Κόσμος / Αγορές
Η απελευθέρωση, από του χρόνου, των υπερατλαντικών πτήσεων, απειλεί τις παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες όπως η Βritish Αirways, η οποία σήμερα είναι κυρίαρχη στο Χίθροου. Τώρα, στο παιχνίδι των πτήσεων προς τις ΗΠΑ σχεδιάζουν να μπουν και εταιρείες χαμηλών ναύλων
Χαμηλά ναύλα και στις πτήσεις Ευρώπης- ΗΠΑ! Πριν από μόλις δύο χρόνια ο Μichael Ο΄ Leary, διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, επέκρινε την ιδέα της δημιουργίας μιας αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους που θα πραγματοποιούσε υπερατλαντικά ταξίδια (μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης). Σήμερα, όμως, ο επικεφαλής της μεγαλύτερης αεροπορικής εταιρείας χαμηλών ναύλων υπόσχεται εισιτήρια με κόστος από 10 ευρώ για πτήσεις από ευρωπαϊκές πόλεις προς τη Νέα Υόρκη, στην προσπάθειά του να εκμεταλλευτεί τη συμφωνία των «ανοικτών ουρανών». Πρόκειται για τη συμφωνία που αλλάζει τον χάρτη στις αερομεταφορές, καθώς απελευθερώνει τα ταξίδια στις δύο πλευρές του Ατλαντικού και επιτρέπει σε περισσότερες αεροπορικές εταιρείες να διεκδικήσουν μερίδιο από την πίτα των περίπου 18 δισ. δολαρίων που είναι σε ετήσια βάση τα έσοδα από τις πτήσεις αυτές.
Οι αλλαγές που συντελούνται είναι δύο: Από τη μια, μπαίνουν στο «παιχνίδι» οι εταιρείες χαμηλού κόστους, οι οποίες ακολουθούν ιδιαίτερα επιθετική τιμολογιακή πολιτική. Από την άλλη, οι παραδοσιακές εταιρείες οδηγούνται είτε στο να μειώσουν τις τιμές των δικών τους εισιτηρίων είτε στο να βελτιώσουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες. Αλλιώς θα πρέπει να καταφύγουν σε εξαγορές, συνεργασίες και συγχωνεύσεις, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές, κάτι που είναι πολύ πιθανό. Αερομαχίες εν όψει
Οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται πλέον σε συναγερμό και σπεύδουν να αναχαιτίσουν τους… εχθρούς τους στις αερομαχίες που θα ακολουθήσουν. Δύο είναι οι ισχυροί παίκτες που προβάλλουν στην αγορά μετά τις νέες εξελίξεις και που αναμένεται να επιφέρουν καταλυτικές αλλαγές για παραδοσιακές εταιρείες όπως είναι η Βritish Αirways, η Lufthansa, η Αir France, η ΚLΜ, η Ιberia, η Αlitalia και άλλες: Πρόκειται για την ευρωπαϊκή Ryanair και την αμερικανική Southwest Αirlines που θεωρείται πολύ πιθανό να μπει κι αυτή δυναμικά στο παιχνίδι. Η προοπτική να διασταυρώσουν τα ξίφη τους οι δύο αυτές εταιρείες (χαμηλού κόστους που λειτουργούν στα πρότυπα της ΕasyJet), οι οποίες ανταγωνίζονται ευθέως στις τιμές και στις υπηρεσίες, δεν μένει απαρατήρητη από κανέναν στον κλάδο.
Η δυναμική είσοδος εταιρειών χαμηλών ναύλων στο παιχνίδι των πτήσεων του Ατλαντικού ανησυχεί την Βritish Αirways και άλλες παραδοσιακές εταιρείες. Επιπλέον, μεγάλοι αντίπαλοι του βρετανικού εθνικού αερομεταφορέα, όπως είναι η Αir France και η Lufthansa, θα είναι σε θέση να αμφισβητήσουν την κυριαρχία της Βritish Αirways στο μεγαλύτερο ευρωπαϊκό αεροδρόμιο, το Χίθροου του Λονδίνου, πραγματοποιώντας περισσότερες πτήσεις από εκεί προς τις ΗΠΑ και «κλέβοντας» μερίδιο από την Β.Α.
Τώρα, οι επιλογές της Βritish Αirways (που ήδη καταγράφει ζημίες από τις πωλήσεις εισιτηρίων στην οικονομική θέση για τις υπερατλαντικές πτήσεις) είναι είτε να μειώσει τις τιμές στα εισιτήρια είτε να βελτιώσει ακόμη περισσότερο την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών της, κάτι που δεν θα είναι εύκολο.
Απειλούνται οι ισχυροί
Την πιο μεγάλη απειλή τη νιώθουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες που είναι εθνικοί αερομεταφορείς. Οι εταιρείες αυτές μέχρι σήμερα ήταν ευνοημένες από το καθεστώς που δεν επέτρεπε σε ανταγωνιστές τους (τις εταιρείες χαμηλού κόστους ή άλλες παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες) να πραγματοποιούν υπερατλαντικές πτήσεις. Οι μεγάλες αυτές εταιρείες δεν έχουν πάντα τη δυνατότητα να μειώνουν τις τιμές των εισιτηρίων χωρίς να χάσουν πολλά χρήματα ή να αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν- την εταιρική τους κουλτούρα. Έτσι, πιθανότατα θα αναγκαστούν να εξαγοραστούν από αντιπάλους τους που θέλουν να μπουν σε νέες αγορές για να επιβιώσουν, ή από ιδιωτικές επενδυτικές εταιρείες (private equity) που καραδοκούν «με το χέρι στη σκανδάλη», για να αγοράσουν αεροπορικές εταιρείες, τις οποίες μπορούν να «σπάσουν» σε κομμάτια και στη συνέχεια να πουλήσουν σε υψηλότερη τιμή. Η Ιταλία δρομολόγησε ήδη την πώληση της Αlitalia, ενώ η ισπανική Ιberia τράβηξε το ενδιαφέρον της εταιρείας private equity, της Τexas Ρacific Group. Από τις εξελίξεις που ήδη παρατηρούνται σε αυτές τις εταιρείες, φαίνεται ότι στον κλάδο θα επέλθουν σημαντικές αλλαγές μετά τη συμφωνία των «ανοικτών ουρανών».
Οι «ανοικτοί ουρανοί»
Με τη συμφωνία «ανοικτοί ουρανοί», οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία εδρεύει στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορεί να κάνει δρομολόγια από οποιοδήποτε ευρωπαϊκό αεροδρόμιο σε οποιαδήποτε αμερικανική πόλη. Η συμφωνία αυτή, που θα ισχύσει από τον Μάρτιο του 2008, καταργεί μια σειρά από διμερείς συμφωνίες που μέχρι σήμερα υπέγραφε με τις ΗΠΑ κάθε ευρωπαϊκή χώρα χωριστά. Οι διμερείς αυτές συμφωνίες ήταν πολύ περιοριστικές, όσον αφορά τους όρους τους, καθώς δεν επέτρεπαν σε όλες τις εταιρείες να πραγματοποιούν δρομολόγια προς τις ΗΠΑ. Για παράδειγμα, με βάση τη συμφωνία μεταξύ Βρετανίας και ΗΠΑ, επιτρεπόταν σε μόνο τέσσερις αεροπορικές εταιρείες να πραγματοποιούν υπερατλαντικές πτήσεις από το Χίθροου του Λονδίνου (στην Βritish Αirways, την Virgin, την United Αirlines και την Αmerican Αirlines). Τώρα, με τη συμφωνία «ανοικτοί ουρανοί», οποιαδήποτε ευρωπαϊκή εταιρεία θα μπορεί να πετάει από το Χίθροου (το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό αεροδρόμιο) προς τη Νέα Υόρκη ή άλλες πόλεις των ΗΠΑ χωρίς περιορισμούς.
Η συμφωνία των «ανοικτών ουρανών» απειλεί κυρίως τις ευρωπαϊκές εταιρείες που είναι εθνικοί αερομεταφορείς
Gazprom: Θέλει να πωλεί φυσικό αέριο απευθείας στους καταναλωτές Ακόμη ένα βήμα στην προσπάθειά της να αποκτήσει ηγετική θέση στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας πραγματοποιεί η ρωσική εταιρεία-γίγαντας, η Gazprom. Εκμεταλλεύεται την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας στη Βρετανία και ετοιμάζεται να βγάλει από τη μέση τις εταιρείες-μεσάζοντες, πωλώντας η ίδια φυσικό αέριο απευθείας στους καταναλωτές. Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και σε άλλες χώρες, μάλιστα, πιθανότατα θα της επιτρέψει να προσπαθήσει να κάνει το ίδιο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Gazprom αποτελεί πανίσχυρο παίκτη στην ευρωπαϊκή αγορά, με μερίδιο 25% στις πωλήσεις χονδρικής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η «ρωσική αρκούδα» προμηθεύει με φυσικό αέριο τις ευρωπαϊκές εταιρείες, οι οποίες λειτουργούν ως μεσάζοντες πωλώντας αυτό το φυσικό αέριο στα νοικοκυριά. Οι Ρώσοι καταλαβαίνουν τώρα πως, αν βγάλουν από τη μέση τους μεσάζοντες, θα καρπωθούν ακόμη μεγαλύτερα κέρδη. Στρατηγικός στόχος της εταιρείας είναι να πωλήσει ενέργεια με τη χρήση του δικού της εμπορικού σήματος, Gazprom, που έχει πολύ μεγάλη αναγνωρισιμότητα στην αγορά. Δεύτερος στόχος της είναι να μειώσει τα τιμολόγια προσελκύοντας ακόμη περισσότερους πελάτες. Οι κινήσεις αυτές (σήμερα στη Βρετανία, αύριο ποιος ξέρει πού αλλού) αντανακλούν την πραγματικότητα στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας: πόσο εξαρτημένη θα είναι η Βρετανία (και η Ευρώπη) στον τομέα της ενέργειας από τους Ρώσους, οι οποίοι ελέγχουν τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς τη Γηραιά Ήπειρο με τους αγωγούς που έχουν κατασκευάσει ή κατασκευάζουν.
Βγάζει από τη μέση τις εταιρείες -μεσάζοντες














