[ Δρόμοι ]

Χρειάζεται…
… πολύ θάρρος για να χτίσει κανείς μια προεκλογική στρατηγική πάνω στην ευρωπαϊκή ιδέα την ώρα που στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ακούμε παρά μονάχα γκρίνιες. Όμως αυτό ακριβώς κάνουν οι εθνικιστές της Σκωτίας. Και δεν είναι οι μόνοι που βλέπουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια ελπίδα. Όπως ακριβώς η Βρετανία εκχωρεί περισσότερες εξουσίες στη Σκωτία, το ίδιο κάνει και η Ισπανία στους Βάσκους και τους Καταλανούς.

Οι εξουσίες…
… που εκχωρούνται κάθε τόσο από τις εθνικές κυβερνήσεις φαίνεται να ακολουθούν δύο κατευθύνσεις: άλλες καταλήγουν στο Διευθυντήριο των Βρυξελλών και άλλες στις τοπικές κυβερνήσεις. Κάποιοι ελπίζουν ότι κάποτε αυτές οι δύο τάσεις θα συναντηθούν στα μισά του δρόμου. Έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα γίνει κάτι σαν Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, με πολλές αυτόνομες περιοχές. Αυτό ήταν από την αρχή το όραμα των ευρωπαϊστών: μια Ευρώπη που θα έχει καταργήσει τα κράτη και τον εθνικισμό – και συνεπώς και τις φοβερές συγκρούσεις που γεννήθηκαν ιστορικά από αυτόν. Αυτό που ζητάει στην ουσία σήμερα η Σκωτία είναι ένα αίτημα του 19ου αιώνα: να γίνει ένα κράτος- έθνος. Κι είναι αυτό μια ιστορική ειρωνεία για τους ευρωπαϊστές. Γιατί η ενωμένη Ευρώπη κατόρθωσε να σαρώσει πολλά εσωτερικά σύνορα και να επιβάλει σχέδια που συναντούσαν τη σφοδρή αντίδραση των εθνικιστών, όπως το ενιαίο νόμισμα. Όμως δεν κατόρθωσε να καταργήσει τον εθνικισμό. Αντίθετα, μάλιστα, όπως παρατηρεί το περιοδικό «Εκόνομιστ», έδωσε την ευκαιρία σε μερικούς λαούς, όπως στους Σκωτσέζους, να αναζητούν την εθνική τους ταυτότητα μέσα στο πλαίσιο αυτής της ενωμένης Ευρώπης.

Η αυτονομιστική…
… εκστρατεία ενός κόμματος που οι οπαδοί του κρατούν στα χέρια τους σημαιάκια της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι βέβαια κάτι καινούργιο (και δεν έχει καμιά σχέση με παλιούς εθνικισμούς που βασίζονταν στην ταυτότητα του αίματος ή της ράτσας). Είναι μάλιστα ιδιαίτερα χρήσιμο σε χώρες όπου τα αποσχιστικά κινήματα προξένησαν πολύχρονες αιματοχυσίες, όπως στην Ισπανία. Οι Σκωτσέζοι και οι Βάσκοι εθνικιστές λένε πως μόλις απαλλαγούν από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του Λονδίνου και της Μαδρίτης δεν θα είναι πια εθνικιστές αλλά υποδειγματικοί πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως τα δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό τους.

Για να μπορέσουν…
… να ακολουθήσουν μιαν ανεξάρτητη πορεία μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Σκωτία, η Χώρα των Βάσκων και η Καταλωνία θα πρέπει να μάθουν κι αυτές να φέρονται όπως τα παλιά έθνη- κράτη. Γιατί κάπως έτσι λειτουργεί σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση, διαπιστώνει ο Ίαν Χάντον, πρόεδρος του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος. Η πραγματική εξουσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει στις εθνικές κυβερνήσεις ή τουλάχιστον στις κυβερνήσεις εκείνων των χωρών που είναι τόσο ισχυρές όσο χρειάζεται για να την ασκήσουν. Οι κυβερνήσεις των ανίσχυρων χωρών εξακολουθούν και θα εξακολουθήσουν να κρύβονται πίσω από το πρόσχημα: «Τι να κάνουμε; Μας το επέβαλαν οι Βρυξέλλες!».