[ ΑΡΘΡΟ ] Μαθήματα από τη Γαλλία

Ο ΠΡΩΤΟΣ γύρος των γαλλικών προεδρικών εκλογών περικλείει θετικά μηνύματα για την ευρωπαϊκή δημοκρατία. Το ποσοστό συμμετοχής ήταν το υψηλότερο μετά το 1965, ενώ η ψήφος για τoν ακροδεξιό υποψήφιο μειώθηκε σημαντικά.

Το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου είναι ανοικτό. Όμως, η ψήφος του συνόλου των υποψηφίων της Αριστεράς δεν υπερβαίνει το 36%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά της μεταπολεμικής περιόδου. Η ενίσχυση του κεντρώου υποψηφίου Φρανσουά Μπαϊρού εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, αυτή την εξέλιξη. Η Σεγκολέν Ρουαγιάλ θα πρέπει να προσεταιριστεί την πλειοψηφία των κεντρώων ψηφοφόρων για να εξασφαλίσει νίκη στις 6 Μαΐου. Από τη σκοπιά αυτή, το υψηλό ποσοστό που κέρδισε (25%) δεν εκφράζει την υπεροχή των αριστερών ιδεών όσο τη συσπείρωση στην υποψηφιότητά της των ψηφοφόρων των μικρότερων αριστερών κομμάτων.

ΗΑΝΑΛΥΣΗ αναδεικνύει τα διλήμματα πολιτικής για τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα σήμερα. Κλειδί για την επιτυχία είναι η στήριξη του μεσαίου χώρου με παράλληλη διατήρηση της επιρροής στις κοινωνικές ομάδες που παραδοσιακά ψηφίζουν Αριστερά.

Τα σοσιαλιστικά κόμματα που κατόρθωσαν τα προηγούμενα χρόνια να κερδίσουν περισσότερο από δύο συνεχείς εκλογές, όπως το ΠΑΣΟΚ, το βρετανικό Εργατικό Κόμμα και τα σκανδιναβικά κόμματα, πέτυχαν αυτή τη σύζευξη. Ακολούθησαν φιλόδοξες κοινωνικές πολιτικές, προωθώντας όμως οικονομικές πολιτικές προσαρμοσμένες στις ανοικτές αγορές και τις νέες συνθήκες που έχει διαμορφώσει η παγκοσμιοποίηση.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις που προβλήθηκαν προγράμματα κοινωνικών παροχών χωρίς να συνδέονται με μια αξιόπιστη πολιτική ισχυροποίησης της οικονομίας και παραγωγής πλούτου, η δυσπιστία του μεσαίου χώρου οδήγησε συχνά σε εκλογική αποτυχία.

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ αυτές αντανακλούν βαθύτερους μετασχηματισμούς στις πολιτικές συμπεριφορές. Οι πολίτες είναι ανήσυχοι. Η απασχόληση είναι επισφαλής και απειλείται ολοένα και περισσότερο από τον ανταγωνισμό των χωρών με χαμηλό εργατικό κόστος καθώς και την ίδια την εξέλιξη της τεχνολογίας. Οι πολίτες ανησυχούν για τις συντάξεις τους και οι νέοι για την επάρκεια των σπουδών τους. Οι αγρότες αισθάνονται την πίεση του διεθνούς ανταγωνισμού και τον κίνδυνο απώλειας της προστασίας που απολαμβάνουν σήμερα. Η μεσαία τάξη στρέφεται σταδιακά σε ιδιωτικά συστήματα υγείας και παιδείας λόγω των ποιοτικών ελλειμμάτων του Κοινωνικού Κράτους, αναλαμβάνοντας το υψηλό σχετικό κόστος. Υπάρχει ενόχληση για την επιδείνωση του περιβάλλοντος και τους κινδύνους από την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Παρά την ανοδική τάση των δεικτών ευημερίας, οι πολίτες δηλώνουν ότι δεν είναι ικανοποιημένοι. Θέλουν μια καλύτερη ζωή. Στο αίτημα αυτό πρέπει να ανταποκριθεί με αξιόπιστο τρόπο η ευρωπαϊκή Αριστερά. Όμως, η αξιοπιστία δεν κατακτάται με λίστες παροχών. Ο πολίτες πρέπει να πειστούν ότι υπάρχουν οι πόροι και η βούληση για τις μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες

Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να πείσει ότι μπορεί να δώσει αποτελεσματικές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολίτης. Πρέπει να εμπνεύσει σιγουριά για τη διαχείριση της οικονομίας και ιδιαίτερα για την εξασφάλιση συνθηκών σταθερότητας και ισχυρής ανάπτυξης, που θα οδηγήσουν σε άνοδο του βιοτικού επιπέδου, αύξηση των κοινωνικών δαπανών και μείωση της ανεργίας

ώστε να γίνει πραγματικότητα η «καλύτερη ζωή».

Δημοσιονομική πειθαρχία, δίκαιο αλλά ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα, εδραίωση συνθηκών ανταγωνισμού, άνοιγμα «κλειστών επαγγελμάτων», ενίσχυση επιχειρηματικότητας, βελτίωση επενδυτικού περιβάλλοντος αποτελούν κρίσιμες συνιστώσες ενός προοδευτικού προγράμματος που θα στοχεύει στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Οι επιτυχείς εμπειρίες σοσιαλιστικής διακυβέρνησης ενσωματώνουν αυτά τα στοιχεία εξασφαλίζοντας τη στήριξη ενός ευρέος φάσματος κοινωνικώνδυνάμεων, που συγκροτούν μια πλειοψηφική συμμαχία.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπο με τη χειρότερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης. Όμως, η διαπίστωση αυτή δεν αρκεί για τη νίκη στις επόμενες εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να πείσει ότι μπορεί να δώσει αποτελεσματικές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολίτης. Πρέπει να εμπνεύσει σιγουριά για τη διαχείριση της οικονομίας, και ιδιαίτερα για την εξασφάλιση συνθηκών σταθερότητας και ισχυρής ανάπτυξης, που θα οδηγήσουν σε άνοδο του βιοτικού επιπέδου, αύξηση των κοινωνικών δαπανών και μείωση της ανεργίας. Πρέπει να προτείνει βαθιές τομές στην παιδεία, το κράτος και τους θεσμούς, ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών. Πρέπει να αναμετρηθεί με την αναποτελεσματικότητα, τη γραφειοκρατία, τον κομματισμό, τη διαφθορά. Πρέπει να κατακτήσει τις καρδιές και το μυαλό της νέας γενιάς με μια πρόταση αλλαγής στην παιδεία που θα εξασφαλίσει πραγματική αναβάθμιση των σπουδών, παρέχοντας ουσιαστικές εγγυήσεις για το επαγγελματικό της μέλλον σε ένα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.

Το πολιτικό αυτό μήνυμα απευθύνεται στο ευρύ φάσμα κοινωνικών δυνάμεων που οδήγησε το ΠΑΣΟΚ σε τρεις συνεχείς εκλογικές νίκες την προηγούμενη δεκαετία. Το Προγραμματικό Συνέδριο του Μαΐου είναι η τελευταία ευκαιρία για να διατυπωθεί και να μεταδοθεί στην ελληνική κοινωνία. Όταν αρχίσει η εκλογική μάχη, ίσως είναι αργά.