο εγκέφαλος του Τζοβάνι Πασανάντε αποτελούσαν τα πιο μακάβρια εκθέματα της Ιταλίας. Και την περασμένη Πέμπτη, μια μέρα πριν από την προγραμματισμένη δημόσια τελετή, ενταφιάστηκαν εσπευσμένα και με πλήρη μυστικότητα.
Η ιστορία αυτή αρχίζει το 1878. Στις 17 Νοεμβρίου, ενώ ο βασιλιάς της Ιταλίας Ουμβέρτος Α΄ βρισκόταν στη Νάπολι, δέχθηκε δολοφονική επίθεση από έναν αναρχικό μάγειρα που λεγόταν Τζοβάνι Πασανάντε. Ο βασιλιάς απέκρουσε την επίθεση με το σπαθί του, ο επίδοξος δολοφόνος συνελήφθη, βασανίστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο, για να μετατραπεί στη συνέχεια η ποινή του σε ισόβια κάθειρξη (ο Ουμβέρτος δολοφονήθηκε τελικά είκοσι δύο χρόνια αργότερα από έναν άλλο αναρχικό, τον Τζοβάνι Μπρέσι). Φυλακίστηκε σε άθλιες συνθήκες στο νησί Έλβα, όπου παρέμεινε για χρόνια στην απομόνωση με αποτέλεσμα να τρελαθεί. Το 1910 μεταφέρθηκε σε άσυλο και λίγο αργότερα πέθανε. Οι αρχές αποφάσισαν τότε να αφαιρεθούν το κρανίο και ο εγκέφαλός του ώστε να μελετηθούν από κοινωνιολόγους. Τα χρόνια εκείνα, ήταν της μόδας στην Ιταλία οι θεωρίες ενός εγκληματολόγου ονόματι Τσέζαρε Λομπρόζο, ο οποίος πίστευε ότι η εγκληματικότητα είναι κληρονομική και μπορεί να εντοπιστεί με βάση τα φυσικά χαρακτηριστικά (κάτι ανάλογο δηλαδή με αυτά που έλεγε ο Σαρκοζί στην προεκλογική του εκστρατεία για τους παιδεραστές).
Οι κοινωνιολόγοι δεν έβγαλαν σπουδαία συμπεράσματα. Κι επειδή οι αρχές δεν ήξεραν τι να κάνουν τα όργανα του αναρχικού, αποφάσισαν να τα εκθέσουν σε δημόσια θέα, ώστε να χρησιμεύσουν και για παραδειγματισμό. Για πολλές δεκαετίες, οι επισκέπτες του Μουσείου Εγκληματολογίας της Ρώμης μπορούσαν να δουν, τοποθετημένα σε φορμόλη και πλαισιωμένα από μανιφέστα του αναρχισμού, το κρανίο και τον εγκέφαλο του ανθρώπου που είχε το θράσος να επιτεθεί σε έναν βασιλιά. Τα τελευταία χρόνια, όμως, είχαν πολλαπλασιαστεί οι φωνές εκείνων που ζητούσαν να δοθεί τέλος σε αυτό το σκάνδαλο και να ενταφιαστούν επιτέλους τα όργανα του Πασανάντε μαζί με το υπόλοιπο σώμα. Τελικά οι πιέσεις απέδωσαν και η δήμαρχος της Σαβόια ντι Λουκάνια- γενέτειρας του Πασανάντε- ανακοίνωσε ότι ο ενταφιασμός θα γινόταν στις 11 Μαΐου, ενώπιον δημοσιογράφων και φωτογράφων.
Αλλά δεν κράτησε την υπόσχεσή της. Τα μακάβρια εκθέματα μεταφέρθηκαν στον τάφο την προηγούμενη νύχτα, με πλήρη μυστικότητα. Η επίσημη εξήγηση ήταν πως ο ενταφιασμός επισπεύσθηκε για λόγους ασφαλείας (!) και χάρις στα αισθήματα ανθρώπινου οίκτου των αρχών (!!) «Ακόμη και οι πρωτόγονοι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να σκεφτούν μια τέτοια μεθόδευση», λέει ο κομμουνιστής πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Ολιβιέρο Ντιλιμπέρτο. «Στην Ιταλία υπάρχει ένα ισχυρό μοναρχικό κίνημα το οποίο δεν πρέπει να υποτιμάται», προσθέτει ο καλλιτέχνης Ουλντέρικο Πέσε, που έχει αρχίσει απεργία πείνας με αίτημα να βρεθεί ένας δημόσιος τάφος για το κρανίο και τον εγκέφαλο του Πασανάντε. Το βέβαιο είναι ότι, 97 χρόνια μετά τον θάνατό του, ένας αναρχικός εξακολουθεί να τρομάζει την Ιταλία.
LΙΝΚ:














